Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бу машинасымен жұмыс істейтін көлік құралы – бумен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы тракторы.
Vehicle powered by a steam engine
the steam powered agricultural tractor
Бу тракторы – бу машинасымен жұмыс істейтін және тартуға пайдаланылатын трактор. Солтүстік Америкада "бу тракторы" термині көбінесе 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында кеңінен қолданылған, бу машинасымен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы тракторының түрін білдіреді. Ұлыбританияда бұл термин көбінесе тракторлық қозғалтқыштың ең кішкентай модельдеріне – әдетте салмағы жеті тоннадан кем – қоғамдық жолдарда шағын жүктерді тасымалдау үшін қолданылатын модельдерге қатысты. "Жеңіл бу тракторлары" деп аталғанымен, бұл қозғалтқыштар негізінен "жол локомотивінің" кіші нұсқалары болып табылады. Бұл мақалада негізінен егіс тіреуіштер және басқа да құралдарды тікелей тартуға арналған (кабельмен сүйреуге қарағанда) бу машинасымен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы көліктері қарастырылады.
A steam tractor is a tractor powered by a steam engine which is used for pulling. In North America, the term steam tractor usually refers to a type of agricultural tractor powered by a steam engine, used extensively in the late 19th and early 20th centuries. In Great Britain, the term steam tractor is more usually applied to the smallest models of traction engine – typically those weighing seven tons or less – used for hauling small loads on public roads. Although known as light steam tractors, these engines are generally just smaller versions of the "road locomotive". This article concentrates on the steam powered agricultural vehicles intended for the direct pulling of plows and other implements (as opposed to cable hauling).
Даму (Ұлыбритания)
Топырақ жағдайының айырмашылығына байланысты, Атлантиканың екі жағында бумен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы машиналарының дамуы едәуір өзгеше болды. Ұлыбританияда бірнеше трактор жасаушылар аттардың орнына тікелей жыртылатын егістік құралын тарта алатын ауыл шаруашылығы тракторын жасауға тырысты. Дегенмен, Ұлыбританиядағы ауыр және ылғалды топырақтар осы конструкциялардың сәтті болмағанын көрсетті, себебі оларды алмастыруға арналған аттарға қарағанда пайдалану тиімділігі төмен болды. Бұл машиналары "бу тракторлары" деп те белгілі болды. Оның орнына шаруалар жерді жырту машиналарымен кабель арқылы жыртуға көшті. Британдық үлгідегі (ауыл шаруашылығы) бу тракторының көрнекті мысалы – 1917 жылы жасалған Гаррет Саффолк Панч, ол ішкі жану қозғалтқыштың баламаларымен тікелей бәсекелесу үшін арналған.
Owing to differences in soil conditions, the development of steam powered agricultural machines differed considerably on either side of the Atlantic. In Great Britain, a number of traction engine builders attempted to produce a design of agricultural engine that could pull a plow directly, in place of a team of horses. However, the heavier and wetter soils found in Britain meant that these designs were not successful, being less economical to use than the teams of horses they were intended to replace. These engines were also known as "steam tractors". Instead, farmers resorted to cable hauled plowing using plowing engines. A distinctive example of a British designed (agricultural) steam tractor is the Garrett Suffolk Punch, a 1917 design intended to compete directly with internal combustion powered alternatives.
Даму (Солтүстік Америка)
Ауыл шаруашылығында қолдануға арналған алғашқы бу тракторлары – жылқымен жұмыс орнына жеткізілетін, дөңгелектерде немесе шаналарда орнатылған жылжымалы қозғалтқыштар еді. Кейінгі үлгілер машинаны қозғау үшін бу қозғалтқышының күшін пайдаланып, жетек пойызын қуаттандырды және бастапқыда "жетекпен қоздырылатын қозғалтқыштар" деп аталды, бірақ ақырында "трактор" деп қысқартылды. Бұл жетек механизмдері үш түрге бөлінді: тізбекті, валды және ашық пиньонды. Ашық пиньон өз мықтылығының арқасында ең танымал конструкцияға айналды. Кейінірек жасалған жақсартуларға қуатты рульді басқару, дифференциалдар, күшті қозғалтқыштар және артқы жақтаулы қазандықтар кірді. Булы қозғалтқыш 1920 жылдардың ортасына қарай бірте-бірте қолданудан шығарылды, өйткені Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін арзан, жеңіл және тез іске қосылатын ішкі жану (керосин, бензин немесе дистиллят) тракторлары кеңінен таралды.
The first steam tractors that were designed specifically for agricultural uses were portable engines built on skids or on wheels and transported to the work area using horses. Later models used the power of the steam engine itself to power a drive train to move the machine and were first known as "traction drive" engines which eventually was shortened to "tractor". These drive mechanisms were one of three types: chain, shaft, and open pinion. The open pinion became the most popular design due to its strength. Later improvements included power steering, differentials, compounded engines, and butt strap boiler design. The steam engine was gradually phased out by the mid 1920s as the less expensive, lighter, and faster starting internal combustion (kerosene, petrol or distillate) tractors fully emerged after World War I.
Астық үгіту
Бұл қозғалтқыштар Солтүстік Американың ауылдық аймақтарында астық бастыруға кеңінен қолданылды, онда астық бастыру машинасының иесі/операторы астық бастыру үшін фермадан фермаға сапар шегерді. Көбінесе қақталды, бірақ бидай және басқа да дәнді дақылдар да жиі бастырылды. "Астық бастыру күні" дегенде, барлық көршілер сол күні шаруашылыққа жиналып, бір күндік үлкен жұмысты өзара көмектесу арқылы аяқтады. Әйелдер мен үлкен қыздар түскі ас дайындап, ер адамдарға су жеткізді. Балалар жасы мен жынысына қарай түрлі жұмыстар атқарды. Оларға жиналған астық будаларын тасымалдау, астық бастыру машинасына астық будаларын тиеу, бу машинасына су құю, бастырылған астықты алып, астық қоймасына салу сияқты жұмыстар кірді. Бумен жүретін тракторлар бір шаруаға алуға қымбат болғандықтан, көбінесе "астық бастыру бірлестіктері" құрылды. Мұндай бірлестікте бірнеше шаруа ақшаларын біріктіріп, бу машинасы сатып алды. Сонымен қатар, олардың біреуін бу машинасына қатысты оқуға жіберіп, қозғалтқышты дұрыс басқаруды үйренді. Өз бу машинасы мен астық бастыру машинасына ие болған және астық бастыру үшін түрлі шаруашылықтарға қызмет көрсеткен астық бастыру мердігерлері де болды.
These engines were used extensively in rural North America to aid in threshing, in which the owner/operator of a threshing machine or threshing rig would travel from farmstead to farmstead threshing grain. Oats were a common item to be threshed, but wheat and other grains were common as well. On a "threshing day", all the neighbors would gather at that day's farmstead to complete a massive job in one day through cooperation. The women and older girls were in charge of cooking the noon meal and bringing water to the men. The children had various jobs based upon their age and sex. These jobs included driving the bundle racks, pitching bundles into the threshing machine, supplying water for the steam engine, hauling away the freshly threshed grain and scooping it into the granary. Steam traction engines were often too expensive for a single farmer to purchase, so "threshing rings" were often formed. In a threshing ring, multiple farmers pooled their resources to purchase a steam engine. They also chose one person among them to go to a steam school, to learn how to run the engine properly. There were also threshing contractors, who owned their own engine and thresher, and went to different farms, hiring themselves out to thresh grain.
Арға салу
Булы тракторлардың зор тартымдылығы оларды егіс жыртуға да пайдалануға мүмкіндік берді. Кейбір булы тракторлар басқаларына қарағанда жыртуға жақсырақ келді, мысалы, үлкен Minneapolis Threshing Machine Co., J. I. Case, Reeves & Co., және Advance Rumely машиналары осыған дәлел. Кейбір ең ірі булы тракторлар, мысалы, Case ("Жол локомотивтері" деп белгілі), 30 немесе одан да көп жырту құралын тарта алатын, ал көпшілігі 6 мен 20 аралығында тартуға жеткілікті қуатты болды. Топырақтың түрлі жағдайлары осы тракторлардың жырту мүмкіндіктеріне үлкен әсер етті.
The immense pulling power of steam tractors allowed them to be used for plowing as well. Certain steam tractors were better suited for plowing than others, with the large Minneapolis Threshing Machine Co., J. I. Case, Reeves & Co., and Advance Rumely engines being prime examples. Some of the largest steam tractors, such as the Case (known as "Road Locomotives"), were capable of pulling 30 or more plow bottoms, while most were powerful enough to pull between 6 and 20. Differing soil conditions highly affected the plowing abilities of these tractors.