Кіріспе

Гданьск медицина университеті (бұрынғы Гданьск медицина академиясы) – Польшаның солтүстігіндегі ең ірі медициналық оқу орны. Ол төрт факультетте 5000-нан астам бакалавр және магистратура студенттерін оқытады.

Тарих

Гданьск қаласындағы Лекарская академиясы 1945 жылдың 8 қазанында құрылды. Оның тарихы 1454 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Хирургтар гильдиясының дәстүрімен, сондай-ақ 1558 жылы құрылған Гданьск гимназиясы академиясы (Атенеум Геданезе) арқылы медициналық практика, оқыту және медициналық-ғылыми зерттеулермен байланысты. Бұл мекеме ғылым және медицина бөлімін (physices et medicinae) құрды, оны көрнекті ғалымдар басқарды және бақылады. Ең танымал оқытушылардың қатарында: 1613 жылы Солтүстік Еуропада жаңа туған баланың мәйітін алғаш рет ашық түрде қараған Гданьск қаласының тумасы Йоахим Оельхафиус және 1932 жылы жарияланған "Tabulae anatomicae" анатомиялық атласының авторы доктор Ян Адам Кулмус болды. Бұл еңбек бірнеше рет басылып, көптеген тілдерге аударылды. Гимназия академиясы жоғары деңгейдегі жетістіктерге ие болды және оның түлектері университеттердегі медициналық білімнің үшінші курсына қабылданды. XIX ғасырдың басында Гимназия академиясы жабылғаннан кейін, ХХ ғасырдың басында ғана тағы бір академиялық мектеп құрылды. Гданьсктегі фармацевтикалық ғылымдар 1527 жылы Гданьсктегі алғашқы дәріхананың авторы және негізін қалаушы Иоганн Плакотомусқа, сондай-ақ 1665 жылы жарияланған ең көне польшалық фармакопеяның авторларының бірі Иоганн Шмидт, Фабриций деген атпен танымал болғанға дейін жетеді. 1935 жылы Гданьск Сенаты, негізінен неміс ұлтшылдарынан (НСДАП мүшелерінен) тұратын, 1907-1911 жылдар аралығында салынған қалалық аурухана негізінде Akademia Medycyny Praktycznej (Die Staatliche Akademie für Praktische Medizin zu Danzig) құру туралы шешім қабылдады. Жаңа ашылған колледжде медицинаны оқыту клиникалық курстарды қамтыды. 1940 жылы клиникаға дейінгі курстар енгізілгеннен кейін колледж атауы Данцигтегі Медициналық академияға өзгертілді, ол 5 жылдық медициналық білім берді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Гданьск қаласында Лекарская академиясы құрылды. 1950 жылы оның атауы Гданьск Медицина университеті (Akademia Medyczna) болып өзгертілді. Жаңадан құрылған колледждің профессорларының арасында Вильнюс қаласындағы Стефан Батори университетінен келген көптеген көрнекті поляк ғалымдары болды, Вильнюс Кеңес Одағының құрамына енгеннен кейін олар Гданьске келді, сондай-ақ соғысқа дейінгі поляк академиялық орталықтарынан келген бірнеше ғалымдар да болды. Бастапқыда Лекарская академиясы екі мамандық бойынша білім берді: медицина және фармацевтика. 1947 жылдың мамыр айында Стоматология факультеті құрылды, ал кейін 1950 жылдың қаңтарында оның атауы Медицина факультетінің стоматологиялық бөліміне өзгертілді. 1975 жылы Гданьск Медицина университеті (MUG) Бьдгощь қаласында филиал ашты, ол 1984 жылы тәуелсіз колледжге айналды. 1993 жылы Гданьск Медицина университеті мен Гданьск университетінің бірлескен бөлімшесі ретінде Биотехнология факультеті құрылды. 2005/2006 оқу жылында Медицина университеті Денсаулық сақтау ғылымдары факультетін ашты. 2016 жылы университетте инвазивті емес медицина орталығының құрылысы басталды, аяқталуы 2020 жылдың соңына жоспарланған. 2019 жылдың 30 қазанынан бастап Гданьск Медицина университеті ресми түрде ғылыми-зерттеу университетінің министрлік мәртебесіне ие болды. Бұл Польшадағы 10 университеттің бірі және осы топтағы жалғыз медициналық университет. 2020 жылы университет Даниэль Фаренгейттің Гданьск университеттері қауымдастығының (Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita) мүшесі болды, ол қаладағы ірі жоғары оқу орындарын, соның ішінде Гданьск университеті мен Гданьск Технология университетін біріктіреді. Жаңа құрылған ұйымның мақсаты – университеттерді одан әрі федерализациялауға бағытталған жобалар бойынша жұмыс істеу, олардың арасындағы ғылыми ынтымақтастықты нығайту және ортақ насихаттау және рейтингтік саясатты жүргізу.

Зерттеу

Оқу-тәрбие жұмысынан өзге, MUG ғылыми зерттеулерге баса назар аударады. 2012 жылдың шілдесінде Фармация факультеті, зертханалық медицина факультетімен бірге, Польшаның 6 жетекші ұлттық ғылыми-зерттеу орталығы (Krajowe Naukowe Ośrodki Wiodące, KNOW) деп Премьер-министр кеңсесі тарапынан тағайындалды, бұл елдің бәсекеге қабілеттілігі мен инновациялық әлеуетін арттыруға бағытталған кең ауқымды стратегияның бір бөлігі болды және 50 миллион злоты көлемінде субсидия алды. Ғылым және жоғары білім министрлігінің рейтингтік жүйесі енгізілген кезде, Гданьск медицина университеті жекелеген ғылыми-зерттеу бөлімшелерін параметрлік бағалаудың ішкі жүйесін құрды. Бүгінде МУГ-дың үш факультеті – Медицина, Фармация және Біртұтас Биотехнология факультеті рейтингте көш бастап тұр, сондай-ақ, ерекше Теңіз және тропикалық медицина ведомствоаралық институты да жоғары көрсеткіштерге ие. 2006 жылы құрылған Денсаулық сақтау факультеті ғылым және жоғары білім министрлігінің параметрлік бағалауына дайындалып жатыр және PhD дәрежесін беру құқығын алу үшін өтініш берді. Ғылыми зерттеулерді қаржыландырудың негізгі көздері: уставтық қызмет (118 ғылыми тақырып), тапсырыс бойынша жобалар, даму жобалары, дербес жобалар, қолдаушы жобалары, докторантурадан кейінгі жобалар (барлығы 109 жоба), дербес зерттеулер (345 ғылыми тақырып) және ғылыми-зерттеуді қолдау шаралары (37 жоба). Бұдан өзге, академиялық оқытушылар сыртқы ұйымдармен, негізінен фармацевтикалық кәсіпорындармен келісімшарт бойынша ғылыми зерттеулер жүргізеді (19 қызмет және ғылыми-зерттеу жобасы). Университет қызметкерлері Еуроодақтың бағдарламалық-бағдарламалары мен басқа да қоғамдық бастамалар, сондай-ақ құрылымдық қорлар, оның ішінде «Кәсіпорындардың бәсекелестігін арттыру» салалық операциялық бағдарламасы арқылы қаржыландырылатын жобаларды да жүзеге асырады.

Даму

Көптеген жаңа ғылыми-зерттеу институттары мен клиникалар құрылды, жабдықтар жаңартылды, жаңа нысандар салынды және кампусты қоса алғандағы барлық ғимараттар компьютерлермен және компьютерлік желімен жабдықталды. 2007 жылы негізгі оқу ауруханасы – Академиялық клиникалық орталықты жаңғырту жұмыстары басталды. Инвестиция мемлекеттік бюджеттен 480 миллион злотый көлеміндегі субсидиямен қаржыландырылады. Шамамен 75 000 м² аумақты құрайтын және 600 миллион поляк злотынан астам құны бар жаңа инвазивті емес медициналық орталықтың құрылысы 2015 жылы басталды және 2020 жылы аяқталуы жоспарлануда. Аяқталғаннан кейін ғимарат 687 төсек-орынға (күндізгі стационарлардағы және анестезиядан кейінгі бөлімдердегі төсек-орындарды қоспағанда) арналған 4 біріктірілген ғимараттан тұрады.

Халықаралық байланыстар

Университет шетелдегі 50-ден астам университет пен ғылыми орталықпен ынтымақтасады. «Өмір бойы білім беру» бағдарламасы шеңберінде студенттер мен оқытушылар алмасуды жүзеге асырады және көптеген еуропалық ұйымдар мен мекемелердің белсенді мүшесі болып табылады. Ол ScanBalt және Балтық теңізі аймақтық университеттер желісі сияқты екі өңірлік ұйымның негізін қалаушы мүшесі.

Клиникалық миссия

Оқыту және ғылыми-зерттеу жұмыстарын атқарудан бөлек, Медициналық университет төрт денсаулық сақтау институтының негізін қалаушы болып табылады, оның ішінде екі клиникалық аурухана: Университеттік клиникалық орталық – MUG ауруханасы және Теңіз және тропикалық медицина институты. Денсаулық сақтау жүйесіндегі олардың маңыздылығы ауруханаға жатқан пациенттердің санымен (шамамен 60 000), амбулаториялық қабылдаулармен (250 000-нан астам), хирургиялық операциялармен (21 000-нан астам, оның ішінде 1 500-ге жуық ашық жүрек операциялары) және зертханалық тесттермен (жылына 2 миллионнан астам) көрсетіледі. Клиникалық ауруханалар Солтүстік Польшада басқа еш жерде қолжетімді емес медициналық емдеулерді ұсынады, мысалы: мүшелерді трансплантациялау (бүйрек, сүйек миы және жүрек), сәулелік терапия және онкологиялық химиотерапия, балалар мен ересектердің гематологиясы, инвазивті кардиология және электрокардиология, орган хирургиясы, гипербариялық медицина, тропикалық және ядролық медицина. Гданьск Медициналық университеті мен оның ауруханалары жергілікті және аймақтан тыс жерлерде де жұмыс істейді. Осының нәтижесінде олар шамамен 3,5 миллион поляк халқының денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Ынтымақтастық

Гданьск медицина университеті клиникалық ауруханалар мен басқа да денсаулық сақтау мекемелерінің құрушысы ретінде Померания аймағының және көршілес өңірлердің тұрғындарына денсаулық сақтау қызметтерін ұсынады. Ол мемлекеттік органдармен, мысалы, аймақ тұрғындарының денсаулығын жақсартуға бағытталған «Померания үшін денсаулық» бағдарламасы аясында жұмыс жасайды. Университет Померания воеводствосының даму стратегиясы, аймақтық инновациялық стратегия және Померания воеводствосының аймақтық операциялық бағдарламасын әзірлеуге белсенді қатысады. Университеттің қоғамға бағытталған жобалары профилактикалық емдеу және салауатты өмір салты туралы хабардарлықты арттырады, мысалы, «Денсаулық пикнигі» (Piknik na Zdrowie) және ірі профилактикалық бағдарламаларды жергілікті деңгейде іске асыру. Университет Балтық ғылым фестиваліне де белсенді түрде қатысады.

Морис қақтығысы

Бидгощтегі Collegium Medicum UMK бірінші курс студенттеріне анатомия бойынша қашықтан оқылған дәрістен кейін ғалымдар арасында интернет-емтиханды қабылдау туралы талқылау өтті. Кеңеснен кейін, сынды қате жіберілді – микрофондар өшірілмеді, бұл тыңдап отырған студенттерді қорқытатын жағдайға әкелді. Атап айтқанда, Гданьск медицина университетінің профессоры және Бидгощтағы Николай Коперник университетінің екі профессоры студенттердің үлгерім деңгейін төмендету әдістерімен бөлісіп, осыған байланысты мақтанды. Гданьск медицина университетінің ректоры бұл мәлімдеме олардың профессорының сөзі университетпен байланысты емес екенін мәлімдеді.