Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Технологиялық даму кезеңі. Микрожарна технологиясы – микролиттерді дамытудың технологиялық кезеңі. Бұл кезең кішкентай тас жарналардың жасалуы және қолданылуымен сипатталады, олар кремнийге бай тастарды, мысалы, херт, кварц немесе обсидианды қашау арқылы өндіріледі. Жарналар – литикалық қабыршақтың, енінен кемінде екі есе ұзын болатын арнайы түрі. Жарналарды анықтаудың тағы бір әдісі өндіріс ерекшеліктеріне назар аудару болып табылады, оның ішінде параллель бүйірлік жиектерге және арқалық іздерге, қабықтың болмауына, кең бұрышпен дайындалған алаңға және соққының бастапқы бөлігіне. Микрожарналардың ұзындығы әдетте 50 мм-ден кем болады.
Period of technological development
Microblade technology is a period of technological microlith development marked by the creation and use of small stone blades, which are produced by chipping silica rich stones like chert, quartz, or obsidian. Blades are a specialized type of lithic flake that are at least twice as long as they are wide. An alternate method of defining blades focuses on production features, including parallel lateral edges and dorsal scars, a lack of cortex, a prepared platform with a broad angle, and a proximal bulb of percussion. Microblades are generally less than 50 mm long in their finished state.
Тарих
Микроблейдтердің географиялық шығу тегі толыққанды түсініксіз, әр түрлі теориялар оларды Оңтүстік Сібірде, Солтүстік Қытайда немесе ПХСК (Палео Хоккайдо Сахалин Куриль) түбегінде пайда болған деп санайды, мерзімі 30 000 жылдан астамнан 18 000 жылға дейін жетеді. Микроножа технологиясы ежелгі палео-сибириялықтармен байланысты. Микроножа технологиясы экономикалық тиімді (басқа технологияларға қарағанда аз шикізат қолданылады), салыстырмалы түрде жасауға оңай және өте портативті болғандықтан, Мұз дәуірі кезінде және одан кейін Солтүстік Азияның және Солтүстік-Шығыс Сібірдің кең аумақтарында кеңінен тарады. Микроножа технологиясы аң аулауда өте тиімді болды, себебі ол жеңіл, тікенді найзаларды пайдаланды. Мұз дәуірінде аңшы-жинаушылар азық-түлік ресурстарының жетіспеушілігінен зардап шекті, сондықтан олар жиі көшіп-қонуға мәжбүр болды. Микроножалар жоғары жылдамдыққа және қаруды жылдам дайындауға, сондай-ақ аң аурудың сәтсіздігін және қарудың жоғалуын немесе зақымдануын азайтуға мүмкіндік береді. Басқаша айтқанда, Соңғы мұздық максимумның шектеулі ресурстар ортасында аңшы-жинаушылар жақсы шикізатты алуға және литик өндірісінің техникасын жетілдіруге көбірек уақыт жұмсады. Тікенді ұштар жараларды ашып, қан жоғалту арқылы олжаны дәстүрлі найзаларға қарағанда жылдам және аз шығынмен өлтірді. Лит технологиясындағы бұл өзгерістер Соңғы мұздық максимум мен Жас Дриас кезеңіндегі климаттың өзгеруіне байланысты ресурстардың азаюына бейімделу болып көрінеді, бұл тиімдірек күнкөріс стратегияларына мүмкіндік берді. Микроножаның әртүрлі бейімделулері туралы көбірек білу үшін маңызды орын – Шуидунгу 12 (SDG12). Осы орында микроножалармен қатар түрлі артефактілер: инелер, шыналар және сүйек пышақ сабы табылды. Бұл саптың өзі микроножалардың көп мақсатта қолданылғанын көрсетеді, енді олар тек аң аулау үшін ғана емес. Солтүстік Қытайдағы кем дегенде бір орында микроножалар қыздырудан сынып, күйген тастармен бірге табылды, бұл тас қайнату практикасының дәлелі, тамақ дайындау арқылы азық-түлік ресурстарынан көбірек қоректік заттарды алуға бағытталған ресурстарды күшейтудің тағы бір стратегиясы. Алғашқы американдықтар осы технологияны Беринг бұғазы арқылы Солтүстік Америкаға әкелді. Кем дегенде алты тәуелсіз американдық үндістер тобы микроножа технологиясын қолданды, оның ішінде Кедейлік нүктесі/Джектаун, Хопвелл мәдениеті, Тикал Майя және Солтүстік-Батыс жағалауы халықтары. Иллинойс штатындағы Кахокияда Миссисипп тайпасының басшылығымен мамандандырылған шеберлер миллиондаған микроножалар жасады, сондай-ақ Калифорнияның Солтүстік арналы аралдарындағы Чумаш тайпасының шеберлері де солай істеді. Екі жағдайда да микроножалар бір нүктеге дейін қайратылып, таяқтардың ұшына бекітіліп, микро-бұрғылар жасалды. Бұл микро-бұрғылар теңіз қабықтарында тесіктер жасау үшін қолданылды, одан әсемдік бұйымдары жасалды. Қабық бұйымдары Чумаш тайпасы арасында ақша ретінде қолданылды, нәтижесінде микроножалар Чумаш экономикасының маңызды бөлігі болды.
The geographic origin of microblades is poorly understood, with differing theories posing origins in Southern Siberia, Northern China, or the PHSK (Paleo Hokkaido Sakhalin Kurile) peninsula, with dates ranging from over 30,000 BP to as little as 18,000 BP. The microblade technology has been associated with the Ancient Paleo Siberians. Because microblade technology is economical (using less raw material than other technologies), relatively easy to make, and extremely portable, it came into widespread use over vast parts of northern Asia and northeastern Siberia during and after the Ice Age. Microblade technology was very efficient for hunting because it used light, barbed spears. During the Ice Age, hunter gatherers suffered from shortage of food resources, so they had to move more frequently. Microblade is suitable for high mobility and rapid weapon production, as well as reducing failure of hunting and lost or damaged weapons. In other words, in the resource limited environment of the Last Glacial Maximum, hunter gatherers invested more time acquiring better raw materials and developing the technique of lithic manufacture. Barbed tips opened wounds and the resulting blood loss killed prey faster and with less loss of hunting equipment than traditional spears. These changes in lithic technology appear to have been adaptations to reduced resource availability due to climate changes during the Last Glacial Maximum and Younger Dryas allowing for more efficient sustenance strategies. An important site for learning more about the diverse adaptations of the microblade is Shuidonggou Locality 12 (SDG12). It was at this site that microblades were found along with diverse artifacts: needles, awls, and a bone knife handle. This handle is a big indicator that microblades were used for multiple purposes, and no longer were exclusive to hunting. In at least one site in Northern China, microblades are also found in context with heat shattered and burned stone, usually evidence for stone boiling practices, another resource intensification strategy aimed at recovering more nutrients from food resources via cooking. The first Native Americans brought this technology with them across the Bering Land Bridge to North America. At least six independent Native American groups used microblade technology, including the Poverty Point/Jaketown, Hopewell culture, Tikal Maya, and Northwest Coast peoples. Specialized craftspeople manufactured millions of microblades in the Mississippian chiefdom of Cahokia, in Illinois, as did Chumash (tribe) craftspeople in California's Northern Channel Islands. In both of these cases, microblades were sharpened to a point and attached to the end of sticks, creating microdrills. These microdrills were used to drill holes in marine shells to create beads. Shell beads were used as money among the Chumash, and as a result microblades were a vital part of the Chumash economy.