Кіріспе

Чарльз Уайт Уитлси (20 қаңтар 1884 – 26 қараша 1921) – Бірінші дүниежүзілік соғыста Моаза-Аргонне шабуылында жоғалған батальонды басқарған және «Құрмет медалімен» марапатталған АҚШ армиясының офицері. 1921 жылғы 26 қарашада Гаванаға бағыт алған кемеден секіріп, суға батып, өзіне-өзі қол жұмсады, оның жасы 37 болған.

Ерте өмір

Чарльз Уайт Уитлси Флоренцияда, Висконсин штатында дүниеге келді, онда оның әкесі орман шаруашылығымен айналысты, ал ол Грин-Бэйдегі мектепке барды. 1894 жылы ол отбасымен Массачусетс штатының Питтсфилд қаласына көшті, онда 1901 жылы Питтсфилд орта мектебін бітірді. Ол Уильямс колледжіне түсті, онда Сент-Энтони залының мүшесі болды және 1905 жылы бітірді. Оны сыныптағы "үшінші ең дарынды адам" деп таныды, ал аристократиялық мінезі үшін оған "Граф" деген лақап ат қойылды. 1908 жылы ол Гарвард құқық мектебінде заңгер мамандығын алды. Бітіргеннен кейін көп ұзамай ол Нью-Йоркте Уильямстағы сыныптасы Дж. Байард Пруинмен заң серіктестігін құрды. Уильямстағы досы және бөлмедесі Макс Истменнің ықпалымен Уитлси бірнеше жыл Америка Социалистік партиясының мүшесі болды, бірақ қозғалыстың күшейіп бара жатқан радикализміне көңілі толмағандықтан мүшеліктен бас тартты.

Кейінгі өмірі

Уитлси майдан данымен подполковникке көтеріліп, 1918 жылғы 6 желтоқсанда соғыстағы ерлігі үшін табысталған алғашқы үш «Құрмет медалінің» бірін алып, АҚШ-қа соғыс батыры ретінде оралды. (Ал қалған екеуінің бірі оның жанындағы Джордж Г. Макмертриге берілді.) «Жоғалған батальон» оқиғасы Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең көп талқыланған оқиғаларының бірі болды. 1919 жылы осы оқиғалар Уитлсинің қатысуымен фильмге түсірілді. Ол мансабына қайта оралуға тырысып, Уолл-стриттегі «Уайт & Кейс» фирмасында заңгер болып жұмыс істеді, бірақ үнемі сөз сөйлеуге, шерулерге және құрметті атақтар алуға шақырылып тұрды. Бұл қысым оны шаршатып, ол бір досына былай деді: «Күнделікті ескі әріптестерімнен қайғы-қасірет пен бақытсыздық туралы хабар естімейтін күн болмайды. Мен мұны одан артық көтере алмаймын».

Өлім

1921 жылы қарашада Уиттлси Арлингтон ұлттық зиратында белгісіз сарбаздың жерлеу рәсіміне, құрмет медалімен марапатталған Сэмюэл Вудфилл мен Элвин Йоркпен бірге, табыт көтеріп жүрді. Бірнеше күннен кейін ол Нью-Йорктен Гаванаға «Юнайтед Фрут Компани» кемесімен билет алды. 1921 жылы 26 қарашада, Нью-Йоркке алғашқы түні, ол кеме капитанымен бірге кешкі ас ішіп, сағат 23:15-те темекі шегу бөлмесінен шығып, демалуға баратынын айтты. Капитан оның көңіл-күйі жақсы екенін байқады. Уиттлси қайтадан көрінбеді және суға секіріп, өз-өзіне қол жұмсады; оның денесі табылған жоқ. Нью-Йоркке кетер алдында ол өсиетнама жасап, мүлкін анасына қалдырды. Сондай-ақ, ол каютасында туыстары мен достарына арналған бірнеше хат қалдырды. Хаттар ата-анасына, ағалары Элиша мен Мелзарға, әйелі Гранвилл Уиттлсиге, сондай-ақ достары Джордж Макмертриге, Дж. Байард Пруинге, Роберт Форсайт Литтлге және Герман Ливингстонға жолданды. Уиттлсидің өзін-өзі өлтіруі жаңалықтардың бірінші бетінде жарияланды, бірақ оған жақын адамдар бұл оқиғаға көңіл бөлген жоқ. Уиттлсидің жерлеу рәсімінде 308-ші полктің командирі полковник Аверилл оның өлімі «шын мәнінде соғыс салдарынан болған және ол неміс оғынан қаза тапқандай, қызметтік міндетін орындау барысында қаза тапқан» деді.

Ескерткіштер мен мемориалдар

Уиттлсидің кенотафы Массачусетс штатының Питтсфилд қаласындағы зиратта орналасқан. Оның денесі ешқашан табылған жоқ. 1948 жылы Нью-Йорк қаласындағы Уильямс клубында Чарльз Уайт Уиттлси атындағы бөлме ашылды.

Танымал мәдениетте

2001 жылы АҚШ-тың A&E телеарнасы шайқас туралы естеліктер негізінде "Жоғалған батальон" атты телефильм жасады. Онда Уиттлси рөлін Рик Шродер ойнады. 2020 жылы Кэтлин Рунидің "Шер Ами және майор Уиттлси" романы жарық көрді. 2021 жылы Sabaton тобы "Жоғалған батальон" әнін шығарды, мысалы.