Кіріспе

Питер Томпсон (1 қыркүйек 1853 – 3 желтоқсан 1928) – шотланд-американдық әскер, Кіші Бигхорн шайқасындағы ерлігі үшін Құрмет медалімен марапатталған.

Өмірбаян

Томпсон Шотландияның Файф графтығындағы Маркинш қаласында дүниеге келген. 1865 жылы отбасымен бірге АҚШ-қа эмиграция жасағаннан кейін Томпсон Питтсбургке жақын жерде, содан кейін Индиана округінде, Пенсильвания штатында шахтер болып жұмыс істеді. 1875 жылдың қыркүйегінде АҚШ армиясына қатарына қосылып, 1875 жылдан 1880 жылға дейін АҚШ-тың 7-ші атқыштар полкінің С ротасында қызмет етті. Оның бастығы капитан Томас Кастер болды. Құрметті түрде запасқа шыққаннан кейін ол алдымен Лид, Оңтүстік Дакота штатында тұрып, Хоумстед шахтасында жұмыс істеді. Кейін Монтана штатының Алзада қаласына көшіп, ранчо иесі болды. 1904 жылы Рут Бойкортқа үйленді. Олардың екі баласы болды: Сьюзан, 1906 жылы туған, және Питер кіші, 1909 жылы туған. Томпсон 1928 жылдың 3 желтоқсанында Оңтүстік Дакота штатының Хот-Спрингс қаласында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.

Кішкентай үлкен мүйіз

1876 жылы Джордж Армстронг Кастердің басшылығымен Монтананың шығыс аймағында қызмет етіп жүргенде, ол Кіші Бигхорн шайқасына қатысты. Егер оның аты полк шайқас алаңына жеткенде өзен үстіндегі жардан құлап кетпегенде, Томпсон Кастермен бірге қаза болар еді. Осылайша, Томпсон және оның серігі Джеймс Уотсон артта қалды, бірақ өзенге қарай жол тарта берді. Өз бөліміне қайта қосыла алмағандықтан, екеуі кейін жарға қайта көтеріліп, майор Маркус Рено басқаратын полктің аман қалған тобына қосылды. Томпсон шайқастың басқа бөліктеріне қатысып, қолы мен қолына жарақат алды. Жарақатына қарамастан, ол жаралыларға су әкелу үшін қатардан шығып, шайқас үшін берілген 24 құрмет медалінің бірін жеңіп алды. Шайқас аяқталғаннан кейін ол бу кемесімен Линкольн бекінісіне эвакуацияланды. Қолы жеткілікті қалпына келген соң, ол шайқас туралы егжей-тегжейлі есеп жазды. Ол өзенге жақын жерде Кастерді көрген тығырық болғанын және Кастер қаза болған шайқастың басталуын көргенін айтты. Бұл оның Кастерді тірі соңғы рет көрген ақ адам болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Томпсонның оқиғасы туралы дау

Томпсон 1909 жылы Литтл Бигхорн шайқас алаңында құрметті үнді соғыстары зерттеушісі Уолтер Мейсон Камппен сұхбаттасты. Томпсонмен басқа да жағдайларда кездескен және көп жылдар бойы хат алысқан Камп Томпсонның баяндамасын басқа қатысушылар мен құжаттардан білгендерімен салыстыра алмады. Томпсон өзінің 26 000 сөзді, дау тудыратын есебін 1914 жылдың көктемінде өзінің аймақтық газеті "Белл Фурш, Оңтүстік Дакота Би" газетінде жариялады. Бұл Кастердің соңғы тірегісінде "соңғы тірі қалған" деп мәлімдеген көптеген қарттардың (немесе қайтыс болғандардың, олардың некрологтары арқылы) заманы еді. Кейін Томпсон басқа шайқасқа қатысушылармен жанжалдасып, жалғаншы деп айыпталды. Оны 1925 жылы Эрл А. Бриннинстоул редакциялаған "Кастермен бірге сарбаз" кітабында Уильям Слэпер деген ветеран жалғаншы деп атады. Томпсонның өзінің мәлімдемелерін дәлелдеу әрекеттері Джеймс Уотсонның қайда екені белгісіз болғандықтан сәтсіз аяқталды. Питер Томпсон Оңтүстік Дакота штатының Хот-Спрингс қаласында қайтыс болды және Оңтүстік Дакота штатының Лид қаласындағы Батыс Лид зиратына жерленді. Томпсонның оқиғасы соңғы жылдары көп назар аударды. Дэниел О. Магнуссен 1974 жылы Томпсон адал адам сияқты көрінгенмен, оның баяндамасы қателерге толы екенін жазды. Ол Томпсонның естелігіне стресс пен жарақатынан туындаған көріністер әсер еткен болуы мүмкін деп болжады. Жақында Камптың жазбаларының жариялануы Томпсонның оқиғасына деген қызығушылықты қайта жақтандырып, көптеген даулы бөліктерін растады. Керлидің Кіші Бигхорн туралы әңгімелері сияқты, Томпсонның баяндамасы да әсерлі жұмбақ болып қала береді.