Кіріспе

Оңтүстік Каролина штатындағы, АҚШ-тағы археологиялық орын. Fig Island, сондай-ақ 38CH42 деп белгілі, Оңтүстік Каролинаның Атлантика жағалауында орналасқан археологиялық орын. Ол үш қабықтан тұратын сақиналардан құралған. Қабық сақиналары – ашық орталық алаңды толық немесе жартылай қоршап тұрған қисық қабық жинағыштары. Бұл орын Солтүстік Америкадағы ең ірі және күрделі қабық сақиналарының бірі және ең жақсы сақталған дөңгелек қабық сақиналарының бірі болып табылады.

Қоршаған орта

Атлантика жағалауында Оңтүстік Каролинадан Флоридаға дейін 30-дан астам қабықтан жасалған сақина орны белгілі. Осы орндардың көбі 4500-5000 жыл бұрынғы, ал ең жасы 3000 жыл бұрынғы кезеңге жатады. Фиг аралындағы қабық сақиналары 4400 және 3600 жыл бұрын жасалған деп мерзімделген. Фиг аралы Солтүстік Эдисто өзені арқылы Эдисто аралынан созылатын жартыаралда тұзды батпақпен қоршалған. Фиг аралындағы қабық сақиналары салынған кезде Оңтүстік Каролина жағалауындағы теңіз деңгейі қазіргіден 1,2 метрге төмен болған. Одан бері теңіз деңгейінің көтерілуі батпақтың бұрын Фиг аралын Эдисто аралымен байланыстырған құрлық үстінен кеңейіп кетуіне себеп болды. Фиг аралы сақиналарының ауданы 300 метрге 275 метрді құрайды.

Қабықша сақиналары

Fig Island 1 – үлкен және күрделі қабықша сақиналық құрылым, мүмкін Солтүстік Америкадағы ең үлкені және күрделісі. Негізгі құрылымы – биіктігі алты метрге дейін жететін тік беткейлі үлкен сақина. Негізгі сақинаның ені шамамен 40 метрді құрайды. Негізгі сақинаға кемінде бес кіші сақина тіркелген. Тіркелген сақиналардың бірі екінші сақинаның ішінде орналасқан. Жақын орналасқан қабықша үйіндісі қабықша жол немесе пандус арқылы негізгі сақинаға жалғасқан. Негізгі сақинаның ең биік нүктесінде ерекше ерекшелік бар, жергілікті тұрғындар оның қабырғасына қазылған Азамат соғысы кезеңіне жататын қару орнатылған жер екенін айтады. Қабықша сақиналарына тәндей, негізгі және тіркелген сақиналармен қоршалған "алаңдарда" қабықша қалдықтары немесе тұру белгілері жоқтың қасы. Кешеннің ең ұзын осінің ені 157 метрге жетеді. Картаға түсіріп, қабықша қабаттарының тереңдігін анықтау нәтижесінде археологтар сақиналық кешенде 22 114 текше метр қабықша бар екенін есептеді. Fig Island 1 4000 және 3500 жыл бұрын пайда болған. Fig Island-тағы ең жас радиокөміртектік даталар Fig Island-тың негізгі сақинасына тіркелген кіші сақиналардың біріне қатысты. Бұл даталар Fig Island 2 және Fig Island 3 даталарынан айтарлықтай кешірек. Осы тіркелген сақинадан Fig Island-тың басқа жерлеріне қарағанда көбірек артефакттар табылған. Бұл ерекше тіркелген сақина Fig Island-тың қалған бөлігінен кейінгі және басқа сипаттағы тұруға қатысты болуы мүмкін. Fig Island 2 – дөңгелек немесе алтыбұрышты, көптеген қабықша сақиналарына қарағанда симметриялы және "тамаша сақталған". Сақинаның солтүстік жағында Fig Island 3 сақинасына алып баратын қабықша жолымен байланысатын пандус бар. Бұл қабықша жолы қазір батпақтың астында қалған. Fig Island 3 сақинасына апаратын пандустың қарама-қарсы жағында сақинада кішкентай үзіліс бар. Сақинаның диаметрі 82 метр, ал негізіндегі ені 10-25 метр аралығында. Биіктігі жер бетінен екі метрден бір метрге дейін өзгеріп тұрады. Археологтар сақинада 2178 текше метр қабықша бар екенін есептеді. Fig Island 2 4400 және 3600 жыл бұрын пайда болған. Fig Island-тағы ең кішкентай қабықша сақинасы – Fig Island 3. Ол C пішіндес, шамамен жартылай шеңбер. Fig Island 3 жарты шеңберден артық болғандығын көрсететін ешқандай дәлел жоқ. (Жарты шеңберлі сақиналар Оңтүстік Каролина және Джорджияның бірнеше жерлерінде табылған.) Жарты шеңбердің ортасынан Fig Island 2-ден шығатын қабықша жолымен байланысатын пандус бар. Екі сақинадан табылған керамикалық бұйымдар мен радиокөміртектік даталар, сондай-ақ оларды жалғастыратын жолдар Fig Island 2 және 3 бірдей кезеңде пайдаланылғандығын көрсетеді. Fig Island 3-тің диаметрі 49 метр, ал биіктігі 2 метрден сәл кем. Археологтар сақинада 1202 текше метр қабықша бар екенін есептеді. Сақина 4200-3800 жыл бұрын салынған.

Кәсібі

Құраларда табылған керамика негізінен Том Крикке, ал кейбіреуі Сталлингс керамикасына жатады. Екі керамикалық дәстүр де Оңтүстік Каролина жағалауы мен жазығында шамамен 3000-5000 жыл бұрынғы Архаикалық кезеңнің соңында қалыптасқан. Оңтүстік Каролина жағалауында қыш ыдыстардың пайда болуына қатысты ең ерте деректер шамамен 4200 жыл бұрынғы кездемеге жатады. Жағалауда тұратын топтар Архаикалық кезеңнің соңына қарай көшпенді өмір салтынан бас тартып, тұрақты ауылдарда қоныстанды және ара-тұра азық-түлік іздеуге шығатын. Археологтар бұл қабық шеңберлерінің дөңгелек ауылдармен байланысты қоқыстардың жиналуынан пайда болғандығын, әлде олардың қасақана ескерткіш ретінде салынғандығын талқылайды. Миссисипи өзенінің төменгі ағысында және Флоридада шамамен 6000 жыл бұрын үйінділер салу басталғандығы, қабық шеңберлерінің де монументалды сәулет екенін көрсетеді. Фиг аралындағы шеңберлерді қазу жұмыстары шеңберлерде тұруға қатысты аз ғана мәліметтерді көрсетті, сонымен қатар қабықтардың үлкен мөлшерде әдейілеп жиналғанына және шеңберлердің құрылысына байланысты айғақтар табылды. Мұқият қазу жұмыстары барысында көптеген балық сүйектері табылды, бұл олардың негізгі протеині мен калорияларын балықтан, емес, ұсақ балықтардан алғанын көрсетеді. Қабық шеңберлерінде тұратындар егіншілікпен айналысқандығына ешқандай дәлел жоқ, бірақ жиналған өсімдіктер пайдаланылған. Жаңғақтар, жемістер мен тұқымдар қабық шеңберлері орналасқан жерлерден қазылып алынды. Фиг аралы 2 және 3 1970 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді, ал Фиг аралы 1 және осы орынның басқа да ерекшеліктері сол кезде әлі табылмайтын. 2002 жылы басталған қосымша зерттеулер Фиг аралы 1-ді, үйіндіні және жолды анықтады, нәтижесінде 2007 жылы осы орын Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды.