Кіріспе

Индиана штатынан шыққан американдық саясаткер

Брайан С. Босма (31 қазан 1957 жылы туған) – американдық саясаткер және заңгер, 2004 жылдан 2006 жылға дейін және 2010 жылдан 2020 жылға дейін Индиана штатының Өкілдер палатасының спикері қызметін атқарған. Республикалық партия мүшесі Босма 1986 жылдан бері Индиана штатының Өкілдер палатасында қызмет етеді. Ол Гордон Харпердің орнын басты. Ол бастапқыда 50-ші округтен сайланды, бірақ 1992 жылы 88-ші округке қайта бөлінді. 88-ші округ солтүстік-шығыс Марион округінің және Ханкок және Гамильтон округтерінің бір бөлігін қамтиды. 2004 жылы Республикалық партия Индиана штатының Өкілдер палатасында көпшілікті қайта иеленгеннен кейін, ол спикерлікке алты рет сайланды. Ол спикер ретінде алғашқы мерзімін 2006 жылға дейін атқарды, ол кезде Демократиялық партия Палатаны бақылауға алды, ал 2010 жылғы сайлауда Республикалық партия бақылауды қайта алғаннан кейін тағы бес мерзім спикер болып қызмет етті. 2012 жылғы сайлауда Республикалық партия Палатада үстемдікке ие болды. Мемлекеттік саясаттан тыс, Босма жеке практикадағы адвокат, Kroger, Gardis & Regas фирмасында серіктес болып жұмыс істейді және Индианаполисте орналасқан Bosma Industries for the Blind коммерциялық емес ұйымының негізін қалаушы директоры болып табылады. Бұл ұйым Индиана штатында заңды түрде соқыр және көру қабілеті нашар адамдарды жұмысқа орналастыру бойынша ең ірі мекеме болып табылады. 2019 жылдың 19 қарашасында Босма 2020 жылғы заң шығару сессиясы аяқталғаннан кейін Индиана штатының Өкілдер палатасынан зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. 2020 жылы мемлекеттік өкіл Тодд Хьюстон Босманың орнына спикер болып тағайындалды.

Ерте өмір және білім

Брайан Босма Индиана штатының Бич-Гроув қаласында Маргарет пен Чарльз Босманың отбасында дүниеге келген. Оның анасы балабақша мұғалімі болса, әкесі Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясының офицері және кәсіпкер ретінде 1962 жылдан 1980 жылға дейін Индиана штатының сенатында қызмет еткен. Оның Нидерландыдан он бір бауыр-қарындасымен бірге көшіп келген әкесі сүт шаруашылығымен айналысып, Босма сүт зауырын құрған, онда Брайан өсіп келе жатып жұмыс істеген. Босма Бич-Гроув орта мектебін бітіріп, мектеп баскетбол командасында ойнаған, содан кейін Пердью университетіне түскен. Пердью университетінде 1981 жылы инженерлік ғылымдар бакалавры дәрежесін алды және Бета Сигма Пси студенттік қауымдастығының мүшесі болды.

Мансап

Индиана штатының адвокатурасын бітіргеннен кейін Босма Бингем Саммерс Уэлш және Спилман фирмасында серіктес адвокат ретінде жұмыс істеуге кірісті. Ол 1984 жылдан 1985 жылға дейін заң фирмасында жұмыс істеді, содан кейін Индиана штатының Білім департаментіндегі заңнамалық кеңесші болып тағайындалды. Ол 1985 жылдан 1986 жылға дейін бұл қызметте болды, онда Индиана штатының Білім министрі Х. Дин Эванспен заңнамалық байланысшы ретінде жұмыс істеді. Bosma Industries мекемесі бастапқыда 1915 жылы Индиана штатының заң шығарушы органы құрған мемлекеттік мекеме болып табылды және "Соқырларға көмек көрсету кеңесі" деп аталды, сонымен қатар Индиана штатының Кәсіптік оңалту қызметтерімен бірге жұмыс істеді. Заң шығарушы болған кезінде Босманың әкесі Чарльз, соқырлар мен мүгедектердің құқықтарын қызу қолдағандықтан, сол кездегі губернатор Роберт Д. Оррдың жарлығымен "Соқырларға арналған Bosma Industries" деп атауға ие болды. Bosma Industries деп атауы өзгергеннен кейін бірнеше жыл өткен соң, Индиана штатының заң шығарушы органының мүшелері бағдарламаның құны мен тиімділігіне көбірек алаңдап, ақырында мекеменің барлық мемлекеттік қаржыландыруын тоқтатты.

Индиана штатының Өкілдер палатасы

Босма алғаш рет 1986 жылы 88-ші сайлау округін өкілдік ету үшін сайланды, ол бүгінде Марион округінің солтүстік-шығыс бөлігін, Гамильтон округінің оңтүстік бөлігінің бір бөлігін және Хэнкок округінің батыс бөлігін қамтиды. Ол Гордон Харперді алмастырды. 1994 жылдан 1999 жылға дейін Республикалық партияның азшылық фракциясының жетекшісі қызметін атқарды. Босма кейін 2000 жылдан 2004 жылға дейін және 2006 жылдан 2010 жылға дейін Республикалық партияның азшылық көшбасшысы болып тағайындалды.

Баяндамашы

2004 жылы республикалықтар 52-48 көпшілікті құрғанда, Босма әріптестерінің дауысымен палата спикері болып сайланды. 2006 және 2008 жылғы сайлаулардан кейін республикалықтардың жетекшісі болғаннан соң, Босма 2010 жылы республикалықтар 60 орынға ие болғанда және 2012 жылы 69 орындық басымдыққа қол жеткізгенде қайтадан палата спикері болып сайланды. 114-ші жалпы жиналыстың спикері ретінде Босма және палатадағы республикалықтар Индиана штатының экономикасын жандандыру, теңгерімді бюджетті қабылдау, телекоммуникация саласындағы реформаны жүзеге асыру және мемлекеттік органдардағы алаяқтық пен сыбайлас жемқорлықты анықтау және алдын алу үшін Бас инспектор лауазымын құру бойынша жұмыс істеді. 117-ші жалпы жиналыстың спикері ретінде Босма «Индиананы күшейту жоспары» арқылы республикалық палатаның білім беру реформасына баса назар аударды. Сонымен қатар, ол 195 жылдық институттық дәстүрді бұзып, екі демократты комитет төрағасы лауазымдарына тағайындады. 2012 жылы Босма Индиананы 23-ші «Еңбек ету құқығы» бар штат етіп жасайтын заң жобасын бірлесіп жасады. Заң шығару процесіне қатысуды ынталандыру мақсатында Босма палата отырыстарын және палата комитеттерінің мәжілістерін интернет арқылы барлық Индиана тұрғындарына ашты. 118-ші жалпы жиналыста Босма мен палатадағы республикалықтардың 2013 жылғы «Өз американ арманыңыздың иесі болыңыз» ұсыныстары фискалдық тұтастықты қамтамасыз ететін бюджет құруға, білім беру мүмкіндіктерін кеңейтуге және біліктілік деңгейін жақсарту арқылы жұмыс орындарын көбейтуге бағытталған. 2014 жылғы «Индиана даму жолында» республикалық бағдарламасы мансапқа дайындыққа, маңызды жол жобаларын қаржыландыруға, салықтарды және бюрократиялық кедергілерді азайтуға бағытталған.

Білім беру реформасы

2011 жылғы сессияда Брайан Босма білім беру реформасы туралы заң жобалары – 1002 және 1003 нөмірлі заң жобаларының бірлескен авторы болды. 1002 нөмірлі заң жобасы тәлімдік мектептер құру мүмкіндіктерін кеңейтті. 1003 нөмірлі заң жобасының басты қағидалары қаржылық жағдайы нашар отбасыларға мемлекеттік немесе жеке меншік мектептерде оқу үшін стипендия беруді қамтиды. Бұдан өзге, заң жобасында жеке салық төлеушілерге асырауындағы баланы жеке мектепке немесе үйден оқытуға тіркеуге жұмсаған шығындары үшін салық жеңілдігі қарастырылған. 1003 нөмірлі заң жобасы аз қамтылған студенттер үшін еліміздегі алғашқы жалпыұлттық ваучер бағдарламасын құрды. 2013 жылдың 1 қыркүйегіне қарай, 20 000-нан астам адам осы ваучер бағдарламасын пайдалануға тіркелді.

Жұмыс істеу құқығы

2011 жылдың 21 қарашасында Брайан Босма 2012 жылғы заң шығару сессиясындағы басты мақсаты Индиананы 23-ші «Жұмыс істеуге құқық» штаты ретінде бекіту екенін жариялады. Босманың бірлесіп авторы болған, Индиананы «Жұмыс істеуге құқық» штаты ететін HB 1001 (2012) заң жобасы 2012 жылғы қаңтардың соңғы аптасында Индиана штатының Өкілдер палатасынан өтті. 2012 жылғы сессияның басталуы Демократиялық фракцияның сессияның алғашқы апталарын жұмысқа келмеу арқылы бойкоттауына байланысты кейінге шегерілді. Өкілдер палатасының республикашыл мүшелері 2011 жылғы сессияда «Жұмыс істеуге құқық» мәселесін көтеруге тырысты; бірақ демократтар бес апта бойы Иллинойс штатына шығып кетіп, палатаның қажетті кворумын қамтамасыз етуге кедері келтірді.

Бір жынысты некелер

Босма Индиана штатында бір жынысты некелерге тыйым салу туралы ұсынылған түзету Мәжіліс палатасының Сот комитетіне түскен кезде, осы мәселе бойынша пікірталасқа қатысты. HJR 3 деп аталған бұл заң жобасы, палатаның Сот комитетінен өтіп, содан кейін палатаның жалпы отырысында қаралуы керек еді. Бұл заң жобасы 2011 жылы заң шығарушы органмен мақұлданған, бірақ 2014 жылғы қарашада сайлаушылардың дауысына салу үшін оны қайтадан қабылдау қажет болды. Бұл түзету «Индиана штатында тек бір ер адам мен бір әйел арасындағы неке ғана заңды деп есептеліп, неке ретінде танылады» делінген. Сонымен қатар, «некеде тұрмаған адамдардың некеге тұрғандармен тең мәртебесі жарамсыз деп танылады және мойындалмайды» делінген. Екінші тармақтың мәтіні осы тілді нақтылау үшін қосымша заң жобасын жасауға мүмкіндік берді, нәтижесінде заң жобасы HJR 6-дан HJR 3-ке өзгертілді. 2014 жылдың 14 қаңтарында Мәжіліс палатасының Сот комитеті өкілдердің екі тарапынан да жауаптарды тыңдады. Бірақ, шешім қабылданбады және дауыс беру уақыты шегерілді. Босма комитет мүшелерін ауыстыруды немесе заң жобасын қолдаушы комитетке жіберуді жоспарлағандықтан, Сот комитеті шешім қабылдамады. Босма соңғысын таңдады және Палатаның Сайлау комитеті 2014 жылдың 22 қаңтарында заң жобасы бойынша шешім қабылдады. Жаңадан құрылған Сайлау және тағайындау комитеті 13 мүшеден тұрады, олардың 8-і 2011 жылы түзетуге дауыс берген. Комитет тоғыз республикашыл және төрт демократтан құралды, бір демократқа денсаулыққа қатысты төтенше жағдай болғандықтан қатыса алмады. Барлық 9 республикашыл Индиана штатында неке туралы заң жобасын қолдады.

Жеке өмір

Босма әйелі Шерилмен бірге Индианаполисте тұрады. Олардың екі баласы бар: қызы Эллисон, ол Пердью университетін бітірген, және ұлы Кристофер, ол Индиана университетінің Медицина мектебінде оқып жатыр. Босма протестант және Индиана штатының Ноблсвилл қаласындағы Грейс қауымдық шіркеуіне барады, онда ол шіркеудің басқару кеңесінде қызмет етеді. Сонымен қатар, ол Киелі кітапты зерттеу бірлестігінде талқылау жетекшісі болып табылады.