Кіріспе

Телугу тілінде жазылған туындылар жиынтығы – Телугу әдебиеті, телугу тілінде жазылған туындылардың барлық жиынтығы. Оған өлеңдер, әңгімелер, романдар, пьесалар, ән мәтіндері және тағы да басқалары кіреді. Телугу әдебиеті кем дегенде бірінші мыңжылдықтың ортасына дейін жететіні туралы деректер бар, ал сақталған ең алғашқы туындылар 11 ғасырда пайда болды, осы кезде Нанная Махабхаратаны санскриттен телугу тіліне алғаш рет аударған. Виджаянагара императоры, ақын Кришнадевараяның қолдауымен тілдің алтын ғасыры болды.

Тарихнама

Телугу жазушыларының ерте кезеңдері туралы ақпарат алуға болатын әртүрлі көздер бар. Олардың арасында – олардың өлеңдеріне қосымша жазылған кіріспелер бар, олар санскрит үлгісі бойынша автор туралы қысқаша сипаттама, кітап арналған патшаның тарихы және жарияланған кітаптардың мерзімдік тізімін берумен әдетте дамыған. Бұған қоса, өлеңдермен салыстырылатын жазбалардан тарихи мәліметтер бар; мысал келтіретін өлеңдерді ұсынатын бірнеше грамматикалық еңбектер, трактаттар мен антологиялар бар; сондай-ақ ақындардың өмірі және олар сақтаған дәстүрлер туралы мәліметтер де қолжетімді.

Мақсаты

Телугу әдебиетінің ерте кезеңдерінде тақырыптық тұрғыдан діни сипат басым. Ақындар мен ғалымдар өз материалдарының көп бөлігін "Рамаяна", "Махабхарата", "Бхагавата" және "Пураналар" сияқты эпостарды аударуға жұмсады, олардың барлығы Үндістан мәдениетінің қазынасы саналады. XVI ғасырдан бастап "Пураналардың" сирек кездесетін эпизодтары телугу тіліндегі кавья дәстүрінің негізін құрады. "Ахиана" немесе "Ханда" деген атпен "Пураналардың" эпизодтарынан алынған әдеби шығармалар, сондай-ақ "Чартира", "Виджая", "Виласа" және "Абхьюдайя" деген атаулармен бір батырдың тағдырын бейнелеу кең таралды. Мұндай атаулар поэзияның ең көп таралған тақырыбының мысалы болып табылады. XVIII ғасырда "Париная", "Кальяна" және "Виваха" деген атаулармен батырлардың үйленуі танымал болды. Діни әдебиет дін негізін қалаушылардың өмірбаяндарынан, олардың ілімдерінен, "сарадан", сондай-ақ түсіндірмелерден, "бхашьядан" тұрады. Веда астрологиясы, "Арташастра" (заң туралы), грамматика, балеттер, моральдық афоризмдер және индуистік пантеондағы құдайларға арналған "Бхакти" (ғибадат жырлары) сияқты дәстүрлі индуистік білім жүйелері телугу әдебиетінің танымал шығармаларының ерекшеліктері болып табылады.

Малиа Рехана

Маллия Речана (940 ж.) 940 жылы алғашқы телугу поэзиялық ұйқас туралы кітабын – «Кавиджанасраямды» (Нанная ұйқасынан бұрын) жазды. Бұл кітап кең таралған және көптеген ақындар оған сілтеме жасаған. Речананың ұстазы Ваадиндра Чудаманидің одан да ертерек ұйқас туралы кітабы болған болуы мүмкін, бірақ ол қазір қолжетімді емес. Ветури Прабхакара Састри 1900 жылдарда «Раджа Раджа Нарендра Паттабишека Санчика» жинағында Пре Нанная Чандасудың бар екенін айтқан.

Пураналар дәуірі (1020-1400-жылдар)

Бұл – Кави Траям немесе Ақындардың үштігі дәуірі. Наннаяя, Тиккана және Йеррапрагада (немесе Еррана) Кави Траям деп белгілі.

Нанная Бхаттаракуду, Ади Кави

Нанная Бхаттаракудудың Андхра Махабхараты (; 1022–1063 ж.), телугу тіліндегі алғашқы әдеби туынды (Ади Кавьям) және Нанная телугу тілінің алғашқы ақыны (Ади Кави) деп есептеледі. Оның шампу стилінде жазылған еңбектері таза, әдемі және жоғары көркемдік деңгейге ие. Нанная қолданған жетілген және дамыған тіл, одан бұрын патшалық үкімдер мен жарлықтардан өзге телугу әдебиетінің болғандығын көрсетеді. Дегенмен, осы болжамды туындылар қазір жоғалып кеткен. Нанная Махабхарата дастанының алғашқы екі тарауын және үшінші тарауының бір бөлігін аяқтады, ол Чампу стилінде жазылған.

Тиккана Сомаяжи

Наннаяның Андра Махабаратасы Тиккана Сомаяджи (1205–1288 жж.) тарапынан 4-тен 18-ге дейінгі тараулар жазылып, дерлік аяқталды.

Еррапрагада

Еррапрагада немесе Йеррапрагада) XIV ғасырда өмір сүрген, эпосты үшінші тарауын аяқтау арқылы толықтырған. Шринатха «Кави Сарвабхома» («ақындардың арасындағы император») деп кеңінен танымал болды.

Вемана

Кумарагири Вема Редди, көпке танымал Йоги Вемана, XIV ғасырдың телугу ақыны. Оның өлеңдері телугу тілінің қолданыстағы тілінде жазылған және қарапайым тіл мен халықтық тіркестерді пайдалануымен ерекшеленеді. Оның өлеңдері йога, даналық және мораль туралы мәселелерді қамтиды. Вемананың қай кезеңде өмір сүргені туралы ғалымдар арасында бірлік жоқ. Вемананы зерттеуімен танымал К. П. Браун, оның кейбір өлеңдеріне сүйене отырып, оның туған жылын 1352 жыл деп есептейді. Оның өлеңдері төрт жолдан тұрады. Көп жағдайда төртінші жолы – «Висвадабхирама Винура Вема» деген қосымша өлең. Осылайша ол қарапайым тілмен жазылған үш қысқа жолмен өзінің ойын жеткізді. Ол Оңтүстік Үндістанды кеңінен аралап, ақын және йог ретінде даңққа ие болды. Веманаға деген құрмет осы деңгейде болғандықтан, телугу тілінде «Вемананың сөзі – Веданың сөзі» деген мақал бар. Ол «Чату падьям» стилімен атақты, бұл өлеңнің жасырын мағынасы бар екенін білдіреді. Вемананың өлеңдерінің көптеген жолдары қазір телугу тіліндегі күнделікті сөздерге айналған. Олар «Висвадхаабхи Рама, Винура Вема» деген тұрақты сөздермен аяқталады, яғни «Висвадханың сүйіктісі, Веманы тыңдаңыз». Соңғы жолдың мағынасы туралы көптеген түсіндірулер бар.

Бамера Потанаматья

Бамера Потанаматья (1450–1510) Бхагавата Пурананы санскриттен телугу тіліне аударғанымен танымал. Оның еңбегі – «Андхра Маха Бхагаватам». Ол брахман отбасында дүниеге келген және ұстазға мұқтаж болмайтын «Сахаджа Кави» («табиғи ақын») деп есептелген. Жастығында патша Синга Бхупаланың биші әйелі Бхогиниді мақтап, «Бхогини Дандакам» атты өлең жазған. Бұл – телугу тіліндегі ең ерте кездесетін Дандака (бір ғана немесе бірдей тақырыпты қайталайтын рапсодия). Оның екінші туындысы – Шиваның ұлы Вирабхадраның ерліктері туралы «Вирабхадра Виджаяму» еңбегі. Жас кезінде ол Шива мен Рамаға табынушы болған және құтқарылуға көбірек қызығушылық танытқан, содан Бхагавата Пурананы аударуға шабыттанған.

Анамачарья

Таллапқа Аннамачарья (немесе Аннамайя) (9 мамыр 1408 – 23 ақпан 1503) телугу тілінің «Пада кавита Питаамахасы» ретінде танымал. Ол Вайдики брахман отбасында туған. Оның шығармалары карнатик музыкасының композициялық құрылымына басымдық жасап, зор әсер еткен деп есептеледі. Аннамачарья құдай Говинда Венкатешвараға арнап 32 000 санкиртана (әндер) жазған, олардың бүгінде шамамен 12 000-ы ғана қолжетімді. Оның киртандары Вишиштадвайта философиялық мектебіне негізделген. Аннамайяға Рамануджаның осы жүйесін Ахобила матамның Шри Сатагопа Ятеендра үйреткен.

Таллапқа тирумалама

Таллапқа Тирумаламма (Аннамачарьяның әйелі) «Субхадра Кальянам» шығармасын жазды және телугу әдебиетіндегі алғашқы әйел ақын деп есептеледі. Оның негізгі еңбегі – 1170 өлеңнен тұратын «Субхадра Кальянам», ол Махабхаратадағы кейіпкерлер – Арджуна мен Субхадраның үйленуі туралы. Ол санскрит дастанынан алынған оқиғада телугу тілінің ерекшеліктерін және мәдениетін көрсетті.

Аллассани педдана

Алласани Педдана (15 және 16 ғасырлар) Виджаянагара империясының билеушісі Кришнадевараяның сарайындағы сегіз ақыннан тұратын Аштадиггаджалу тобының ең көрнекті өкілі саналды. Педдана Анандапурдың жанындағы Сомандепаллиде дүниеге келді. Алласани Педдана алғашқы маңызды Прабандханы жазды және осы себепті ол Андхра Кавита Питамаха ("Телугу поэзиясының атасы") деп құрметтеледі. Ол сонымен қатар патшаның кеңесшісі болған деп есептеледі, сондықтан оны кейде Педданааматья (Педдана + Аматья = Педдана, кеңесші) деп атайды. Ол "Сварочиша Ману Самбхавам" (сонымен қатар "Ману Шаритра" деп те белгілі) атты туындыны жазды, ол Маркандея Пуранадағы он төрт Манудың бірі – Сварочишаманның тууына байланысты эпизодты кеңейте түседі. Праваракья – Гималайға тапасся үшін баратын ізгі ниетті брахман жас жігіті. Гималайда Варудхини, Гандарва әйелі, оған ғашық болады, бірақ Праваракья оның махаббатын қабылдамайды. Бұл жағдайды білген соң, Варудхиниден бұрын қабылданбаған Гандарва жігіті Праваракьяның кейпіне кіріп, оның махаббатына қол жеткізеді. Олардың ұлы – Сварочиша, ал ол Сварочишаманның әкесі. Оның "Ману Шаритра" туындысының тақырыбы Маркандея Пуранадан алынған қысқаша әңгіме. Бұл Тиккананың шәкірті Марана (1291–1323) санскриттен телугу тіліне аударған, индуист мифологиясына сәйкес адамзат қоғамдарының әкелері саналатын он төрт Манудың екіншісі туралы әңгіме. Алғашқы әңгіме шамамен 150 өлеңнен тұрды, ал Педдана оны 600 өлеңмен алты тарауға дейін кеңейтті, сонымен қатар ойдан шығарылған оқиғалар мен сипаттамалар қосты. Оның туындысы "Панча Кавья" деп аталып, телугу поэзиясының ең жақсы бес туындысының бірі ретінде есептеледі. Оның "Харикатасаараму" сияқты басқа да танымал туындыларын табу мүмкін емес.

Дуржати

Дхуржати немесе Дхуржати (15 және 16 ғасырлар) – Кришнадеварайдың сарайындағы ақын және «Аштадиггаджалу» тобының мүшесі. Ол Шри-Калахастиде Сингамма мен Нараянаның ұлы ретінде дүниеге келді, ал Жакаяның немересі болды. Оның еңбектерінің ішінде «Шри Калахастеесвара Махатям» (Шива Иесінің игілігі немесе кереметтері) және «Шри Калахастеесвара Сатакам» (Шива Иесін мақтаған 100-ден астам өлең) бар. Дхуржати Пураналардан тақырыптар алып, өз шығармаларына жергілікті оқиғалар мен мифтерді қосты. Педана мен Малана сияқты замандастары патшалар туралы әңгімелерді таңдағаннан өзгеше, ол өзінің тақырыбы ретінде құдайға деген бағынуды таңдады. Кришнадеварая Дхуржатиді мақтап: «Стути мати яйна Андхракави Дхуржати палкулакелагалгено yetulita махури махима» (Дхуржатидің поэзиясы неге осылай өлшеусіз әдемі?) деген. Ол Педда Дхуржати («Үлкен Дхуржати») деп аталды, себебі сол дәуірде және одан кейін Дхуржати есімін алған тағы төрт адам болды. Оның немересі Венкатарая Дхуржати Калидасаның «Рагхувамса» поэмасынан «Индумати Паринаям» («Индуматидың үйленуі») атты туындыны жазды.

Кришнадеварая

Кришнадеварая – Виджаянагара патшалығының императоры. Әдеби қызмет Виджаянагара әулетінің билігі кезінде гүлденді, ал XVI ғасырда Кришнадевараяның билігі Телугу әдебиетінің алтын ғасыры деп есептеледі. Кришнадеварая, өзі де ақын болғандықтан, Телугу әдебиетіне Прабандха жанрын енгізді. "Амукта Мальяда". Кришна Дева Рая "Амуктамальяда" кітабын Телугу тілінде жазды, онда Андалдың (Махалакшми құдайының бейнесі) айырылудың күйзелісін суреттейді. Ол Андалдың дене бітімін отыз шумақта бейнелейді, көктем мен жаңбыр маусымын метафора ретінде пайдаланады. Үнді поэзиясындағыдай, бірігудің сезімдік қуанышы физикалық деңгейден асып, руханиятқа және құдаймен толық бірігуге жол ашады, сонымен қатар метафораға айналады. Оның сарайында сол заманғы ең ұлы ақындар саналған "Сегіз піл" – Аштадиггажалар болды. Кейбір сыншылар Прабандхалардың басымдығымен сипатталатын келесі кезеңді құлдырау дәуірі деп санайды. XVIII ғасырдың ортасына дейінгі көптеген шығармалардың ішінде Канканти Папараджудың Кампу стиліндегі "Уттара Рамаянасы" және "Вишнумаявиласа" пьесасы ерекше көзге түседі. Басқа жанрлар да сол кезде дамыды. Сондай-ақ, ән мен прозадан тұратын "Якшагана" деп аталатын жергілікті драмалар жарық көрді.

Тенәлі Рамакришна

Гарлапати Тенәлі Рамакришна, көбінесе Тенәлі Рама және Виката Кави деп танылатын, Виджаянагара империясының XVI ғасырдағы тағы бір сарай ақыны және Аштадиггажалардың бірі болған. Оның әулеті бастапқыда Гунтур ауданындағы Тенәлиден шыққан, ол телугу Нийоги брахман отбасында дүниеге келген. Оның танымал еңбегі – Пандуранга Махатяму, ол Панча Кавьялардың біріне жатады. Ол оны Вирури Ведадриге арнады. Бұл кітап Бхаими өзенінің жағасындағы Пундарика Кшетрам және оның аңызы туралы айтады. Ол сонымен қатар Udbhata, монахтың өміріне арналған Udbhataradhya Charitram және Веллоре қаласының жанындағы Нарасимха құдайына арналған ғибадат орны – Ghatikachalam туралы Ghatikachala Mahatyam шығармаларын жазды. Ол Прабандха стилін ұстанды. Пандуранга Махатямының тақырыбын Сканда Пуранадан алып, Виттала (Пандуранга) құдайының жақтастары туралы көптеген оқиғалармен толықтырды. Ол зеректігімен, өткір тілімен, сондай-ақ басқа ақындар мен көрнекті тұлғаларды әжуалауымен белгілі. Ол Нигама Сарма акка (Нигама Сарманың қарындасы) деп аталатын мәшһүр кейіпкерді жасады және оның есімін атамай, оның тарихын жазды. Ол сонымен қатар көптеген шатуву (импровизациялық өлеңдер) жазған.

Қасула Пүрұшоттама Кави

Касула Прушоттама Кави – 18 ғасырдың соңында өмір сүрген телугу ақыны. Ол Андхра-Прадеш штатының Кришна ауданындағы Дивисема аймағынан шыққан. Прушоттама Кави сол кездегі Чаллапалли махараджасы Ярлагада Анкинеду Прасад I (1792–1819 жылдары билеген) және мүмкін, оның әкесінің сарай ақыны болған. Прушоттама Кави телугу тілінде 100 поэтикалық шумақтан тұратын, сатактар деп аталатын әдеби туындылар жазумен танымал. Касула Прушоттама Кави Шрикула Андра Махавишну туралы «Андра Наяка Сатакэм» атты туындының авторы ретінде белгілі. Касула Прушоттама Кави «Хамсаладеви Гопала Сатакэм», «Манаса Бодха Сатакэм», «Бхакта Калпадрума Сатакэм» және «Венугопала Сатакэм» шығармаларын да жазған.

Мүлүгу Папаярадхья

Мүлүгу Папаярадхья, сондай-ақ Мүлүгу Папайя немесе Сангамешвара Састри (1778 – 1852) – телугу және санскрит ғалымы, ұстаз, аудармашы және жазушы. Ол «Деви Бхагаватамды» санскриттен телугу тіліне аударғанымен және Амаварати раджасы Васиредди Венкатадри Найудудың ұстазы және сарай ақыны болғанымен танымал. Мүлүгу Папаярадхья Виранарадья мен Аккамбаның ұлы болды. Ол – Веера Шайва ачарьясы (ұстаз). Мүлүгу Папаярадхья «Деви Бхагавата Пурананы» телугу тіліне аударған алғашқы ақын деп есептеледі. Оның жүзден астам еңбектерінің ішінде «Қалианакампу», «Экадасивратакампу», «Ариясати», «Сивастотра» және «Ведантасарасанграха» ең танымалдары болып табылады.

Канчерла Гопанна

Канчерла Гопанна (; шамамен 1620 – шамамен 1680 ж.б.), Бхадрадри Рамадасу немесе Бхадрачала Рамадасу деп кеңінен танымал, 17 ғасырдағы Рамаға адал үнді композиторы және Карнатикалық музыканың авторы. Ол телугу тіліндегі белгілі ваггейкаралардың (әнді жазушы және композитордың бір адам болған) бірі. Оның Рамаға арналған құдайлық өлеңдері Оңтүстік Үндістан классикалық музыкасында Рамадасу Киертаналары ретінде мәшһүр. Оңтүстік Үндістан классикалық музыкасының шебері – әулие Тьягараджа да одан үйреніп, кейіннен қазіргі стандартты крити музыкалық композиция форматы деп есептелетін стильді жетілдірді. Ол сонымен қатар Дасаратхи Шаттакаму деп аталатын, Дасаратханың ұлына (Лорд Рамаға) арналған 100-ге жуық өлеңдер жинағын жазды.

Венкамамба

Тариконда Венкамамба (; басқаша жазуы: Венгамамба, 1730 жылы туған) – 18 ғасырда өмір сүрген ақын және Лорд Венкатесвараның берілген құлшыны. Ол көптеген өлеңдер мен әндер жазған.

Тьягаража

Танжорелік Тьягараджа немесе Тьягабрахмам (1767–1847) телугу тілінде діни әндер жазды, олар карнатик музыкасының репертуарының маңызды бөлігін құрайды. Шамамен 600 шығармадан басқа, Тьягараджа телугу тілінде екі музыкалық пьеса жазды: «Прахалада Бхакти Виджаям» және «Наука Чаритам». «Прахалада Бхакти Виджаям» пьесасы бес актіден тұрады, онда 28 рага мен 138 өлеңге бөлінген 45 критти бар, телугу тілінде әртүрлі өлшемдерде жазылған. «Наука Чаритам» – 13 рага мен 43 өлеңде орналасқан 21 криттиден тұратын, бір актілі қысқа пьеса. Бұл пьеса Тьягараджаның операларының ең танымал туындысы болып табылады және композитордың жеке қиялынан туған, «Бхагавата Пуранада» негізі жоқ. Көпшілік көбінесе Тьягараджаның шығармаларының телугу тіліндегі әдебиеттің ең көркем және әдемі үлгілерінің бірі екенін естен шығарады. Вальмики Раманың тарихын баяндайтын 24 000 өлеңнен тұратын «Рамаянаны» жазды, сонымен қатар құдайды мақтаған 24 000 критти жазды.

Паравасту Чиннаясури

Паравасту Чиннаясури (1807–1861) Андхра грамматикасын жан-жақты зерттегеннен кейін «Баала Вяакаранаму» еңбегін жаңа стильде жазды, бұл телугу халқына оның ең бағалы үлесі болды. Чиннаясуридің тағы бір маңызды туындылары: «Нети Чандрика», «Суотандра Вяакаранаму», «Андхра Дхатумола» және «Нети Санграхаму». Чиннаясури санскрит тіліндегі «Панчатантрадан» «Митра Лабхам» және «Митра Бхедам» шығармаларын «Нети Чандрика» деп аударды. Қандакури Верасалингем және Коконда Венката Ратна Пантулу оның прозалық стильін қабылдап, «Виграхаму» мен «Санди» еңбектерін өзгеше үлгіде жазды.

Қазіргі заман

Қазіргі телугу поэзиясының дәуірі Гураджада Аппараодан басталып, ол өзінің "Мутхаяла Саралу" туындысымен телугу поэзиясының бетін өзгертті. Романтизм дәуіріндегі Раяпролу және Девулапалли Кришна Састри сияқты келесі жазушылар бұл дәуірді жетілдірді. Гураджаданың ескі қағидалар мен стильдерден бас тартып телугу поэзиясын реформалауға жасаған тытысы Шри Шримен шыңына жетті. Шри Шридің "Маха Прастанам" атты танымал туындысы қоғамның әр саласында дереу сүйіктілікке ие болды. Көптеген жазушылар оның стилін қабылдап, әдебиетті байытуда.

Қандақұри Верасалингм

Кандукури Верасалингам (; сондай-ақ Кандукури Верасалингам Пантулу: కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు; 16 сәуір 1848 – 27 мамыр 1919) – Андхра-Прадеш штатының әлеуметтік реформаторы. Ол Андхраның консервативті брахман отбасында дүниеге келген. Телугу халқы мен телугу әдебиетінде жаңа өркендеуді бастаған адам ретінде кеңінен танылады. Оған Брахмо Самадж идеялары, әсіресе Кешаб Чандра Сеннің ойлары үлкен әсер еткен. Верасалингам Пантулуды «Гадья Тиккана» деп жиі атайды. 1869 жыл мен 1919 жыл аралығында шамамен 100 кітап жазып, эссе, өмірбаян, автобиография және роман жанрларын телугу әдебиетіне енгізді. Оның «Сатьявати Чаритам» атты туындысы телугу тіліндегі алғашқы әлеуметтік роман болып табылады. Оливер Голдсмиттің «Уэйкфилдтің пасторы» романынан шабыттанған «Раджашехара Чаритам» романын жазды. Ол үшін әдебиет – әлеуметтік кемшіліктермен күресу құралы еді.

Аатрея

Ачарья Аатрея немесе Киламби Венката Нарасимхачарюлу (7 мамыр 1921 – 13 қыркүйек 1989) – Телугу киноиндустриясының драматургі, ән сөздерінің және әңгімелердің авторы. Ол 1921 жылдың 7 мамырында Андхра-Прадеш штатының Неллор ауданындағы Суллурпета ауданының Мангалампаду ауылында Киламби Венката Нарасимхачарюлу болып дүниеге келген. Оның псевдонимі оның әулеттік Готрасына негізделген. Адам жаны мен жүрегі туралы поэзиясымен танылған ол "Манасу Кави" ("Жүрек ақыны") атағын алған, бұл атауды "Мана Су Кави" ("Жақсы ақын") деп те жазуға болады. Оның поэзиясы философиялық және интеллектуалдық тұрғыдан толықтырады.

Трипуранени Рамасвами

Т. Рамасвами (15 қаңтар 1887 – 16 қаңтар 1943) – заңгер, белгілі ақын, драматург және телугу тілінде сөйлейтін халық арасында белсенді реформатор. Халық арасында Кавираджу деп танымал болған ол, телугу поэзиясы мен әдебиетіне рационализм мен гуманизмді алғаш енгізген ақын саналады. Рамасвами өзінің рационалистік ойларын жеткізу үшін әдебиетті құрал ретінде таңдады. Оның төрт бөлімнен тұратын "Сутапаранам" атты танымал туындысы ежелгі Пураналарға қарсы күшті шабуыл болды, сонымен қатар ол поэзия және әдеби сын саласында шеберлікке жетті. Оның "Күппусвами Сатакам" атты поэзиялық жұмысы әлеуметтік революция тақырыбын қамтиды және әлеуметтік жамандықтар, соқыр сенім мен адамдық қадір-қасиеттің төмендеуі туралы айтады. Ол Конгресс пен оның тәуелсіздік үшін күресіне қарсы болды. "Самбхукавадха", "Сутхашрама гитаалу", "Дхурта манава", "Хуни", "Бхагавадгита", "Рана Пратап" және "Кондавети патанам" сияқты басқа да еңбектерінде ол ежелгі классикаларда жазылған догмаларды және осы догмалардың төменгі әлеуметтік топтарға тигізген әділетсіздіктерін рационалды түрде талдады. Бұдан өзге, ол кемсітушілікке қарсы күресіп, ешкімге тиіспеушілік идеясын жоққа шығарды. "Самбхука Вадха" көптеген пікір таластарын тудырды. Самбхука – өмірден кеткен соң, денесімен жұмаққа бару үшін аскетизм (тапас) жасаған кейіпкер. Бұл дінге қарсы (адхарма) деп есептелді және Рама оны өлтірді. Бұл оқиға брахмандардың брахман емес адамдардың аскетизм жасауына наразы болғандықтан Самбхуканы өлтіргенін көрсетеді деп түсіндірілді.

Қазіргі заманғы платформалар

Үндістанда интернет қолданысының артуы телугу тілінде жазатын авторларды көптеген оқырмандармен жақындастыратын онлайн платформалардың тууына себеп болды. Кадачепта, Пратилипи, СуКатха (СуКатха – хинди және телугу тілдеріндегі әңгімелерді оқу платформасы) және Кахания жаңа платформалардың ішінде ең танымалдары.

Марапаттар

Сахития Академиясының Телугу тіліне арналған сыйлығы – Үндістанның ұлттық әдебиет академиясы Телугу тілінде жазған еңбектер үшін беретін сыйлық. Исмаил сыйлығы – 2005 жылы құрылған бұл сыйлық жыл сайын ақынның алғашқы кітабы үшін табыс етіледі. CP Brown сыйлығы – Телугу тілін дамытуға үлес қосқан аудармашылар мен басқа да мамандарға жыл сайын беріледі.

Саяси қозғалыстар

"Парьяваран Кавитодиям" қозғалысы 2008 жылы басталды. Оның мақсаты – әдебиеттің шығармашылық түрлері арқылы тек элита ғана емес, сонымен қатар халықтың барлық топтарының арасында экологиялық сананы қалыптастыру және алаңдаушылық тудыру. Бұл қозғалысты Нараянам Нарасимха Мурти, көпшілікке Видьявачаспати есімімен таныс, "Жағрути Киран" қоры бастады. Қозғалыс "Харита Ката" сияқты әдеби шараларды қамтиды. Түрлі ақындар мен жазушылар қозғалыс үшін қоршаған ортаға арналған әдебиет жазды, ал "Жағрути Киран" қорына 500-ден астам жазушы қатысты. "Малле Тега" және "Кадхакели" журналдары "Жағрути Киран" қорымен байланысты.