Кіріспе

14 ғасырдағы телугу ақыны

телугу авторы

Яррапрагада немесе Ерранна – король Пролая Вема Реддидің (1325–1353) сарайындағы телугу ақыны. Ерраннаның тегі Яррапрагада немесе Еррана болған, бұл телугу тілінде әдемі терілі Сканда құдайының атаулары, бірақ оның әкесінің әулетіне осы әулеттің ақ немесе қызыл терілі көрнекті өкілдері болғандықтан берілген. Ол "Тарихи оқиғалар шебері" – Прабандха парамешвара және "Шива Иесінің құлы" – Шамбхудасуду деген құрметті атақтармен марапатталды.

Туу және ата-бабалар

Еррапрағада Ерранна Паканадұндағы Гудлур ауылында (қазіргі Пракасам ауданы) дүниеге келді және Пракасам ауданындағы Чадалавадада өмір сүрді. Ол Нийоги Брахма банду кастасының Шриватса готрасы мен Апастамба сūтрасына жататын. Оның әкесі Еррапрағада Суранна, анасы Еррапрағада Потамма болды. Оның әкесінің әкесі Еррапрағада Еррапотанна, ал әкесінің анасы Еррапрағада Перамма болған. Оның бабалары Еррапрағада Боланна мен Еррапрағада Поламма, ал бабасының бабасы Еррапрағада Биманна болды. Оның отбасы Веда дінінің Смарта дәстүрін ұстанды. Ерранна Шива Иесіне сенгенімен, сонымен қатар Құдай Тағалаға да табынды.

Үлестер

Санскрит тіліндегі "Махабхарата" бірнеше ғасыр бойы телугу тіліне аударылды (11-14 ғасырлар аралығында). Ерранна – "Шығармашылар үшеуі" деп аталатын ақындар тобының бірі болды, ол "Махабхаратаны" санскриттен телугу тіліне аударды. Қалған екі ақын – Андхра Махабхаратаның ("Андхра Махабхарата") Нанная мен Тиккана. Тиккана 4-ші кітаптан бастап қалған кітаптарды аударды, ал үшінші кітап – "Аранья Парваму" ("Орман кітабы") жартылай аяқталған күйде қалды, оны Ерранна аяқтады. Тиккана бұл бөлімге тиіспеді, себебі Нанная жартылай аяқталмаған осы кітапты аударудың жамандыққа алып келетіні саналды. Ерранна "Аранья Парвамудың" қалған жартысын Наннаяның стилімен бастады және Нанная мен Тиккана аударған бөліктер арасындағы байланыс ретінде Тиккананың стилімен аяқтады. Нанная мен Тиккана сияқты, ол да санскриттен аударған "Махабхаратасында" жартылай санскрит, жартылай телугу тілін қолданды. Ол "Харивамсаму" мен "Рамаянаму" шығармаларын санскриттен аударды, екеуін де Редди әулетінің негіз қалаушысы, Король Пролая Вемареддиге арнады. "Нрусимхапуранам" – оның жеке туындысы. Ерранна "Нрусимхапуранамды" жазуға шабытты атасы Еррапотаннадан алды. Дәстүр бойынша, бір күні Ерранна ойға батқанда, атасы оның алдына келіп, "Нарисимхапуранамды" жазуға кеңес берді. Бұл еңбек "Брахмандапуранам" мен "Вишнупуранам" негізінде жазылған. "Вишну Пуранаға" сәйкес, Король Хиранякашипу миллиондаған жылдар бұрын Юга циклінің басында Жердің қуатты демондық билеушісі болды. Жер тұрғындары Манавалар ("Ману ұрпақтары"; "адамдар") деп сипатталды. Король Индраның қарауындағылар Деваталар деп аталды. Хиранякашипу Король Индрамен соғысып, жеңіске жетіп, аспан планеталарын басып алды. Хиранякашипудың билігінде көптеген Деваталар Хиранякашипудан қорқып, "өздерін айналдырып" немесе Манавалар кейпінде жасырынып жүрді. Хиранякашипудың замандасы, бұрынғы өмірінде осы ғаламдағы Вайкунтха планетасы – Светадвипаның қақпашысы болған Шри Хари, Кшира Сагарада ("Сүт теңізі") билік еткен.