Кіріспе

Ертедегі сәулелі қозғалтқыштарда қолданылатын беріліс түрі. Күн және планеталық беріліс – бұл сыртқы қозғалысты айналмалы қозғалысқа түрлендіру әдісі және ол алғашқы айналмалы сәулелі қозғалтқыштарда қолданылды. Оны шотланд инженері Уильям Мердок, «Бултон және Уотт» компаниясының қызметкері ойлап тапты, бірақ 1781 жылғы қазан айында Джеймс Уотт патенттеді. Бұл Джеймс Пикардқа тиесілі кранк патентін айналып өту үшін ойлап табылған. Ол өнеркәсіптік революция кезінде айналу механизмін дамытуда маңызды рөл атқарды.

Операция

Күн және планеталық беріліс бу машинасымен қозғалатын арқалықтың тік қозғалысын, қозғалтқыштың жалғаушы таяғының (арқалыққа қосылған) соңына бекітілген "планета" деп аталатын тік дөңгелек арқылы дөңгелек қозғалысқа айналдырды. Арқалық қозғалғанда, бұл дөңгелек айналып, "күн" деп аталатын екінші айналатын дөңгелекті, ол жетек білігіне бекітілген, бұрып, осылайша айналма қозғалыс тудырады. Бұл құрылымды қарапайым кривошиппен салыстырғанда, егер күн мен планетаның тістер саны бірдей болса, жетек білігі арқалықтың әр екі соққысына бір емес, екі айналым жасайтыны қызық ерекшелік болып табылады. Планеталық беріліс жалғаушы таяққа бекітілгендіктен, өзінің осінің айналасында айналмайды. Екі дөңгелектің осьтері әдетте бір-бірімен еркін айналатын байланыс арқылы (анимацияда көрсетілмеген) байланыстырылады, бұл екі дөңгелектің байланыста болуын қамтамасыз етеді, бірақ жетек моментіне үлес қоспайды. Бұл байланыс көзғарасқа кривошипке ұқсас болғанымен, қозғалту осы байланыс арқылы жүргізілмейді. Осылайша, ол кривошип патентін бұзбады.