Кіріспе
Бако ұлттық паркі – Малайзияның Саравак штатындағы Кучинг ауданында орналасқан ұлттық парк. 1957 жылы құрылған, бұл Саравақтағы ең көне ұлттық парк. Ол Бако және Кучинг өзендерінің құйылысындағы Муара-Тэбас түбегінің ұшында орналасқан кең аумақты қамтиды. Кучингтен автомобильмен шамамен сапармен жетуге болады. Миллиондаған жылдар бойы құмтастың эрозиясы тік жартастар, жартасты мүйістер және ақ құмды шығанақтардан тұратын жағалауды қалыптастырды. Жартастардың негізіндегі толқындардың әсерінен тас беткейлерде темірдің шөгіндісінен пайда болған түрлі түсті өрнектермен әдемі пішінделген теңіз аркалары мен тас тіректері пайда болды. Олардың ең танымал түрі – кобра басына ұқсайтын пішін, оны парк штаб-пәтерінен немесе жағажайлардың бірінен қайықпен жүріп көруге болады. Бұл тас формацияларының кейбіреулерін паркке кіре берістегі Телук Ассам жағажайында көруге болады. Паркке Кампунг-Бако ауылынан 20 минуттік қайықпен жетуге болады. Ол көбінесе Кучингтен бір күндік саяхат ретінде танымал, бірақ тұруға арналған орындар (лагерь және орман шаруашылығы қызметінің бунгалолары) да бар. Бако – Саравақтағы ең кішкентай ұлттық парктердің бірі. Дегенмен, онда жаңбырлы орманды қоса алғанда, әртүрлі биомдар, көптеген жануарлар, джунглидегі өзендер мен сарқырамалар, тыныш жағажайлар және жаяу серуендеу жолдары бар. 16 түрлі ұзындықтағы белгіленген жаяу жолдар арқылы келушілерге қол жетімділік қарастырылған. Сонымен қатар, Кампунг Бако немесе Телук Ассамнан қайықпен әртүрлі жағажайларға, сондай-ақ геологиялық тұрғыдан қызықты тас тіректеріне баруға болады. Шағын аумақтағы көрікті жерлер мен іс-шаралардың алуан түрлілігі Баконы Саравақтағы ең танымал парктердің біріне айналдырды. Парк "The Amazing Race Asia 1" жарысының соңғы тоқталыс орны болды.
Bako National Park is a national park in Kuching District, Kuching Division, Sarawak, Malaysia. Established in 1957, it is the oldest national park in Sarawak. It covers an area of at the tip of the Muara Tebas peninsula at the mouth of the Bako and Kuching Rivers. It is approximately by road from Kuching. Millions of years of erosion of the sandstone have created a coastline of steep cliffs, rocky headlands and stretches of white, sandy bays. Wave erosion at the base of the cliffs has carved many of the rocky headlands into fantastically shaped sea arches and seastacks with colored patterns formed by iron deposition. The most famous of them is shaped like a cobra's head which can be spotted on a boat ride from the headquarters or one of the beaches. Some of these rock formations can be seen on entry to the Teluk Assam Beach, which fronts the park. The park can only be reached by a 20 minute boat ride from the village of Kampung Bako. It is often visited as a day trip from Kuching, though accommodations (campground and forestry service bungalows) are available. Bako is one of the smallest national parks in Sarawak. However, it features multiple biomes (including rainforest), abundant wildlife, jungle streams and waterfalls, secluded beaches, and trekking trails. A network of 16 marked walking trails of different lengths allows visitors access. In addition, various beaches are accessible by boat from Kampung Bako or Teluk Assam, as well as a geologically interesting sea stack rock formation. The range of attractions and activities in a compact area have made Bako one of the most popular parks in Sarawak. The park hosted the final Pit Stop of The Amazing Race Asia 1.
Флора
Бакода Борнеода кездесетін өсімдіктердің дерлік барлық түрлері өседі, жеті толық экожүйеден 25-тен астам ерекше өсімдік түрлері бар: жағажай өсімдіктері, жартастық өсімдіктері, керангас немесе қырат ормандары, мангр ормандары, аралас диптерокарп ормандары, падан немесе далалық өсімдіктері және батпақты ормандар. Сирек кездесетін өсімдіктердің ішінде әртүрлі етқоректі өсімдіктер (құмырсқагүлдің төрт түрі, росянка, су қыбыршақтары) және ағаштар мен басқа да өсімдік түрлерінің көптеген нұсқалары бар.
Фауна
Бакода Борнеоға тән, жойылып кету қаупі төнген шамамен 150 сопақша мұрынды маймыл бар, және бұл жер "Саравакта сопақша мұрынды маймылды көруге ең жақсы орын" деп аталады. Басқа жануарлардың ішінде ұзын құйрықты макак, күміс лангур, плантандардың қаскырлары, Борнеолық сақалды шошқа, мониторлар және сусарлар бар. Бұл жануарлардың бәрі орманның ішінде де, Телок Ассам жағажайындағы лагерь штабының жанында да кездеседі. Бакода сонымен қатар көптеген кесірткелер мен жыландар мекендейді, олардың көпшілігі зиянсыз. Бако - құстарды бақылауға арналған қызықты орын, онда 150-ден астам түр тіркелген. Баконың түнгі жануарларына колуго, панголин, елік, жеміс жейтін және жәндік жейтін жартарлар, тарсиер, баяу лори және пальма циветі кіреді.