Кіріспе

Американдық суретші Артур Боуэн Дэвис (26 қыркүйек 1862 - 24 қазан 1928) - американдық авангард суретшісі және АҚШ-тағы қазіргі заманғы өнердің ықпалды қорғаушысы. 1910-1928 жж.

Өмірбаян

Дэвис Нью-Йорктің Утика қаласында, Дэвид пен Фиби Дэвистің ұлы болып дүниеге келді. Ол жас кезінде сурет салуға қатты қызығушылық танытты және он бес жасында өзінің туған қаласында Джордж Иннесс пен Гадсон өзенінің мектебінің мүшелерінің шығармаларын қамтитын американдық ландшафт өнерінің үлкен саяхаттау көрмесіне қатысты. Шоу оған қатты әсер етті. Ол әсіресе Иннесс қаласындағы тоналды пейзаждарға қатты таңғалды. Отбасы Чикагоға қоныс аударғаннан кейін, Дэвис 1879 жылдан 1882 жылға дейін Чикаго дизайн академиясында оқыды және Нью-Йоркке көшіп барудан бұрын, Чикаго өнер институтында қысқа уақыт оқыды. Сурет салуға бет бұрмас бұрын журналға сурет салумен айналысқан. 1892 жылы Дэвис Нью-Йорк штатының алғашқы әйел дәрігерлерінің бірі Вирджиния Меривезерге үйленді. Егер қыз кедей суретшіге тұрмысқа шықса, оның отбасы жалғыз табысты адам болатынына күмәнданып, күйеу жігіт некеге тұруға келісімшартқа қол қоюы керектігін талап етті. (Дейвис ақырында суреттерін сату арқылы өте бай болады, бірақ оның отыздағы перспективалары жігерлендірмейтін сияқты.) Көрініске қарамастан, олар кез келген нәрсе, бірақ әдеттегі жұп, тіпті Дэвис табиғаты флиртерлік болғанынан бөлек. Вирджиния жас кезінде қашып кетіп, күйеуін бал айларында өлтірген болатын, ол оның есірткіге тәуелді және құмар ойындарға құмар екенін білгенде, бұл фактті ол және оның отбасы Дэвистен жасырды. 1928 жылы Дейвис қайтыс болғанда, Вирджиния оның екінші өмірін жасырып, басқа бір әйелмен, Эднамен және отбасымен бірге болғанын анықтады. Эдна Артурдың суретші ретінде қаржылық табысқа ие болғанына қарамастан, оған күнкөріс жәрдемақысын бергенін біледі. Артур Б. Дейвис "көпшілікке танымал тартыншақ әрі тыныш" болған. Ол өз студиясына ешкімді шақырмайтын, әрі өмірінің соңғы жылдары бұрынғы достары мен таныстарынан аулақ болу үшін барлық жағдайды жасайтын. Дэвистің бұл қысылғыстылығының себебі 1928 жылы Италияда демалып жүрген кезде кенеттен қайтыс болғаннан кейін белгілі болды: оның екі әйелі (бір заңды, бір жалпы заңды) және әрқайсысының балалары болды, бұл Вирджиниядан жиырма бес жыл бойы жасырылған құпия. Вирджиниядан екі ұлы - Найлс пен Артур туды.

Мансап

Үйленгеннен кейін бір жыл өткен соң Дэвистің суреттері баяу, бірақ тұрақты түрде сатыла бастады. Америкада ғасырлар аралығында ол өзінің жұмсақ, шебер суреттелген қиял әлемінің бейнелерін сатушы тапты. Еуропаға тұрақты сапарлар, ол голландтық өнерге батып, Коро мен Милле шығармаларын жақсы көретін болды, оған түстер сезімін жетілдіруге және қылқалам жұмысын жетілдіруге көмектесті. Қырық жасқа толғанда Дэвис өзінің заңдары дұрыс емес екенін дәлелдеді және Манхэттендегі беделді өнер сатушы Уильям Макбетпен бірге жайлы өмір сүрді. Сол кездегі және әлі күнге дейін оның беделі (ол белгілі болған жағдайда) оның эфирлі суреттеріне негізделген, олардың ең танымалдары Метрополитен өнер мұражайының коллекциясындағы "Бір мүйізділер: аңыз, теңіз тыныштығы" (1906) болып табылады. 1920 жылдары оның туындылары өте қымбат бағаға сатылып, ол ең беделді және қаржы жағынан табысты американдық суретшілердің бірі ретінде танылды. Ол еңбекқор, үнемі еңбек етіп, өте білікті адам болған. Өнер тарихындағы мәтіндер оны Американың ең ұлы суретшілерінің бірі ретінде атап көрсетті. Дункан Филлипс сияқты белгілі коллекционерлер оның соңғы суреттерін, акварельдерін және майлы бояуларын сатып алуға құштар болды. Дэвис 1913 жылы өткен легендарлы Armory Show-дің бас ұйымдастырушысы және 1908 жылы күшті, консервативті Ұлттық дизайн академиясының шектеуші көрме практикасына қарсы наразылық білдірген суретшілер тобы The Eight-тің мүшесі болды. Сегіздің бес мүшесі - Роберт Анри (1865-1929), Джордж Люкс (1867-1933), Уильям Глэкенс (1870-1938), Джон Слоан (1871-1951) және Эверетт Шинн (1876-1953) - Ашкан реалистері, ал Дэвис, Морис Прендергаст (1859-1924) және Эрнест Лоусон (1873-1939) басқа, реалистік стильде сурет салған. Оның досы Альфред Стиглиц, көптеген заманауи суретшілердің меценаты, Дэвисті қазіргі заманғы өнер туралы өзі білетін кез келген адамнан да кеңінен білетін деп санайды. Дэвис сонымен қатар көптеген бай нью-йоркшілерге кеңесші ретінде қызмет етті, олар өздерінің өнер коллекцияларын сатып алу туралы нұсқаулар іздеді. Сол коллекционерлердің екеуі - Лиззи П. Блис және Эбби Олдрич Рокфеллер, қазіргі заманғы өнер мұражайының негізін қалаушылардың екеуі, олардың Дэвис жетекшілік еткен коллекциялары ақырында осы мұражайдың негізгі бөлігіне айналды. Дэвис тыныш, бірақ әріптестерін қолдау үшін өте жомарт болды. Ол талантты, бірақ қатты қиындыққа тап болған мүсінші Джон Фланнаганның ақыл-кеңесшісі болды, оны қатты кедейліктен және аштықтан құтқарып қалды. Ол 1912 жылы Марсден Хартлидің Еуропаға сапарын қаржыландыруға көмектесті, бұл Хартлидің мансабының негізгі кезеңіне әкелді. Ол өзінің дилеріне талантына сенетін, қаржы жағынан қиын өнерпаздарды ұсынды, мысалы Роквелл Кент. Дегенмен Дэвис өзінде де жаулар тапты. Оның "Армори шоу" көрмесін ұйымдастырудағы рөлі, қазіргі заманғы өнердің үлкен көрінісі, ол сегіздіктің басшысы Роберт Анри сияқты американдық реалистерге қауіп төндірді, бұл өнер әлеміндегі көптеген адамдар ешқашан көрмеген оның кейіпкерінің күшті жағын көрсетті. Ол өзінің әріптестері Уолт Кун және Уолтер Пачпен бірге Еуропаны кубизм, фаувизм және футуризмнің ең жақсы үлгілерін іздеу және Нью-Йоркте, кейіннен Чикаго мен Бостонда көрме жариялау жобасына зор құлшыныспен арнады. Оның бұрынғы әріптесі Генри сияқты бұл істі толық қолдамаған немесе қандай да бір шектеулер білдірген адамдар менсінбей қаралды. Дэвис өнер тарихының қай бағытта ағып жатқанын білген және ілеспе ұстай алмағандармен аздап төзімділік танытты. Арммори шоу-сауытының Чикагодағы орнында сатылып, кейіннен "The Outlook" журналында басылып шыққан кітапшаға арналған ресми мәлімдемеде Дэвис былай деп жазды: "Еуропалық модерншылдардың шығармаларын жинағанда, Қоғам [яғни Арммори шоу-сауытты ұйымдастырушы орган, Америка суретшілер мен мүсіншілер қауымдастығы] ешқандай үгіт-насихатқа кіріспеді. Әрине, даулар туындайды, бірақ олар Ассоциацияның қандай да бір ұстанымынан туындамайды". Осы шеберлікпен өтірік сөздерімен Дэвис АҚШ-қа ең радикалды заманауи өнерді әкелген адамдар тек қана американдықтарға бейтаныс көрініс жасауға мүмкіндік берді деп ойлады. Шын мәнінде, Дэвис, Кун және Пач олардың батыл жобасы Американың мәдени пейзажын шешуші және тұрақты түрде өзгертуге болатынын білді.

Стиль

Артур Б. Дэвис - американдық өнер тарихындағы аномалия, лирикалық шығармашылығын тыныш және консервативті деп сипаттауға болады, бірақ оның дәмі кез-келген замандасы сияқты озық және эксперименттерге ашық. (Өлгі кезінде оның жеке өнер коллекциясына Альфред Маурер, Марсден Хартли және Джозеф Стелланың, сондай-ақ Сезанн мен Бранкуси сияқты еуропалық модернисттердің туындылары кірді.) Өнер тарихшысы Милтон Браун Дэвистің ерте кезеңінде жазғандай, "Тоналистік мектеп пен Уистлердің өнімі, ол ерекше сәндік стильді дамытты. Ол өте эклектикалық болды", оның әсері грек өнерінен бастап, Сандро Боттичеллиге, неміс суретшісі Арнольд Беклинге және ағылшын прерафаэлиттеріне дейін созылады. Қыздар сияқты арман мен "идильдер сияқты тоңу" суретшісі, ол көбінесе француз суретшісі Пьер Пувис де Шаваннеспен салыстырылды. Алайда, оның Армори шоумен айналысуы және Еуропалық модернизмге ұзақ уақыт қатысы оның көзқарасын мүлдем өзгертті. Өнер тарихшысы Сэм Хантер жазғандай, "Матисстің батыл түстері мен кубистердің радикалдық жеңілдетулері Дэвистің жанашырлығын тартады деп ешкім болжап та көрмеген болар еді", бірақ олар солай істеді. Оның кейінгі жұмыстары күшті түсті және кубистік құрылым мен кубистік формаларды әйел денесімен, нәзік қозғалысымен және романтикалық көзқарасымен біріктіруге тырысты (мысалы, Уитни американдық өнер мұражайының жинағында "День удачи"). "Дэвис мырза өзінің кубизмін жеңіл қарайды", - деп жазды 1913 жылы жанашыр сыншы, Дэвистің кубистік илхамданған суреттері сәнді, бірақ Пикассо, Жорж Брак және Хуан Грис сияқты кубизмнің қатаң немесе шынайы рухында емес деген көзқарасты мойындады. 1918 жылы Дэвис өзінің бұрынғы стиліне оралды. Кимберли Оркутт Дэвис өзінің модернисттік зерттеулеріне аралас реакцияларды (әдетте өте жағымсыз) қайғылы деп тапқанын және сондықтан "одан күтілген стилге, оған мақтау мен өркендеу әкелген стилге оралды" деп болжайды. Дәстүршіл, көреген, Аркадиялық фантаст, модернизмнің қорғаушысы: әртүрлі және қарама-қайшы көрінетін атаулар Артур Б. Дэвисті сипаттайды.