Кіріспе

Пьер Франсуа Тиссо:Пьер Франсуа Тиссо (Pier François Tissot) (1768 жылы 20 наурыз - 1854 жылы 7 сәуір) - француз жазушысы және саясаткер.

Алғашқы жылдар

Тиссо Версальда туған, оның әкесі Савойядан шыққан, патша ордасына тағайындалған парфюмер болған. Он сегіз жасында ол заңгерлік тәжірибені үйрену үшін Шательдің адвокатының қызметіне кірді, бірақ ол әдебиетке көбірек қызығатын, ал әдемі жас болғандықтан, кейде Петит Трианонның мерекелеріне шақырылатын.

Революция

Тизот өзінің отбасын құртқанына қарамастан, француз төңкерісіне өзін арнады. Ол солиситормен бірге Александр Гужонмен танысып, олар көп ұзамай жақын достар болды. Ол Гужонның әпкесі Софиге үйленді (5 наурыз 1793 жылы), ал қайын інісі Ұлттық конвенцияға депутат болып сайланғанда және Революциялық Мозель және Рейн әскерлеріне өкіл ретінде жіберілгенде, Тиссо онымен бірге хатшысы ретінде бірге барды. Содан кейін ол Парижге оралып, өзінің қарапайым лауазымын қайтадан жалғастырды. 1795 жылы Прейриалдың көтерілісінде (Термидориялық реакцияға қарсы жүргізілген) ол "соңғы Монтагнардтарды" қуғындауға қатысқан Гужонды құтқаруға тырысты; ол Гужонға гильотинадан құтылу үшін өзін өлтірген пышақты беруден басқа ештеңе істей алмады, содан кейін ол оның есінде өш алды. Сонымен қатар, ол Гужонның жесірі мен балаларын қамқорлығына алды. Якобиндер партиясымен байланысы оны Сен-Никазе көшесіндегі заговордан кейін жер аударылуға соттады, бірақ Наполеон Бонапарт өзінің Вергилийдің Эклогтарының аудармасын оқып шығуға көндіріліп, оның есімін тізімнен алып тастады.

Империя

Француз Республикасының жақтасы болса да, Тиссо Бірінші консулды, содан кейін Француз империясының басшысы Наполеонды құрметтейтін болды. Ол императордың бірнеше жеңістерін және Францияға Мари Луизаның келуін (1810) жырмен атап өтті. Осы сәтке дейін ол Фаубор Сент-Антуандағы мүйіз шамдары фабрикасынан алынған табыстан өмір сүрді; ақырында, өте жайлы жағдайда, ол өзін әдебиетке арнады. Жаку Делиль оны Колледж де Францияда өзінің көмекшісі етіп алды, ал Тиссо оның басшылығындағы (1813) болды; Наполеон бұл тағайындауға Тиссоның Лютцен шайқасындағы жеңісі туралы жазған өлеңі үшін сыйақы ретінде қол қойды.

Қайта қалпына келтіру және шілде монархиясы

Алайда, ол 1821 жылы, Конвент Францияны құтқарып, Француз революциялық соғыстары кезінде Бірінші коалицияны жеңді деп айтуды батыл бастан кешкен Бурбон қалпына келтіруі жағдайында "Прецис сур лес воирес де ла Революция" басылымын жариялағаннан кейін, осы қызметтен шығарылды. Орыннан айырылған Тиссо үкіметке баспасөз арқылы шабуыл жасауға одан да еркін болды. Ол Le Constitutionnel газетінің және Minerve журналының негізін қалаушылардың бірі болды. Оның әдеби шығармаларына басымдық бермей (Traité de la poésie latine, 1821; Буколиктер аудармасы, 3-ші басылым, 1823; Études sur Virgile, 1825), Mémoires historiques et militaires sur Carnot (Лазар Карно туралы, ол "Жеңіс ұйымдастырушысының" қалдырған қағаздарына негізделген; 1824), Discours du Général Foy (1826) және a Péninsule de la guerre de la Péninsule екеуі де генерал Фойдан (1827) шықты. Карл X-тің (Жілтоқсан төңкерісі) құлатылуы кезінде Тиссо өзінің Франция колледжіндегі орнын қайта алуға сәтті күш салды; шілде монархиясы кезінде ол Бон Жозеф Дасье қайтыс болғаннан кейін Француз академиясының мүшесі болып сайланды (1833). Сол кезде ол өзінің басты еңбектерін жариялады: Histoire de Napoléon (2 том, 1833), және Histoire complète de la révolution française de 1789 à 1806 (6 том, 18331836), бірнеше сәйкессіздіктер мен ысырып тастауларды қамтиды, бірақ автордың бірқатар естеліктерін қамтиды (кейбір жерлерде олар іс жүзінде естеліктерге айналады, сондықтан олар нақты құндылықтарға ие). 1840 жылы көлік апатынан қаза тапқаннан кейін, ол көзі көрмей қалды. Ол көмекші іздеуге мәжбүр болды және өмірінің соңғы жылдарын ауыр азаптар жағдайында өткізді, бірақ ол оптимизмін сақтады. Ол Парижде қайтыс болды.