Кіріспе
Атмосфералық динамика, океанография, астеросейсмология және геофизика салаларында Брунт-Вейзелла жиілігі немесе жүзу жиілігі – сұйықтың тік орын ауыстыруларға, мысалы, конвекцияға байланысты ығысуларға қарсы тұрақтылығының өлшемі. Нақтырақ айтқанда, бұл статикалық тұрақты ортада тік бағытта ығысқан сұйық бөлігінің тербеліс жиілігі. Ол Дэвид Брунт және Вилхо Вейзеланың құрметіне аталған. Атмосфералық қабатталуды бағалау үшін де қолданылады.
In atmospheric dynamics, oceanography, asteroseismology and geophysics, the Brunt–Väisälä frequency, or buoyancy frequency, is a measure of the stability of a fluid to vertical displacements such as those caused by convection. More precisely it is the frequency at which a vertically displaced parcel will oscillate within a statically stable environment. It is named after David Brunt and Vilho Väisälä. It can be used as a measure of atmospheric stratification.
Океанографияда
Мұхитта тұздылық маңызды болатын жерде немесе мұзға жақын тұщы сулы көлдерде, тығыздық температураның сызықтық функциясы болмайтын жағдайларда: мұнда , потенциалды тығыздық температура мен тұздылыққа тәуелді болады. Тығыздық қабаттасқан сұйықтықтағы Брунт-Вейзелла тербелісінің мысалын осы жердегі "Тылсымды тығыздау" фильмінде көруге болады.
Контекст
Бұл ұғым Ньютонның екінші заңының сұйық денеге, фондық қабаттану жағдайында қолданылуынан туындайды (мұнда тығыздық тік бойымен өзгереді, яғни тығыздықтың бірнеше тік қабаттары бар деуге болады). Бастапқы орнынан тік бағытта ығысқан дене тік үдеуге ұшырайды. Егер үдеу бастапқы жағдайға қарай болса, қабаттану тұрақты болып есептеледі және дене тік осцилляция жасайды. Бұл жағдайда N^(2) > 0 және осцилляцияның бұрыштық жиілігі N-мен беріледі. Егер үдеу бастапқы орнынан (N^(2) < 0) алшақтаса, қабаттану тұрақсыз болады. Мұндай жағдайда көтерілу немесе конвекция пайда болады. Брунт–Вейзела жиілігі ішкі гравитациялық толқындармен байланысты: бұл толқындар көлденең бағытта таралатын кездегі жиілік; сондай-ақ, ол атмосфера мен мұхиттың тұрақтылығын сипаттауға көмектеседі.