Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ассинт (Asainn немесе Asainte) – Шотландияның батыс жағалауындағы Уллапулдан солтүстікке қарай орналасқан Сазерлендтің оңтүстік-батысындағы сирек қоныстанған аймақ. Ассинт өзінің әдемі пейзажымен және ерекше тауларымен танымал. Осы аймақ, көршілес Коигачпен бірге, Шотландиядағы 40 ұлттық көрікті аймақтың бірі – Ассинт-Коигач ұлттық көрікті аймағы болып белгіленген. Ассинттің батыс бөлігінде Квинаг, Канипс, Суилвен және Бен Мор Ассинт сияқты ерекше пішіндес таулар көптеп кездеседі. Олар айналасындағы «кнок және лохан» ландшафтынан тік көтеріледі. Таулардың тік беткейлері мен оларды қоршаған төңкерілген жерге қарама-қарсылығының арқасында олардың нақты биіктігінен гөрі биік көрінуі мүмкін. Суилвен сияқты ең ерекше шыңдардың көпшілігі соңғы мұз дәуірінде пайда болған. Олар мұз қабатынан жоғарыдағы нұнатактар ретінде ашық қалды және қазірде күшті эрозияға ұшыраған Торридон құмтасының инсельбергтері болып табылады, олардың негізінде ежелгі Льюис қыратты құрайтын тау жыныстары жатыр. Мойн шөгіндісі осы аймақтан өтеді және Кнокан жартасы ұлттық табиғи қорығында ең жақсы көрінеді. Онда ландшафттың геологиялық ерекшеліктерін түсіндіретін келушілер орталығы бар. Ассинттің шығысында Бен Мор Ассинтті қоршап тұрған әктасты пейзаж жатыр. Ассинттің геологиялық маңыздылығы Солтүстік-Батыс жоталар геопаркіне енуінен көрінеді. «Ассинт» атауы көне скандинав тілінен шыққан болуы мүмкін, ол «қырдың соңы» дегенді білдіреді. Сондай-ақ, бұл атау екі бауыр – Ұнт пен Ас Ұнт (Тыныштық пен араздықты білдіретін адам) арасындағы шайқастан туындаған деген дәстүр бар. Жеңіске жеткен соңғысы аймаққа өз атын берген.
Assynt (Asainn or Asainte ) is a sparsely populated area in the south west of Sutherland, lying north of Ullapool on the west coast of Scotland. Assynt is known for its landscape and its remarkable mountains, which have led to the area, along with neighbouring Coigach, being designated as the Assynt Coigach National Scenic Area, one of 40 such areas in Scotland. The western part of Assynt has many distinctively shaped mountains, including Quinag, Canisp, Suilven and Ben More Assynt, that rise steeply from the surrounding "cnoc and lochan" scenery. These can often appear higher than their actual height would indicate due to their steep sides and the contrast with the moorland from which they rise. Many of the most distinctive peaks such as Suilven were formed during the last Ice Age, when they were left exposed above the ice sheet as nunataks, and they now remain as inselbergs of highly eroded Torridonian sandstone sitting on a bedrock of much older Lewisian gneiss. The Moine Thrust runs through the area, and is most visible at Knockan Crag National Nature Reserve, which includes a visitor centre interpreting the geological features of the landscape. In the east of Assynt lies a region of limestone scenery surrounding Ben More Assynt. The geological importance of Assynt is reflected in its inclusion in the North West Highlands Geopark. The name Assynt may derive from an Old Norse word meaning 'ridge end'. There is also a tradition that the name comes from a fight between the two brothers Unt and Ass Unt, (meaning Man of Peace and Man of Discord). The latter having won the tussle gave his name to the parish.
Жергілікті билік
Көптеген жылдар бойы Ассинт Шотландияның дербес ауданы немесе провинциясы саналды, кейін азаматтық приход ретінде бекітілді. Округтар енгізілген соң Сазерленд графтығының құрамына кірді. 1930 жылы әкімшілік мақсаттармен приходтар таратылып, 1975 жылы округтер аймақтық және аудандық кеңестер жүйесімен алмастырылды. Бірақ, екеуінің де шекаралары статистикалық мақсаттар үшін (мысалы, халық санағы мен жер тіркелімі) және рәсімдік мақсаттар үшін (мысалы, лейтенанттық) сақталды. 1996 жылы аймақтар мен аудандар біртұтас кеңестерге ауыстырылды, қазір Ассинт Хайленд кеңесінің аумағындағы қауымдастықтың бір бөлігін құрайды.
For many years Assynt was regarded as a district or province of Scotland in its own right, and was later established as a civil parish. With the introduction of counties it became part of the county of Sutherland. Parishes were abolished for administrative purposes in 1930, and counties were replaced by a system of regional and district councils in 1975, however the boundaries of both were retained for statistical purposes (e. g. census figures and land registration) as well for ceremonial purposes such as lieutenancy. The regions and districts were replaced by unitary councils in 1996, and Assynt now forms a community within Highland council area.
Меншік
Шотландияның таулы аймақтарына тәндей, Ассинт аймағы жеке, қайырымдылық және қоғамдық меншіктегі бірнеше ірі иеліктерге бөлінген. Бен Мор Ассинт және Лочинвер төңірегіндегі жерлерді қамтитын Ассинт иелігі Вести отбасының қолында қалып, олар бұрын Солтүстік Ассинт иелігіне де ие болған (төменде қараңыз). Куинаг иелігі жабайы жерлерді және табиғи кеңістіктерді сақтауға ұмтылатын Джон Мьюр қорына тиесілі. Ассинттің екі ескі поселкесін – Кіші Ассинт және Лох Беаннахты қамтитын Кіші Ассинт иелігі қазір Кулаг қауымдық орман қорына тиесілі. Бұл қор жергілікті тұрғындарға жұмыспен қамту, оқыту мүмкіндіктерін ұсыну және олардың әл-ауқатын жақсартумен қатар, аймақтың табиғи ортасы туралы білім беруді дамытуға бағытталған.
As is typical for the Scottish highlands, the Assynt area is divided into a number of large estates, which are in a mix of private, charitable and community ownership. The Assynt Estate, which includes Ben More Assynt and the lands around Lochinver, remains in the hands of the Vestey family, who also formerly owned the North Assynt Estate (see below). The Quinag estate belongs to the John Muir Trust, a charity that seeks to conserve wild land and wild places. The Little Assynt Estate, which comprises two of the old townships of Assynt, Little Assynt and Loch Beannach is now owned by Culag Community Woodland Trust, a local trust that seeks to provide employment and training and improvements in well being for local people, as well as encouraging education about the area's natural environment.
Солтүстік Ассинт
1989 жылы Ассинт иелігінің солтүстік-батыс бөлігі Солтүстік Лочинвер иелігі деп қайта аталды және иелері, Вести отбасы оны сатуға шығарды. Бұл аймақ негізінен шаруашылық жерлерден тұрды, және Таулы аймақтарды тазалау кезінде 13 шаруашылық поселені құрылды. Сату мақсаты – иелеріне бұқа аң аулауға қолайлы жерлерді сатып алу үшін қаражат жинау болды. Иелікті Scandinavian Property Services Limited компаниясы сатып алды. Үш жылдан кейін компания таратылды. Солтүстік Лочинвер иелігі жеті лотқа бөлініп, сатылымға шығарылды. Сатуды Эдинбург қаласындағы John Clegg and Co. жылжымайтын мүлік агенті жүзеге асырды. Иеліктің бөлінуі шаруаларды алаңдатты, себебі лоттардың шекаралары жайылымдық жерлерді кесіп өтетін, бұл кейбір шаруалардың бірнеше жер иесімен сделке жасауына мүмкіндік беретін еді. Шаруалар сондай-ақ, кейбір бөліктерді кәсіби басқарушы емес, тікелей иелері басқарады деп санады. Шотландиялық шаруалар одағының Ассинт бөлімшесі 1992 жылдың 6 маусымында сатуды талқылау үшін жиналды. Онда шаруалар иелікті сатып алып, өздері басқару үшін жеткілікті қаражат жинауға тырысуға келісті. Жерді сатып алу үшін ұсыныс жасау мақсатында Assynt Crofters' Trust компаниясы құрылды. Трастқа мүшелік иелік ішіндегі шаруаларға ашық болды. Траст иелікті сатып алып, шаруалардың бақылауында ұстауға, сондай-ақ тұрғын үй салу, жұмыс орындарын құру және ағаш отырғызу сияқты жобаларды бастау арқылы аймақты дамытуға мүдделі болды. Трастқа қаржы алудың көптеген көздері болды. Әр шаруашылықтан 1000 фунт стерлинг жинау сұралды. Caithness and Sutherland Enterprise, Highlands and Islands Enterprise аясындағы ұйым, 50 000 фунт стерлинг, ал Scottish Natural Heritage 20 000 фунт стерлинг көлемінде грант берді. Highland Regional Council 10 000 фунт стерлинг салым қосты. Дегенмен, қаражаттың көп бөлігі халықтан қаржы жинау науқаны арқылы алынды. Бұл науқан 824 адамнан 130 000 фунт стерлингтен астам қаражат жинады. Ақша бүкіл Ұлыбританиядан, сондай-ақ шетелден келді. Жергілікті парламент мүшесі Роберт Макленнан, Рей Мичи, Алекс Салмонд, Виннифред Юинг және Чарльз Кеннеди сияқты саяси тұлғалар, сондай-ақ Runrig рок-тобы да қаржылай көмек көрсетті. Траст 235 000 фунт стерлинг және 245 000 фунт стерлинг сомасында екі сәтсіз ұсыныс жасады. Бұл трастты күштірек ұстанымға итермеледі. Олар шаруашылық заңның сатып алу құқығын пайдаланып, шаруашылық жерлерін сатып алу мүмкіндігімен қорқытты. Бұл опция құқықтық шараларды талап ететін, қымбатқа соғатын және уақытты көп алатын болар еді, сонымен қатар шаруаларға иелікті толық бақылаудан айыру қаупі бар еді. Сондықтан бұл опция резервте сақталды, басқа әлеуетті сатып алушылар үшін иелікті аз қызықты ету мақсатында – шаруашылық жерлерін міндетті түрде сатып алу жаңа жер иелерін жаңадан сатып алынған жерлерінің көп бөлігін өте төмен бағаға сатуға мәжбүр ететін еді. Бұл стратегияны қолдау үшін шаруалар ортақ жайылымдық жерлердің бір бөлігін қоршап, бөліп алды, бұл оларға ортақ жерді, сондай-ақ шаруашылық жерлерін сатып алу мүмкіндігін беретін еді. Сонымен қатар, Scandinavian Property Services компаниясының негізгі кредиторы, швед Östgöta Enskilda Bank-іне траст олардың жоспарланған стратегиясы туралы хат жолдап, қысым көрсетті.
In 1989, the northwest portion of the Assynt estate was renamed the North Lochinver Estate and put on the market by its owners, the Vestey family. This area consisted almost entirely of crofting land, with 13 crofting townships being set up during the Highland Clearances. The purpose of the sale was to raise money for the owners to buy more hill ground suitable for deer stalking. The estate was purchased by Scandinavian Property Services Limited. Three years later, the company went into liquidation. The North Lochinver Estate was divided into seven lots and put up for sale. The sale was handled by an Edinburgh based estate agent, John Clegg and Co. The proposed break up of the estate was a cause of concern for the crofters as the boundaries of the lots cut across grazing land, creating the possibility of some crofters having to deal with more than one landlord. The crofters also believed that some of the portions would be directly administered by the owners, rather than a professional factor. The Assynt branch of the Scottish Crofters Union met on the 6 June 1992, to discuss the sale. There the crofters decided to attempt to raise enough money to buy the estate and run it themselves. Assynt Crofters' Trust, a company limited by guarantee, was formed to make a bid for the land. Membership of the trust was open to crofters within the estate. The trust aimed to buy the estate and keep it under the control of the crofters, and to develop the area by initiating projects such as house building, job creation and tree planting. Funding for the trust came from many sources. Each crofting family was asked to raise £1,000. Caithness and Sutherland Enterprise, part of Highlands and Islands Enterprise donated £50,000, while Scottish Natural Heritage gave a grant of £20,000. Highland Regional Council donated £10,000. Much of the money, however, came from a public appeal for funds. This appeal raised over £130,000 from 824 individuals. Money came from throughout the United Kingdom, as well as abroad. Political figures such as the local Member of Parliament, Robert Maclennan, Ray Michie, Alex Salmond, Winifred Ewing and Charles Kennedy donated, as did the rock band Runrig. The trust made two unsuccessful bids, of £235,000 and £245,000 respectively. This caused the trust to adopt a more aggressive stance. They threatened to use right to buy provisions of crofting law to buy the crofts. This option, requiring legal action, would be expensive and time consuming; and would deny the crofters complete control of the estate. The option was therefore kept in reserve in order to make the estate less attractive to other potential bidders—compulsory purchase of the crofts would force the new landowners to sell much of their newly acquired land for a fraction of its value. To assist this strategy, the crofters enclosed and divided an area of common grazing land, an action which would give them the option of buying the common land as well as the crofts themselves. Pressure was also exerted on the main creditor of Scandinavian Property Services, the Swedish Östgöta Enskilda Bank, as the trust wrote telling them of their proposed strategy.
Гленканисп және Драмруни есемдіктері
2005 жылдың маусым айында жергілікті қауымдастық Гленканисп иелігін, оның ішінде Суилвен және Канисп тауларын, сондай-ақ көршілес Драмруни иелігін, оның ішінде Куль Мор және Куль Биг тауларын сатып алды. Ассинт қоры жергілікті жұмыс орындарын құруды және табиғи және мәдени мұраны қауымның және болашақ ұрпақтардың мүддесі үшін, сонымен қатар жалпы жұртшылықтың ләззаты үшін сақтауды мақсат етеді. Гленканисп және Драмруни иеліктерінің жалпы ауданы шамамен 18 000 гектарды құрайды және Ассинт қоры оларды Ассинт қауымының атынан басқарады.
In June 2005 the Glencanisp estate, including the mountains Suilven and Canisp and the neighbouring Drumrunie estate, with the mountains Cùl Mòr and Cùl Beag, were bought by the local community. The Assynt Foundation aims to create local employment and safeguard the natural and cultural heritage for the benefit of the community and future generations, and for the enjoyment of the wider public. The estates of Glencanisp and Drumrunie totalling some 18,000 hectares are managed by the Assynt Foundation on behalf of the Assynt community.
Табиғат және табиғатты қорғау
Ассинтте тасты және құмды жағалаулардан бастап биік тауларға дейін алуан түрлі мекендер кездеседі, сондай-ақ ормандық аймақтар, жоталы далалар және нанәгі бұталы жерлер де бар. Аймақта көптеген тұщы сулы көлдер орналасқан, оларда қара мойынды су құстары сияқты құстар мекендейді. Таулы аймақтарда қақ қарлы тоқылдар қоныстанады, ал алтын бүркіттерді де көруге болады. Ассинттің ірі бөлігі, Инверполли деп аталатын жер, бұрын ұлттық табиғат қорығы болып белгіленген, бірақ 2004 жылдан бері бұл мәртебе Кнокан Крагының төңірегіндегі аумақпен шектелді. Инверполли аймағы – Ассинттегі үш арнайы сақтау аймағының бірі, оның ішінде Инчнадамф және Ардвар, сондай-ақ Лох а'Мюлинн ормандары да бар. Көптеген көлдер мен кішкентай көлдер арнайы қорғау аймақтары ретінде тағайындалған.
Assynt has a wide range of habitats, from rocky and sandy shores to high mountains, with areas of woodland, upland heath and dwarf juniper scrubland. The area has a large number of freshwater lochs, which host birds such as black throated divers. Ptarmigan inhabit the mountain areas, where golden eagles may also be seen. A large part of Assynt, known as Inverpolly, was formerly designated as a national nature reserve but since 2004 the designation has been limited to the area surrounding Knockan Crag. The Inverpolly area is classified as a Special Area of Conservation, one of three in Assynt along with Inchnadamph and Ardvar and Loch a' Mhuilinn Woodlands. Many of the loch and lochans are designated as Special Protection Areas.
Танымал мәдениетте
Disney+ түпнұсқа "Жұлдыздық соғыс" сериалы "Асока" Ассинт қорының келісімімен Glencanisp және Drumrunie Estate-ті сыртқы түсірілімдер үшін пайдаланды.
The Disney+ original Star Wars series Ahsoka used the Glencanisp and Drumrunie Estate as an outdoor location with the permission of the Assynt Foundation.