Кіріспе

Вольф эффектісі (кейде Вольф қабысуы) – электромагниттік спектрдегі жиілік өзгерісі. Бұл құбылыс сәулелену физикасындағы бірнеше тығыз байланысты құбылыстарда байқалады, ал жарық шашырауында осыған ұқсас әсерлер туындайды. Оны алғаш 1987 жылы Эмиль Вольф болжаған, кейіннен 1988 жылы акустикалық көздерде Mark F. Bocko, David H. Douglass және Robert S. Knox зертхана жағдайында растады, ал бір жыл өткен соң Dean Faklis және George Morris оптикалық көздердегі.

Теориялық сипаттама

Оптикада сәулелену энергиясын шығаратын Ламберт емес екі көз спектрлік сызықтардың ығысуына себеп болатын өзара әрекеттесуге түсуі мүмкін. Бұл, механикалық түрде дыбыс тақтасымен байланыстырылған, ұқсас жиіліктері (биіктіктері) бар екі дыбыс тақтасына ұқсас; күшті байланыс бар, нәтижесінде резонанстық жиіліктер биіктігі бойынша "төменге тартылады". Вольф эффектісі үшін көздерден шыққан толқындар жартылай когерентті болуы керек – толқын фронттары жартылай түрде фазада болуы тиіс. Лазерлік жарық когерентті, ал шам жарығы когерентті емес, әр фотонның фазасы кездейсоқ. Ол бақылаушының тұрғысына байланысты қызыл немесе көк ығысу тудыруы мүмкін, бірақ бақылаушы тікелей бағытталғанда қызыл ығысу пайда болады. Вакуум арқылы бөлінген екі көз өзара әрекеттескенде, Вольф эффектісі көздің спектрлік сызығының енінен асатын ығысуларды тудыра алмайды, себебі бұл жаңа жиіліктерді жасау әдісі емес, көз спектрінің таралуындағы орналасуға байланысты өзгеріс. Дегенмен, ортамен өзара әрекеттескенде, Бриллуин шашырауы сияқты эффектілермен бірге, көздің желісінің енінен үлкен бұрмаланған ығысуларды тудыруы мүмкін.