Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санта-Фе, Нью-Мексико, АҚШ-та әр күзде өтетін "Фиестас де Санта-Фе" фестивалі, әдетте қыркүйектің екінші аптасында болады.
Festival held every autumn in Santa Fe, New Mexico, U. S.
Fiestas de Santa Fe is a festival held every autumn in Santa Fe, New Mexico, usually during the second week of September.
Тарих
1712 жылдың 16 қыркүйегінде алғашқы Фиеста кеңесі 1692 жылы генерал Дон Диего де Варгас (1643–1704) жасаған Нью-Мексиконы қайта басып алу (қайта отарлау) мерейтойын атап өту үшін мереке ұйымдастыру туралы жарлыққа қол қойды. 1680 жылғы Пуэбло көтерілісі кезінде испандықтар көршілес Пуэбло халқы тарапынан қаладан қуылды және келесі 12 жылды Эль-Пасо-дель-Нортеде (қазіргі Сиудат-Хуарес, Мексика) жер аударылып өткізді. Испания королі де Варгасты жер аударылған отаршыларды Санта-Феге қайта басып кіру үшін басқаруға тағайындады. Ол қаланы артиллериямен қоршап, ішіндегі Пуэбло үндістерін өлім жазасымен қорқытты. Ол 14 қыркүйекте қалаға қайта кірді, бірақ Нью-Мексиконы қайта басып алу соғысы 1694 жылға дейін жалғасты. Фиеста 1912 жылы Санта-Фе сауда палатасы мен Эдгар Ли Хьюетт басқаруымен қайта жаңартылды. Хьюетт Фиестаны Нью-Мексико тарихын, ежелгі дәуірден бастап АҚШ-қа қосылғанға дейінгі кезеңді, сондай-ақ жергілікті американдықтар, испандар және ағылшындар мәдениетін тойлайтын мереке ретінде қарастырды. ХХ ғасырда бұл шара коммерцияландырылды. 1925 жылдан 1932 жылға дейін Испан отаршылдығы өнері қоғамы Фиеста кезінде сантостарды сатты, бұл шара өз алдына «Испан базары» деген жеке мерекеге айналды. Хьюетт Фиестаға кіру үшін ақы алуына қарсылық білдіріп, суретшілер мен жазушылар тобы 1926 жылы «El Pasatiempo» атты тегін кіруге мүмкіндік беретін шара ұйымдастыруға шешім қабылдады. «El Pasatiempo» шарасында Фиеста тарихи шеруінің пародиязы болған «Истерикалық парад» және Зозобраны өртеу болды, екеуі де кейіннен Фиеста мерекесінің бөлігіне айналды. 1917–1918 жылдары қайта қарастыру кезінде және 1942–1945 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мерекелер өткізілген жоқ. Фиестаның «Энтраданы» бейнелеуіне сын айтылғаннан кейін қайтадан жаңартылды. 1977 жылы Бүкіл үнділік Пуэбло кеңесі мен штаттың сегіз солтүстік пуэблосы бойкот жариялады, себебі бұрынғы Фиеста кеңесінің президенті пуэблоларға хат жіберіп, олардың өнімдерін Фиеста кезінде сатпауларын сұрады. Фиеста кеңесі бұл сынға жауап ретінде жергілікті және испаниялық қауымдастықтардың бейбіт өмір сүруіне және олардың ортақ католиктік сеніміне баса назар аударды. 2015 жылдан 2017 жылға дейін үнсіз наразылық білдірушілер Санта-Федің тарихи алаңында қаланы қайта басып алуды бейнелеу үшін ремейкшілер келген кезде жыл сайын айтылатын оқиғаларға қайшы келетін тарихи фактілерді көрсететін плакаттарды ұстады. Фиестаның «Энтрада» аспектісін өзгертуде кеңінен баспасөз жариялымдары маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар, «Жасырын шаңғы» деректі фильмінің көптеген жергілікті көрсетілімдері болды, оның ішінде екі көрсетілім Санта-Федегі Нью-Мексико тарихы мұражайында өтті. 2018 жылы «Энтрада» Фиеста мерекесінен алынып тасталды. COVID-19 пандемиясы 2020 жылы көпшілік шара өткізуге мүмкіндік бермеді, бірақ Зозобраны өртеуді қоса алғанда, кейбір шаралар онлайн форматта ұйымдастырылды. 2021 жылы да осындай онлайн шара өтті. 2016 жылы Al Hurricane Jr. «La Fiesta de Santa Fe» атты ән шығарды. 2022 жылы пандемиядан кейін толыққанды Фиеста өткен кезде, оркестрде ол және басқа да Нью-Мексико музыканттары өнер көрсетті, соның ішінде Sangre Joven, Divino, The Dwyane Ortega Band тобы мен Indigenous Pueblo Dancers, Los Matachines de Bernalillo және Popé's Dancers бишілері өнер танытты.
On September 16, 1712, the first Fiesta council signed a proclamation declaring there should be a celebration to commemorate the anniversary of the 1692 reconquest (recolonization) of New Mexico by General Don Diego de Vargas (1643–1704). The Spanish were earlier expelled from the city by neighboring Pueblo people during the Pueblo Revolt of 1680 and spent the next 12 years in exile in El Paso del Norte (now Ciudad Juárez, Mexico). The King of Spain appointed de Vargas to lead the exiled colonists in their reoccupation of Santa Fe by surrounding the city with cannons and threatening the Pueblo Indians residing inside with death. He re entered the city on September 14, 1692; however the war for reoccupation of New Mexico raged on until 1694. Fiesta was revamped in 1912 by a group led by the Santa Fe Chamber of Commerce and Edgar Lee Hewett. Hewett re envisioned the Fiesta as a celebration of the history of New Mexico from prehistoric times to the annexation by the United States and rooted in the culture of the Native Americans, Hispanos and Anglos. During the twentieth century the event became increasingly commercialized. From 1925 to 1932 the Spanish Colonial Arts Society sold santos during the Fiesta, an event that spun off as its own celebration called Spanish Market. In protest to Hewett's charging of admission to the Fiesta, a group of artists and writers decide to stage their own admission free Fiesta called "El Pasatiempo" in 1926. "El Pasatiempo" featured a Hysterical Pageant, a parody of the Fiesta historical pageant, and the burning of Zozobra, both of which later became part of the Fiesta celebration. No celebrations were held in 1917–18 during that reinvisioning, and during World War II in 1942–45. The Fiesta was again revamped following criticism of its portrayal of The Entrada. In 1977 the All Indian Pueblo Council and the state's Eight Northern Pueblos staged a boycott when a former Fiesta Council president sent a letter to the Pueblos requesting they not sell their wares during Fiesta. The Fiesta Council responded to these criticisms by emphasizing peaceful co existence of the indigenous and Hispanic communities and their shared Catholic faith. From 2015 to 2017, silent protestors raised placards citing historical facts at odds with the narrative annually given when the re enactors reached Santa Fe's historic Plaza to portray the retaking of the city. Extensive press coverage was key to changing The Entrada aspect of the fiesta. In addition, many local screenings of the documentary film Veiled Lightning, including two screenings at Santa Fe's New Mexico History Museum. In 2018 the Entrada was dropped from Santa Fe's Fiesta celebration. The COVID 19 pandemic prevented a public event in 2020, but they did stream some events including the burning of Zozobra. A similar streamed event occurred in 2021. In 2016, Al Hurricane Jr. had released a song titled "La Fiesta de Santa Fe". During the first full Fiesta since the pandemic, held in 2022, the bandstand featured him, and other New Mexico music performances; by musicians including Sangre Joven, Divino, The Dwyane Ortega Band, and dances from Indigenous Pueblo Dancers, Los Matachines de Bernalillo, and Popé's Dancers.
Fiesta-ның басты ерекшеліктері
Фиестаның басталуы Новенаның басталуымен белгіленеді, ол Дон Диего де Варгас пен Ла Рейна де Санта-Феге рыцарьлық дәреже беру және тәж кигізу кезінде басталады. Осы шарада Ла Конквистадора собор базиликасынан Росарио шіркеуіне, Росарио зиратындағы Росарио капелласына шерумен жеткізіледі. Сол жерде апта бойы 9 месса өткізіледі және апта соңында Ла Конквистадора Росарио капелласынан келесі демалыс күні собор базиликасына қайтарылады. Бұл мессалар Дон Диего де Варгастың Ла Конквистадораға берген уәдесіне құрмет көрсету мақсатымен өткізіледі және қыркүйек айына дейін жалғасады, соның ішінде "Қартайған адам" деп те аталатын Зозобраны өртеу шарасы бар. Зозобра – өткен жылдың ауырлықтары мен үмітсіздігін бейнелейтін 50 фут / 15.2 метр биіктіктегі қуыршақ. Одан кейін 3 күндік мерекелік шаралар өтеді, оның ішінде Дон Диего де Варгастың қалаға оралуының қайта жандандырылуы, балалардың үй жануарларының шеруі, Тарихи/Гистериялық шеру, Фиеста кеші және Рим католиктерінің алғыс айту мессалары бар. Фестиваль барысында Санта-Фе алаңы қолөнер бұйымдары мен тағам сату орындарымен толығады, ал қаланың барлық жерінде мариачи музыкасы ойнайды. Фиестас Киелі Франциск соборындағы мессамен аяқталады, одан кейін шейіттер айқышына шамдармен шеру ұйымдастырылады.
The start of Fiestas is marked by the beginning of the Novena masses, which start during the Knighting and Coronation of Don Diego de Vargas and La Reina de Santa Fe in which a procession which takes La Conquistadora from the Cathedral Basilica to the Rosario Chapel, at Rosario Cemetery in Santa Fe. From there 9 masses are held throughout the week and at the end of the week La Conquistadora is returned from Rosario Chapel to the Cathedral Basilica that following weekend. Those masses are carried out and are made as a tribute to the promise that Don Diego de Vargas made to La Conquistadora, and is carried through until September which includes the burning of Zozobra, also known as "Old Man Gloom", a 50 ft/15.2m tall marionette that symbolizes the hardships and despair of the past year. This is followed by 3 days of celebration that includes a reenactment of Don Diego de Vargas's return to the city, a children's pet parade, the Historical/Hysterical Parade, the Fiesta Ball and Roman Catholic masses of thanksgiving. During the festival, the Santa Fe Plaza is filled with arts & crafts and food booths, and mariachis play throughout the city. Fiestas concludes with mass at the St. Francis Cathedral followed by a candlelight procession to the Cross of the Martyrs.