Кіріспе

Бейсбол маневрі

Бейсболда солжақ-оңжақ ауыстыру – бұл белгілі бір қолмен ойнайтын қарсыласқа қарсы кемшілікке тап болған ойыншыны, жағдайға сәйкес келетін ойыншымен алмастыру амалы. Мысалы, ойынның шешуші сәтінде солжақ қолмен соққы жасауға дайындалып тұрғанда, оңжақ қанатын солжақ қанатынмен алмастыруы мүмкін, себебі қанатын соққы жасаушының соққы жасайтын жағынан тастағанда, қанатын жақсырақ тастайды. Сол сияқты, ойында солжақ қанаты бар болса, командалар солжақ қолмен соққы жасаушыны оңжақ қолмен соққы жасаушымен алмастыруы мүмкін, себебі соққы жасаушы қанатын тастайтын жағынан кері жақтан соққы жасағанда жақсы нәтиже береді.

Талқылау

Бейсболдағы дәстүрлі пікір бойынша, егер тастаушы мен соққышы бір қолмен тастаса немесе соқса, тастаушының артықшылығы болуы мүмкін. Мысалы, оң қолды тастаушылар оң қолды соққышыларға қарсы тұрғанда көбінесе артықшылыққа ие болады. Зерттеулерге сәйкес, жалпы халықтың шамамен 10% сол жақ қолды. Келесі бөлімдерде жоғарыда айтылған факторлар бейсболшыларды белгілі бір позицияларда қалай пайдалануға әсер ететіні талқыланады.

Көшірме құмыралар

Оң қолды тастаушының сол қолды соққышыға қарсы тұрған кезде «сол-оң ауыстыру» ең көп қолданылады. Қорғаныс командасының басшысы кейде, әсіресе тартысты ойындарда, бастапқы тастаушы ауыстырылғанда, резервтен сол қолды маманды тартады және сол қолды соққышыға қарсы оны пайдаланады. Жаңа тастаушы содан кейін соққышыны шығаруға тырысады. Ол сәтті болды ма, жоқ па, сол қолды маманды көбінесе бір соққышыға қарсы тұрғаннан кейін ауыстыратын. MLB-де маусымнан бастап енгізілген үш соққышыға мінсіз қағидасы бұл стратегияны біршама шектеді, бұл қағида тастаушылар ойынға кіргеннен кейін кем дегенде үш соққышыға қарсы тұруын талап етеді, егер жартылай иннинг аяқталмаса немесе тастаушы жарақаттанбаса. «Сол-оң ауыстыру» сол және оң қолмен соққышыларға қарсы да қолданылуы мүмкін, егер олардың бір жағынан соққы орташасы айтарлықтай төмен болса, немесе сирек кездесетін жағдайда, қарама-қарсы қолды тастаушыларға қарсы нашар ойнайтын соққышыға қарсы. Бұл жағдайларда негізгі принцип өзгеріссіз қалады.

Беттер

Соққышы қолының артықшылығын алу үшін ауыстырылуы мүмкін, әсіресе тартысты ойынның стратегиялық тұсынан. Мысалы, егер сол жақтан тастаушы ойнап тұрса және тартысты ойынның соңында сол жақтан соққышы шығуға тиіс болса, оның орнына оң жақтан соққышы шақырылуы мүмкін. Оң жақтан соққышы ауыстырылған соққышыдай келісімді ойыншы болмауы мүмкін, бірақ ол бір рет соққы беруге қолайлы жағдай жасау үшін тактикалық жағынан артық таңдау болып табылады. Мұндай соққышы базаға жетсе, оның орнына жүгіруге шақырылатын ойыншы қойылуы мүмкін, келесі жартылай ойын үшін жақсы қорғаныс ойыншысымен ауыстырылуы мүмкін, немесе ойынның соңына дейін тасталып қалуы мүмкін.

Басталу реті

Бастаушы құмыралар көбінесе екі жақтан соққы беретін ойыншыларға қарсы тұрады. Бұл олардың жұмысының бір бөлігі саналады, ал екі жақтан да соққы беретін ойыншыларды жеңу қабілеті – кез келген бастаушы құмыра үшін маңызды артықшылық. Көптеген бастаушылар, әсіресе күшке емес, доптың қозғалысына сүйенетіндер, тақтаның бір жағындағы ойыншыларға қарсы лақтыруда әлі де күштірек, бірақ бұл айырмашылық көбінесе резервтік құмыраларға қарағанда аз байқалады. Ұсынысқан ойынның соңында, бастаушы шаршағанда және базадағы ойыншылар маңыздырақ болғанда, бастаушыны маманға алмастыру мүмкін, бірақ бастаушы құмырашы, әдетте, жақын ойын кезінде жақсы ойнамайынша, маманмен ауыстырылмайды. Сол сияқты, позициялық ойыншылар сол және оң қолмен соққы беретін ойыншыларға қарсы тұруды өз жұмысының бір бөлігі ретінде қабылдауы керек. Командалар кейде «взвод» жүйесін қолданады, бір түрдегі құмыраға қарсы өте әлсіз ойыншылардан аулақ болып, мұндай ойыншыларды тек оларға тиімді қарсыластармен ғана кездестіреді. Дегенмен, ойыншыны әрқашан оған қарсы тұратын құмырашыдан қорғау мүмкін емес. Сондықтан, позициялық ойыншы кез келген уақытта сол жақтан оң жаққа ауысып соққы беретін ойыншыға қарсы тұруға дайын болуы керек, егер оның командасы оның орнына басқа ойыншыны қоюға мүмкіндік бермесе.

Басқарушылар

Сол жақтан оң жаққа ауысымдар менеджерлердің бір-бірін алмастыруына алып келуі мүмкін, мұндай маневрлер тізбектей орындалады. Мысалы, менеджер оң қолмен тастайтын ойыншының, ойын соңындағы тартысты кездесуде күшті сол қолмен соққы беретін ойыншыға қарсы тұруына тап болуы мүмкін. Мұндай жағдайда менеджер сол қолмен жұмыс істейтін маманына шақыруы мүмкін. Бірақ, егер қарсыластың менеджерінің қолында лайықты оң қолмен соққы беретін ойыншы болса, ол оны қосымша соққы беру үшін пайдалана алады, осылайша шабуылға матч артықшылығын қайтаруға болады. Қорғаныс менеджері енді өзінің сол қолмен жұмыс істейтін маманының оң қолмен соққы беретін ойыншыға қарсы тұруының жағымсыз жағдайында болуы мүмкін. Алайда, қорғаныс менеджері бұл жағдайды бастапқы сол қолмен соққы беретін ойыншының оң қолмен тастайтын ойыншыға қарсы тұруынан гөрі тиімді сауда деп есептеуі мүмкін.

Қауіпсіздік

Жоғарыда аталған тактикалық маневрлер статистикалық ерекшелікке әкелді, яғни питчер ойынға қатысып, бірақ бірде-бір доп тастамай "тақтаға" шығуы мүмкін. 2018 жылдың 29 маусымында «Кливленд Индианс» командасы «Окленд Атлетикс» командасына сапар шекті. Жетінші иннингтің соңында екі аут және екі жүгіруші базада тұрғанда, «Атлетикс» командасы 2:0 есебімен жеңіске ұмтылып, сол жақтан соққы беретін Дастин Фаулер мен Мэтт Джойс ойынға кісіп келді. «Индианс» командасының бас жаттықтырушысы Терри Франкона оң жақтан соққы беретін басты питчері Тревор Бауэрді сол жақтан соққы беретін маман Оливер Переспен ауыстырды. «Атлетикс» командасы Фаулердің орнына оң жақтан соққы беретін Марк Канханы қосымша ойыншы ретінде шығарды, ал Перес төрешіге төрт саусағын көрсету арқылы оны қасақана жүргізді (бұл 2018 жылғы маусымда жаңадан енгізілген мүмкіндік). Бұл оң жақтан соққы беретін Чад Пиндер үшін базаны толтырды, оны «Окленд» командасының бас жаттықтырушысы Боб Мелвин Джойстың орнына соққы беруге жіберді. Франкона Перестің оң жақтан соққы беретін ойыншыға қарсы шығуына қаламады, сондықтан базалар толы болғанда Пересті оң жақтан соққы беретін резервтік питчер Зак МакАллистермен ауыстырды. Осылайша Пересқа бірде-бір иннинг, бір соққыға қарсы тұру, бір қасақана жүргізу және бірде-бір доп тастамау тіркелді. МакАллистер Пиндерді соққыға түсіріп, иннингті аяқтады. 2008 жылы кіші лига бейсболындағы ойында екі жақты соққы беретін Ральф Энрикес екі жақты питчер Пэт Вендитке қарсы шықты, ол екі қолымен де пайдалана алатын арнайы қолғап киіп жүрді. Ол кезде ойыншылардың қолдарын шектеусіз ауыстыруына тыйым салатын ереже болған жоқ, сондықтан екі ойыншы да доп тасталғанға дейін үстемдікке ие болу үшін әрекет етті: Энрикес екі соққышының алаңдары арасында қозғалып, оң-сол немесе сол-оң комбинациясын алуға тырысты, ал Вендит қолғап киген қолын ауыстырып, оң-оң немесе сол-сол комбинациясын алуға тырысты. Екі бас жаттықтырушы мен төрешілердің ұзақ талқылауынан кейін Энрикестен соққы беру үшін жақты таңдау сұралды – ол оң жақтан соққы беруді таңдады, ал Вендит оң жақтан соққы беріп, оны соққыға жықты. Кейін қабылданған, «Вендит ережесі» деп аталатын ереже, екі қолды питчердің соққы беруге ниеттенген қолын соққышы алаңға шығар алдында көрсетуін және сол соққы үшін қол ауыстыруға тыйым салады.