Вьетнам соғысындағы батыр американдық әскери авиаторы және генерал-бригадир Джеймс Риснер

Кіріспе

АҚШ Әуе күштерінің генерал-майор

Джеймс Робинсон "Робби" Риснер (16 қаңтар 1925 - 22 қазан 2013) – АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы және Вьетнам соғысы кезінде АҚШ әскери тұтқындарының арасындағы жетекші тұлға. Вьетнам соғысы кезінде Риснер Әуе күштерінің кресімен екі рет марапатталды, бұл АҚШ Әуе күштерінің мүшесіне батылдығы үшін берілетін екінші жоғары әскери награда. Біріншісі – әуе шайқасындағы ерлігі үшін, екіншісі – жеті жылдан астам Солтүстік Вьетнамның әскери тұтқыны ретінде көрсеткен батылдығы үшін берілді. Ол осы медальді алған алғашқы тірі адам болды. Риснер Корей соғысында "эйс" атанды және 1965 жылы "Роллинг Тандер" операциясының алғашқы миссияларында F-105 Thunderchief эскадрильясына басшылық етті. Ол барлығы 163 жауынгерлік миссияға қатысты, екі рет атып түсірілді және сегіз МиГ-15 ұшағын жойғаны үшін есепке алынды. Риснер 1976 жылы генерал-майор шенімен зейнетке шықты. Оның қазасына байланысты Әуе күштерінің бас штабының бастығы генерал Марк А. Уэлш III былай деді: "Генерал-майор Джеймс Робинсон "Робби" Риснер – үш соғыста қызмет еткен, Әуе күштерін құрған және бізге батылдық пен миссияның табысының мәңгілік үлгісін көрсеткен аңызға толы топтың бір бөлігі болды. Бүгінгі Әуе күштерінің әскери қызметшілері біз алыптардың иығында тұрғанымызды жақсы біледі. Олардың бірі 9 фут биіктікте және толық қуатпен батысқа қарай ұшып бара жатыр".

Балалық шақ

Риснер 1925 жылы Арканзас штатының Маммоут-Спринг қаласында дүниеге келді, бірақ 1931 жылы Оклахома штатының Тулса қаласына көшіп барды. Оның әкесі бастапқыда жалға берілетін жерді өңдеуші болған, кейін Ұлы депрессия кезінде Жұмыс жолдары басқармасының күндізгі жұмысшысы болып жұмыс істеді. Спортқа деген құштарлығымен қатар, Риснердің негізгі қызығушылығы ат пен мотоцикл теуіп жүруге байланысты болды. 1946 жылы Риснер қызметтен тыс уақытта мотоцикл апатына ұшырады. Әскерде емделіп жатқанда ол алғашқы әйелі Кэтлин Шоумен танысты, ол Оңтүстік Каролина штатының Уэр Шоалс қаласынан келген медбике болды. Риснер мен Шоу кемеде кездесіп, бір айдан кейін босатылып, үйленді. Бейбіт өмірде Риснер бірнеше мамандықтарды сынап көрді, автомеханик болып оқыды, жанармай құю стансасын және сервистік гаражды басқарды.

Корей соғысы

Риснер 1951 жылдың ақпанында қайтадан әскерлік қызметке шақырылды, ол ОКАНГ-тың 185-ші тактикалық истребитель эскадрильясына Оклахома штатының Оклахома қаласындағы Уилл Роджерс әуежайында тағайындалды. Кейіннен ол Оңтүстік Каролинадағы Шоу әуе базасында F 80 Shooting Star ұшағында оқудан өтті. Риснердің жауынгерлік бөлімге тағайындалу ниетіне нүкте қоймас бұрын, шетелге аттанған күні аттан түсіп, қолы мен білегін сындырып алады. Робинсон жарақатты қасақана жасырды, себебі ол ұшу хирургіне жарақаттың жазылғанына сендіре алғанға дейін, оны ұшудан шеттетуі мүмкін еді. Ол алғашқы миссиясына шығу үшін гипсін алып тастады. Риснер 1952 жылдың 10 мамырында Кореяға келді, Кимпо әуе базасындағы 15-ші барлау эскадрильясына тағайындалды. Маусым айында Кимподағы 336-шы истребитель-перехватчик эскадрильясына тәжірибелі ұшқыштар қажет болғанда, ол ОКАНГ-тың бұрынғы әріптесінің көмегімен 4-ші истребитель қанатына ауысуды ұйымдастырды. Оның алғашқы екі айлық ұрысы МиГтермен аз байланыста болды, және ол ұшу жетекшісі болғанымен, тамыздың басында Жапонияға үш күндік демалысқа кетті. МиГтердің жұмыс істеп жатқанын білген соң, ол Кореяға оралды. Түн ортасында Кимпоға келген ол, ұшуға дайын күйде болған эскадрильясына қосылды. 1952 жылдың 5 тамызында төрт F 86 Sabre ұшағы 14 МиГ-15 ұшағымен кездесіп, ауа шайқасына түсті. Ұзаққа соқпаған шайқаста Риснер біреуін атып түсіріп, әуедегі алғашқы жеңісін тойлады. Бомбалаушыларды қорғаған кезде Риснердің эскадрильясы Қытайдың Антунг әуежайындағы МиГ базасының үстінен ұшып өтті. Жер деңгейінде, дерлік дыбыс жылдамдығымен МиГтің бірімен күресіп, Риснер оны құрғақ өзен арнасынан төмен және төменгі төбелер арқылы Қытайдың ішкі аумағындағы 56 шақырым қашықтықтағы әуежайға дейін қуды. МиГке көптеген соққылар беріп, оның кабинасын атып, өртке ұшыратқан Риснер оны коммунистік әуе базасының ангарлары арасында қуды, содан кейін тоқтаған ұшақтарға атып түсірді. Қайту рейсі кезінде Риснердің қанатты серігі, бірінші лейтенант Джозеф Логан, Антунг үстіндегі зениттік оқтан отын бактерілеріне соққы алды. Оған Кимпоға жетуге көмектесу үшін Риснер Логанның ұшағын итеруге тырысты, оның қозғалтқышын сөндіріп, өзінің ұшағының мұрнын Логан ұшағының соңғы бөлігіне енгізді. Бұл бұрын-соңды болмаған және сынақтан өтпеген маневр еді. Маневрдің мақсаты Логанның ұшағын Солтүстік Корея жағалауындағы Чо До аралына итеру болды, онда Әскери-әуе күштері тікұшақпен құтқару жасағын ұстап тұрды. Зақымдалған "Сейбрден" шыққан авиациялық отын мен гидравликалық сұйықтық Риснердің кабинасына шашырап, оның көруін қиындатты, ал турбуленттік екі ұшақты бөліп тұрды. Риснер байланыс орнатып, қуаты таусылған ұшақты теңіз үстінен шығарып әкелді, бірақ сұйықтық өзінің қозғалтқышын тоқтату қаупін тудырды. Чо До жанында Логан Риснерге "Бүгін түнде базада көреміз" деп хабарласып, парашютпен секірді. Логан жағаға жақын жерге түсіп, жақсы жүзуші болғанымен, парашют сымына ілініп, суға батып кетті. Риснер отынды үнемдеу үшін өзінің қозғалтқышын сөндірді, бірақ ақырында оның қозғалтқышы өртеніп, Кимпоға қозғалтқышсыз қонды. 21 қыркүйекте ол өзінің бесінші МиГін атып түсіріп, 20-шы реактивтік эйс атанды. 1952 жылдың қазан айында Риснер майор болып тағайындалды және 336-шы истребитель эскадрильясының операциялық офицері болып тағайындалды. Риснер Кореяда 108 рет ұшуға қатысып, 8 МиГ-15 ұшағын жойды, оның соңғы жеңісі 1953 жылдың 21 қаңтарында болды.

Risner was recalled to active duty in February 1951 while assigned to the 185th Tactical Fighter Squadron of the OKANG at Will Rogers Field in Oklahoma City, Oklahoma. He subsequently received training in the F 80 Shooting Star at Shaw Air Force Base, South Carolina. Risner's determination to be assigned to a combat unit was nearly ended when on his last day before going overseas he broke his hand and wrist falling from a horse. Robinson deliberately concealed the injury, which would have grounded him, until able to convince a flight surgeon that the injury had healed. He actually had his cast removed to fly his first mission. Risner arrived in Korea on May 10, 1952, assigned to the 15th Reconnaissance Squadron at Kimpo Air Base. In June, when the 336th Fighter Interceptor Squadron, also at Kimpo, sought experienced pilots, he arranged a transfer to 4th Fighter Wing through the intervention of a former OKANG associate. His first two months of combat saw little contact with MiGs, and although a flight leader, he took a three day leave to Japan in early August. The day after his arrival, he returned to Korea when he learned that MiGs were operational. Arriving at Kimpo in the middle of the night, he joined his flight which was on alert status. On August 5, 1952, A flight of four F 86 Sabres launched and encountered 14 MiG 15s. In a brief dogfight, Risner shot down one to score his first aerial victory. During their defense of the bombers, Risner's flight overflew the MiG base at Antung Airfield, China. Fighting one MiG at nearly supersonic speeds at ground level, Risner pursued it down a dry riverbed and across low hills to an airfield 35 mile (56 km) inside China. Scoring numerous hits on the MiG, shooting off its canopy, and setting it on fire, Risner chased it between hangars of the Communist airbase, where he shot it down into parked fighters. On the return flight, Risner's wingman, 1st Lt. Joseph Logan, was struck in his fuel tanks by anti aircraft fire over Antung. In an effort to help him reach Kimpo, Risner attempted to push Logan's aircraft by having him shut down his engine and inserting the nose of his own jet into the tailpipe of Logan's, an unprecedented and untried maneuver. The object of the maneuver was to push Logan's aircraft to the island of Cho Do off the North Korean coast, where the Air Force maintained a helicopter rescue detachment. Jet fuel and hydraulic fluid spewed out from the damaged Sabre onto Risner's canopy, obscuring his vision, and turbulence kept separating the two jets. Risner was able to re establish contact and guide the powerless plane out over the sea until fluids threatened to stall his own engine. Near Cho Do, Logan bailed out after calling to Risner, "I'll see you at the base tonight." Although Logan came down close to shore and was a strong swimmer, he became entangled in his parachute shrouds and drowned. Risner shut down his own engine in an attempt to save fuel, but eventually his engine flamed out and he glided to a deadstick landing at Kimpo. On September 21, he shot down his fifth MiG, becoming the 20th jet ace. In October 1952 Risner was promoted to major and named operations officer of the 336th FIS. Risner flew 108 missions in Korea and was credited with the destruction of eight MiG 15s, his final victory occurring January 21, 1953.

Әуе күштері мансабы

Риснер 1953 жылғы наурыз айында Тұрақты әуе күштеріне қабылданып, Нью-Мексико штатындағы Кловис қаласындағы Канон әуе күштері базасындағы 50-ші истребитель-бомбардировщик қанатына тағайындалды, онда ол 81-ші истребитель-бомбардировщик эскадрильясының операциялық офицері болды. Ол F-86 ұшақтарымен 50-ші қанатта Hahn әуе базасын іске қосуға қатысты, Батыс Германияда, 1954 жылғы қарашада 81-ші FBS командирі болды. 1960 жылғы тамыздан 1961 жылғы шілдеге дейін ол Алабама штатындағы Максвелл әуе күштері базасындағы Әуе соғыс колледжінде оқыды. Содан кейін ол Гавайидегі Тынық мұхиты аймағының Бас қолбасшысының (CINCPAC) бірлескен штабында қызмет етті. 1965 жылғы 18 ақпанда президент Линдон Б. Джонсонның басшылығымен әуе шабуылдарының күшеюіне байланысты "Роллинг Тандер" операциясы басталды. 67-ші ТФС 2-ші әуе дивизиясының бақылауымен Тайландтағы Корат РТАФБ-да уақытша міндеттерді орындауды бастады. Риснердің эскадрильясы 2 наурызда "Роллинг Тандер" операциясының алғашқы шабуылын бастады, ол әскери емес аймақтың солтүстігіне шамамен 10 миль (16 км) қашықтықтағы Ксом Биангтағы оқ-дәрі қоймасын бомбалады. Шабуылға 100-ден астам F-105, F-100 және B-57 ұшақтары қатысты, ал тығыз әуе кеңістігіндегі ауыр зениттік артиллерия (AAA) атысы олардың үйлестірілуін және радиобайланысын күйретуге әкелді. Риснердің эскадрильясына қарсы соғыс қаруын жою міндеті жүктелді, ол CBU-2 "кластерлік бомбаларын" өте төмен биіктіктен тастады. Оның серігі капитан Роберт В. "Борис" Бэйрд алғашқы өткел кезінде атып түсірілді, ал Риснер басқаруды қолға алғанда миссияның сәтсіздікке ұшырауы мүмкін болды. Соңғы шабуылдан кейін Риснер және оның экипажының аман қалған екі мүшесі Бэрдты іздеу және құтқару миссиясын олардың отыны біткенше аймақта жалғастырды. Риснердің ұшағы соғыста зақымдалғандықтан, ол Дананг әуе базасына қону үшін бұрылды. 1965 жылғы 22 наурызда, Солтүстік Вьетнамның Винь маңындағы радарлық қондырғыға шабуыл жасаған F-105 ұшақтарының екі рейсін басқарғанда, Риснер нысананың үстінен айналып өткенде жерден атылған. Ол ұшағын Тонкин шығанағы үстінде маневрлеп, жағалаудан бір миль қашықтықта суға түсті және 15 минуттан кейін құтқарылды. 1965 жылғы 3 және 4 сәуірде Риснер Солтүстік Вьетнамдағы Тхань Хоа көпіріне қарсы екі ірі миссияны жетектеді. 3 сәуір күні түстен кейін "Роллинг Тандер" операциясының 9-Альфа миссиясының шабуыл тобы 79 ұшақтан, оның ішінде 46 F-105 ұшағынан тұрды. Олардың 16-сы AGM-12 Bullpup зымыранын, ал тағы 30-ы әрқайсысы 750 фунт салмақты сегіз бомбаны, оның жартысы теміржол және автомобиль көпіріне арналған. Ауа райы жақсы болды, бірақ нысана аймағындағы күшті жарық көпірді Bullpup зымыраларымен шабуыл жасауды қиындатты. Бір уақытта тек бір Bullpup зымырасын басқаруға болады, ал екінші өткел кезінде Риснердің ұшағы зымыран көпірге тигенде зақымданды. Ол жанармайдың қатты ағып кетуімен және түтінге толы кабинамен, сонымен қатар жерден атылған зениттік артиллериямен күресіп, өз ұшағын Данангқа жеткізді. Көпірге қарсы Bullpup зымыраларын қолдану тиімсіз болды, сондықтан келесі күні 48 F-105 ұшағынан тұратын екінші миссия жоспарланды, бірақ ол көпірді жойған жоқ. Миссиялар кезінде Солтүстік Вьетнамның МиГ-17 истребительдері АҚШ ұшақтарын алғаш рет тосқауылға алды, нәтижесінде екі F-105 ұшағы мен соңғы рейстің ұшқыштары жоғалды, олар нысанаға шабуыл жасауға күтіп тұрғанда шабуылға ұшырады. Риснердің ерлігі оған Әуе күштерінің крестін сыйлады және оның суреті 1965 жылғы 23 сәуірдегі Time журналының мұқабасында жарияланды. 67-ші ТФС Коратқа алғашқы орналасуын 26 сәуірде аяқтады, бірақ Солтүстік Вьетнамдағы екінші рейдтік кезеңге 16 тамызда Окинавадан оралды.

Risner was commissioned into the Regular Air Force and assigned to the 50th Fighter Bomber Wing at Cannon Air Force Base, Clovis, New Mexico, in March 1953, where he became operations officer of the 81st Fighter Bomber Squadron. He flew F 86s with the 50th Wing to activate Hahn Air Base, West Germany, where he became commander of the 81st FBS in November 1954. From August 1960 to July 1961, he attended the Air War College at Maxwell Air Force Base, Alabama. He next served on the joint staff of Commander in Chief, Pacific (CINCPAC) in Hawaii. On February 18, 1965, as part of an escalation in air attacks directed by President Lyndon B. Johnson that resulted in the commencement of Operation Rolling Thunder, the 67th TFS began a tour of temporary duty at Korat RTAFB, Thailand, under the control of the 2d Air Division. Risner's squadron led the first Rolling Thunder strike on March 2, bombing an ammunition dump at Xom Biang approximately 10 mile (16 km) north of the Demilitarized Zone. The strike force consisted of more than 100 F 105, F 100 and B 57 aircraft, and in the congested airspace, heavy anti aircraft artillery (AAA) fire seriously disrupted its coordination and radio communications. Risner's squadron was tasked with flak suppression, dropping CBU 2 "cluster bombs" from extremely low altitude. His wingman Capt. Robert V. "Boris" Baird was shot down on the opening pass and the mission was in danger of collapsing when Risner took charge. After the last strike had been delivered, Risner and the two surviving members of his flight remained in the area, directing the search and rescue mission for Baird until their fuel ran low. Risner, in a battle damaged aircraft, diverted to Da Nang Air Base for landing. On March 22, 1965, while leading two flights of F 105s attacking a radar site near Vinh, North Vietnam, Risner was hit by ground fire when he circled back over the target. He maneuvered his aircraft over the Gulf of Tonkin, ejected a mile offshore and was rescued after fifteen minutes in the water. On April 3 and 4, 1965, Risner led two large missions against the Thanh Hóa Bridge in North Vietnam. On the afternoon of April 3, the strike package of Rolling Thunder Mission 9 Alpha consisted of 79 aircraft, including 46 F 105s. 16 of those carried AGM 12 Bullpup missiles, while another 30 carried eight 750 pound bombs each, half of which were designated for the railroad and highway bridge. The force had clear conditions but encountered a severe glare in the target area that made the bridge difficult to acquire for attacks with the Bullpups. Only one Bullpup could be guided at a time, and on his second pass, Risner's aircraft took a hit just as the missile struck the bridge. Fighting a serious fuel leak and a smoke filled cockpit in addition to anti aircraft fire from the ground, he again nursed his crippled aircraft to Danang. The use of Bullpups against the bridge had been completely ineffectual, resulting in the scheduling of a second mission the next day with 48 F 105s attacking the bridge without destroying it. The missions saw the first interception of U. S. aircraft by North Vietnamese MiG 17 fighters, resulting in the loss of two F 105s and pilots of the last flight, struck by a hit and run attack while waiting for their run at the target. Risner's exploits earned him the award of the Air Force Cross and resulted in his being featured as the cover portrait of the April 23, 1965 issue of Time magazine. The 67th TFS ended its first deployment to Korat on April 26 but returned from Okinawa on August 16 for a second tour of combat duty over North Vietnam.

Атып түсіру және ұстап алу

1965 жылдың 12 тамызында АҚШ Әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерінің әуе бөлімдері жер-әуе зымырандары орналасқан нысандарға шабуыл жасауға рұқсат алды. SA-2 бағытталған зымырандарды анықтап жоюға жасалған алғашқы әрекеттер, "Темір қол" операциясы деп аталды, сәтсіз аяқталып, көп шығынға әкелді. Тактика қайта қарастырылып, "Аңшы-жойғыш топтары" құрылды. Төмен биіктікте ұшқан "аңшылар" зымырандарды тауып, олардың радиолокациялық басқару машиналарын напалммен толтырылған контейнерлермен шабуылдады, зымыранды бағыттау жүйесін бұзу және "жойғыштарға" нысананы көрсету үшін. "Жойғыштар" бастапқы шабуылдан кейін 750 фунттық бомбаларды қолданып, нысанды жойды. 1965 жылдың 16 қыркүйегінде таңертең "Темір қол" операциясы аясында Риснер өзінің ұшуын жоспарлады. Риснердің ұшағы өте төмен биіктікте, шамамен, қарсыластың көптеген зениттік артиллериясы шоғырланған жалған нысанаға ұшуға мүмкіндік беру үшін жақындады. Риснер шабуыл жасау үшін төбеден көтерілгенде, оның F-105 ұшағына қарсыластың қатты атысынан әуе құбырлары зардап шекті. Ол кезде ол 55-ші жауынгерлік миссиясын орындап жатқан еді.

Соғыс тұтқыны

Бірнеше күн бойы жаяу және жүк көлігімен саяхаттағаннан кейін, Риснер американдық әскери тұтқындар үшін "Ханой Хилтоны" деп аталатын Хỏa Lò түрмесіне қамалды. Алайда, екі аптадан кейін ол "Зоопарк" деп белгілі Ку Лок түрмесіне көшірілді, онда тергеу кезінде оның Time журналының мұқабасын көрсетіп, Солтүстік Вьетнамның оны тұтқындауға қатты ұмтылғанын айтты. Өзінің бағынышты әскери тұтқындарына мінез-құлық ережелерін таратуы үшін жаза ретінде қайтадан Хỏa Lò түрмесіне оралған Риснер 32 күн бойы қатыгез түрде азапталды, нәтижесінде ол соғыс қылмыстары үшін өтініш жазып, мойындауға мәжбүр болды. Риснер үш жылдан астам уақыт жеке камерада отырды. Дегенмен, 1965 жылдан 1973 жылға дейін тәртіпті сақтауға жауапты офицер ретінде, ол Солтүстік Вьетнам түрме кешенінде американдық қарсылықты ұйымдастыруға көмектесті, импровизацияланған хабар алмасу әдістерін ("тұтыну кодын") пайдаланды, соның арқасында ол өзінің сенімі мен оптимизмімен бірге тұтқындардың құрметіне ие болды. Бұл, көбінесе Риснердің және оның теңізші әріптесі, командир (кейін вице-адмирал) Джеймс Стокдейлдің басшылығының арқасында мүмкін болды, олар тұтқындарды максималды қарсылық көрсетуге ұйымдастырды. Ол жеті жыл, төрт ай және жиырма жеті күн тұтқын болып өтті. Оның бес ұлы оның атып түсіріліп, түрмеге қамалған кезде 3-тен 16 жасқа дейін болған. Соғыс аяқталғаннан кейін оның тұтқындалу туралы әңгімесі кеңінен мақтауға ие болды. Оның "Түннің аяқталуы: Солтүстік Вьетнам тұтқыны болған жеті жылым" атты автобиографиясы Солтүстік Вьетнамның жеті жыл бойы жасаған азаптаулары мен жамандықтарын сипаттайды. Кітабында Риснер Ханой түрмесіндегі тәжірибесінен аман қалуына Құдайға сенуі мен дұғаның маңызды рөл атқарғанын айтады. Ол 1967 жылғы шілдедегі азаптау сеансынан қалай аман қалғанын, Шығыс Германиялық кинотоппасының үгіт ретінде пайдалануын болдырмау үшін отбасының екі суретін жойғаннан кейін қолғаппен және тізгішпен байланған күйінде қалай аман қалғанын былай сипаттайды:
Мен оны жасау үшін сағаттап дұға ететінмін. Бұл автоматты түрде, тіпті санасыз болды. Мен Құдайдан мені одан шығаруын сұрамадым. Мен одан төзуге күш беруін сұрап дұға ететінмін. Жағдайым шыдай алмайтын деңгейге жеткенде, Құдайдан оны жеңілдетуін сұрап, содан кейін де аман қалатынмын. Ол мені сақтап қалды. Риснермен жасалған сұхбат 1968 жылғы de and de шығарған "Пилоттар пижамада" атты 4 тараулық шығыс германиялық сериясында жарияланды. H&S және Риснердің есептері "радикалды түрде өзгеше". Риснердің кітабының жарық көргеніне орай 1974 жылы американдық автор және Вьетнам соғысының сынықшысы Мэри Маккартимен дау туды. Екеуі, әдетте Маккартидің өтініші бойынша, 1968 жылғы сәуірде Маккарти Ханойға келген кезде кездесті. Кездесу "жасанды" деп сипатталды. Кітап жарық көргеннен кейін Маккарти Риснерді (оны "ұнамайтын" деп есептеп, ол "вьетнамдыққа айналды" деп айыптады) және Риснердің сенімділігін қатаң сынады. Риснер сол кезде жауап бермеді, бірақ ондаған жылдардан кейін Фрэнсис Кирнанмен сұхбаттасқанда, бұл шолуды "кейіпкерді жоқ ету" деп сипаттады, бұл Маккартиге қатысты сын, оны Кирнан және оның либералды әріптестерінің бірнешесі қолдады.

After several days of travel on foot and by truck, Risner was imprisoned in Hỏa Lò Prison, known as "The Hanoi Hilton" to American POWs. However, after two weeks he was moved to Cu Loc Prison, known as "The Zoo", where he was confronted during interrogations with his Time magazine cover and told that his capture had been highly coveted by the North Vietnamese. Returned to Hỏa Lò Prison as punishment for disseminating behavior guidelines to the POWs under his nominal command, Risner was severely tortured for 32 days, culminating in his coerced signing of an apologetic confession for war crimes. Risner spent more than three years in solitary confinement. Even so, as the officer of rank with the responsibility of maintaining order, from 1965 to 1973 he helped lead American resistance in the North Vietnamese prison complex through the use of improvised messaging techniques ("tap code"), endearing himself to fellow prisoners with his faith and optimism. It was largely thanks to the leadership of Risner and his Navy counterpart, Commander (later Vice Admiral) James Stockdale, that the POWs organized themselves to present maximum resistance. He was a POW for seven years, four months, and 27 days. His five sons had been ages 3 to 16 when he was shot down and imprisoned. His story of being imprisoned drew wide acclaim after that war's end. His autobiography, The Passing of the Night: My Seven Years as a Prisoner of the North Vietnamese, describes seven years of torture and mistreatment by the North Vietnamese. In his book, Risner attributes faith in God and prayer as being instrumental to his surviving the Hanoi prison experience. In his words he describes how he survived a torture session in July 1967, handcuffed and in stocks after destroying two pictures of his family to prevent them from being used as propaganda by an East German film crew:
To make it, I prayed by the hour. It was automatic, almost subconscious. I did not ask God to take me out of it. I prayed he would give me strength to endure it. When it would get so bad that I did not think I could stand it, I would ask God to ease it and somehow I would make it. He kept me. An interview with Risner appears in the 1968 4 chapter East German series Pilots in Pajamas by de and de. H&S's and Risner's accounts "differ radically". Publication of Risner's book led to a flap with American author and Vietnam war critic Mary McCarthy in 1974. The two had met, apparently at McCarthy's request, when McCarthy visited Hanoi in April 1968. The meeting, described as "stilted", After publication of the book, McCarthy strenuously attacked both Risner (deeming him "unlikeable" and alleging that he had "become a Vietnamese toady") and Risner's credibility in a review. Risner made no rebuttal at the time, but when interviewed by Frances Kiernan decades later, Risner described the review as "character assassination", a criticism of McCarthy's treatment supported by several of her liberal peers including Kiernan."

Вьетнамнан кейінгі мансап және өмір

Риснер тұтқындалғаннан кейін полковник болып тағайындалды, шені 1965 жылдың 11 қарашасына белгіленді. Риснердің тұтқындалу кезеңінде және одан кейінгі отбасылық өмірі бірнеше жеке трагедиялармен қиын болды. Оның анасы мен ағасы ол әлі де соғыс тұтқыны болып тұрғанда қайтыс болды, ал оның үлкен ұлы, Робби кіші, отанға оралғаннан кейін екі жыл өткен соң туа біткен жүрек ақауынан көз жұмды. 1975 жылдың маусым айында Риснер 29 жыл бірге өмір сүрген әйелі Кэтлиннен ажырасты. 1976 жылы ол екінші әйелі Дороти Мари ("Дот") Уильямспен танысты, ол 1967 жылы із-түзсіз жоғалған ұшқыштың жесірі болды, және оның жоғалған күйеуі қайтыс деп жарияланғаннан кейін оған үйленді. Олар өмірінің соңына дейін бірге болды, оның төрт аман қалған ұлының екеуі онымен бірге тұруды жөн көрді, ал Риснер оның үш кіші баласын өрбітті. Зейнетке шыққаннан кейін ол Техас штатындағы Остин қаласында D.A.R.E. бағдарламасында жұмыс істеді және төрт тұқымды жылқы өсірді, содан кейін Сан-Антониоға көшті. Кейін ол Виргиния штатындағы Бриджвотер қаласына көшті.

Мұра

Риснер – Әуе күштері кресімен бірнеше рет марапатталған төрт авиатордың бірі, бұл жауынгерлік орден марапат медалінен кейін екінші орында тұрады. 1976 жылдың 24 қыркүйегінде құрылған АҚШ Әскери-әуе күштері қару-жарақ мектебінің Робби Риснер сыйлығын Х. Росс Перо Риснер мен Вьетнам соғысы тұсындағы барлық әскери тұтқындарға құрмет көрсету мақсатында табыс еткен. Оны Тактикалық әуе командасы (қазір Әуе шабуылы командасы) басқарады. Сыйлық жыл сайын АҚШ Әскери-әуе күштері қару-жарақ мектебінің үздік түлегіне табыс етіледі. Риснер сыйлығы – шамамен төрт тонна салмақтағы мәрмәр тұғырға орнатылған, ұшқыштар костюмі мен шлем киген Риснердің мүсінінен тұратын алты жарым футтық трофей. Трофей АҚШ Әуе күштері академиясында тұрақты түрде қойылған, әр жеңімпаздың аты онда жазылған. Сыйлық алған әрбір адамға жеке естелік ретінде Пероның сыйлаған шағын көшірмесі ұсынылады. 1984 жылдың қазанында Неллис әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштері қару-жарақ мектебінің вестибюліне төрт фут биіктігінде, 300 фунт салмақтағы бірдей құйма орнатылды. Лоуренс М. Людтке салған және қара граниттен жасалған бес футтық тұғырға орнатылған Риснердің тоғыз футтық қола мүсіні Пероның тапсырысымен 2001 жылдың 16 қарашасында Әуе күштері академиясының Ауа бағында ашылды. Мүсін Риснер сыйлығын көшірумен қатар, 1971 жылдың 7 ақпанында Ханой Хилтондағы бөлмелерінде діни қызмет өткізгені үшін жазаланған Риснер мен басқа да әскери тұтқындарды еске салады. Перо Риснерге кейін Техас штатындағы Есірткіге қарсы күрес жетекшісі болуға көмектесті, ал Риснер президент Рональд Рейган тарапынан Біріккен Ұлттар Ұйымының Генералдық ассамблеясының қырқыншы сессиясына АҚШ делегаты болып тағайындалды. Ол сондай-ақ 1974 жылдың қарашасындағы әскери қызметі үшін Оклахома Даңқ залына енгізілді. 2006 жылы Риснер History Channel арнасының Dogfights атты бағдарламасының бір бөлімінде пайда болды. 2012 жылдың 19 қазанында Әуе күштері академиясында жаңа Мінез-құлықты дамыту және көшбасшылық орталығының құрылысы басталды. 2012 жылдың ақпанында Академия Перо қорынан 3,5 миллион доллар көлемінде сыйлық алды, ол орталықта генерал Джеймс Р. Риснер аға әскери ғалымын құруға жұмсалды. Ол "қару-жарақ саласының кәсібін түсінуді, зерттеуді және тәжірибені дамыту үшін зерттеу жүргізеді, Академия жетекшілеріне осы мәселе бойынша кеңес береді және Академияда семинарлар, оқу бағдарламаларын әзірлеу және сабақтарды жүргізеді". Сан-Бернардинодағы Калифорния мемлекеттік университетінің AFROTC бөліміне негізделген Оңтүстік Калифорниядағы Арнольд әуе қоғамының эскадрильясы Риснердің есімімен аталады. 2015 жылы Арканзас авиациялық тарихи қоғамы Риснерді Арканзас авиациялық даңқ залына енгізді. 2018 жылдың 10 наурызында Риснер 2021 жылғы АҚШ Әуе күштері академиясының түлектері үшін үлгі болып таңдалды.

Risner is one of only four airmen with multiple awards of the Air Force Cross, a combat decoration second only to the Medal of Honor. The USAF Weapons School Robbie Risner Award, created September 24, 1976, was donated by H. Ross Perot as a tribute to Risner and all Vietnam era Prisoners of War, and is administered by the Tactical Air Command (now by Air Combat Command). The award is presented annually to the outstanding graduate of the USAF Weapons School. The Risner Award is a six and one half foot trophy consisting of a sculpture of Risner in flight suit and helmet on a marble base, weighing approximately four tons. The trophy is permanently displayed at the United States Air Force Academy, with each winner's name inscribed. A miniature replica, also donated by Perot, is presented to each year's recipient as a personal memento. An identical casting, measuring four feet and weighing 300 pounds, was installed in the foyer of the USAF Weapons School at Nellis Air Force Base in October 1984. A nine foot bronze statue of Risner, sculpted by Lawrence M. Ludtke and mounted on a five foot pedestal of black granite, was commissioned by Perot and dedicated in the Air Gardens at the Air Force Academy on November 16, 2001. In addition to replicating the Risner Award, the statue commemorates Risner and other POWs who were punished for holding religious services in their room at the Hanoi Hilton on February 7, 1971,

Perot helped Risner to later become the Executive Director of the Texans' War on Drugs, and Risner was subsequently appointed by President Ronald Reagan as a United States Delegate to the fortieth session of the United Nations General Assembly. He was also inducted into the Oklahoma Hall of Fame in November 1974 in recognition of his military service,

In 2006, Risner appeared on an episode of the History Channel series Dogfights. On October 19, 2012, ground was broken at the Air Force Academy for its new Center for Character and Leadership Development. In February 2012 the Academy received a $3.5 million gift from The Perot Foundation to endow the General James R. Risner Senior Military Scholar at the center, who "will conduct research to advance the understanding, study and practice of the profession of arms, advise senior Academy leadership on the subject, and lead seminars, curriculum development, and classroom activities at the Academy." The chapter squadron of the Arnold Air Society for Southern California, based on the AFROTC detachment of California State University, San Bernardino, is named for Risner. Risner was inducted into the Arkansas Aviation Hall of Fame by the Arkansas Aviation Historical Society in 2015. On 10 March 2018, Risner was named the Class Exemplar for the United States Air Force Academy's Class of 2021.

Өлім

Риснер 2013 жылдың 22 қазанында Вирджиния штатының Бриджвотер қаласындағы үйінде, ауыр инсульттан кейін үш күн өткен соң ұйықтаған күйі қайтыс болды. Риснер 2014 жылдың 23 қаңтарында Арлингтон ұлттық зиратына қойылды. Оны Перо мен генерал Уэлш еске алды, ал бұрынғы әскери тұтқындар мен 336-шы истребитель эскадрильясының қазіргі өкілдері де қатысты.