Кіріспе

Sega Genesis, Солтүстік Америкадан тыс жерлерде Mega Drive (メガドライブ, Mega Doraibu) деп те аталады, Sega компаниясы әзірлеген және сатқан 16 биттік төртінші буын үй видео ойындары консолі. Бұл Sega-ның үшінші консолі және Master System-нің мұрагері болды. Sega оны 1988 жылы Жапонияда Mega Drive ретінде, ал 1989 жылы Солтүстік Америкада Genesis ретінде шығарды. 1990 жылы оны Mega Drive ретінде Virgin Mastertronic компаниясы Еуропа, Ozisoft компаниясы Австралия және Tectoy компаниясы Бразилияда таратты. Оңтүстік Кореяда оны Samsung Electronics Super Gam*Boy және кейіннен Super Aladdin Boy ретінде таратты. Хидеки Сато мен Масами Ишикаваның бақылауымен ҒЗЖ тобы жасаған Genesis, Sega-ның System 16 аркадалық тақтасынан алынған, ол процессор ретінде Motorola 68000 процессоры, дыбыс контроллері ретінде Zilog Z80 және аппараттық спрайттар, тайлдар мен прокрутканы қолдайтын бейне жүйесімен жабдықталған. Ол ROM-ға негізделген картридждерде 900-ден астам ойын кітапханасын ойнатады. Бірнеше қосымшалар шығарылды, соның ішінде Master System ойындарын ойнау үшін Power Base Converter да бар. Ол бірнеше түрлі нұсқада шығарылды, кейбіреулерін үшінші тараптар жасады. Sega Genesis-ті қолдау үшін екі желілік қызмет құрылды: Sega Meganet және Sega Channel. Жапонияда Mega Drive өзінің екі негізгі бәсекелесіне, Nintendo-ның Super Famicom және NEC-тің PC Engine-ге қарсы нашар нәтиже көрсетті, бірақ Солтүстік Америкада, Бразилияда және Еуропада едәуір жетістікке жетті. Оның табысына аркадалық ойын порттарының кітапханасы, Sega-ның Sonic the Hedgehog сериясының танымалдылығы, бірнеше танымал спорттық франшизалар және жасөспірімдер үшін салқын консоль ретінде орналастырған жасөспірімдерге бағытталған агрессивті маркетинг әсер етті. 1991 жылы Солтүстік Америкада Super Nintendo Entertainment System шығарылуы АҚШ пен Еуропада "консоль соғысы" деп аталатын нарық үлесі үшін қызу шайқасты тудырды. 1982 жылдан бастап аркада бизнесінің құлдырауы компанияға ауыр соққы берді, бұл Gulf+Western компаниясын Солтүстік Америкадағы аркада өндіріс ұйымын және оның аркада ойындарының лицензиялық құқықтарын Bally Manufacturing компаниясына сатуға мәжбүр етті. Компания Sega-ның Солтүстік Америкадағы ҒЗЖ операцияларын, сондай-ақ оның жапондық еншілес компаниясы Sega Enterprises, Ltd. ойын автоматтары бизнесінің құлдырауымен Sega Enterprises, Ltd. президенті Хаяо Накаяма компанияның сол кездегі үй консольдары нарығына кіру үшін өзінің аппараттық тәжірибесін пайдалануын ұсынды. Накаяма осы жобаны жүзеге асыруға рұқсат алды, бұл 1983 жылдың шілдесінде Sega-ның алғашқы үй видео ойыны SG 1000-нің шығарылуына әкелді. SG 1000 екі жыл ішінде Sega Mark III-ге ауыстырылды. Бұл арада Gulf+Western компаниясы өзінің негізгі емес бизнесін компанияның негізін қалаушы Чарльз Блуддорнның өлімінен кейін тастай бастады, сондықтан Накаяма және Sega-ның бұрынғы бас директоры Дэвид Розен 1984 жылы жапондық еншілес компанияның басқарушылық сатып алуын ұйымдастырды. Бұл қаржылай қолдау CSK корпорациясынан, танымал жапондық бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясынан алынды. Содан кейін Накаяма Sega Enterprises, Ltd. бас директоры болып тағайындалды. 1986 жылы Sega Солтүстік Америкада Master System ретінде шығару үшін Mark III-ті қайта жобалады. Келесі жылы Еуропалық нұсқасы шығарылды. Master System Еуропада, кейін Бразилияда сәттілікке қол жеткізгенімен, ол жапондық немесе Солтүстік Америка нарықтарында елеулі қызығушылық туғызбады, олар 1980-жылдардың ортасынан соңына дейін Nintendo-ның үстемдігімен болды. Sega-ның ішкі нарыққа ену қиындықтары жалғасып жатқандықтан, Sega-ның Масами Ишикава басқарған және Хидеки Сато бақылаған консольдық ҒЗИ тобы, консоль шығарылғаннан кейін дереу Master System-нің мұрагері бойынша жұмыс істей бастады. 1987 жылы Sega өзінің консоль бизнесіне тағы бір қауіп төндірді, өйткені жапондық компьютерлік алып NEC үлкен жарнама аясында PC Engine-ді шығарды. Екі қалыптасқан тұтынушы электроника компанияларына қарсы бәсекеге қабілетті болу үшін Ишикава мен оның командасы жаңа жүйелеріне 16 биттік микропроцессорды қосу керек деп шешті және нарықта әсер ету үшін Sega System 16 аркада тақтасын үй консолі үшін архитектураға бейімдеу үшін Sega-ның аркада индустриясындағы күш-қуатына тағы бір рет бет бұрды. Сатоның айтуынша, Mega Drive-ның жапондық дизайны аудио ойнатқыштың көрінісіне негізделген, қуатты әсер ету үшін алтын металл қаптамаға "16 бит" басылған. Консоль жапондық "Бип!" ойын журналының 1988 жылғы маусымдағы санында жарияланды, Mark V деп аталды, бірақ Sega басшылығы мықтырақ атауды қалады. 300-ден астам ұсынысты қарағаннан кейін компания "Мега Драйв" жобасына шешім қабылдады. Солтүстік Америкада атау "Жаратылыс" деп өзгертілді. Сато кейбір дизайн элементтері өзгерген, мысалы, алтын "16 бит" жазуы сарғыш түске ұқсамас үшін. Ол бұл өзгерістер әртүрлі жапондық және американдық мәдени құндылықтарды көрсетеді деп сенді. Бірақ Sega алғашқы жылы 400 000 дана ғана сата алды. Сатуды арттыру үшін Sega әртүрлі аксессуарлар мен ойындарды шығарды, соның ішінде онлайн-банкинг жүйесі және жауап беру машинасы, Mega Anser деп аталды. 16 биттік дәуір бойында Жапонияда Nintendo-ның Super Famicom және NEC-тің PC Engine-ге қарағанда алыс үшінші орында қалды. Sega жүйенің Солтүстік Америкада шығару күнін 1989 жылдың 9 қаңтарында жариялады. Сол кезде Sega-ның Солтүстік Америкада сату және маркетингтік ұйымы болмады және Master System-ін Tonka арқылы таратты. Tonka-ның өнімділігіне наразы болған Sega, Солтүстік Америкада Genesis-ті тарту үшін жаңа серік іздеді және құқықтарды Atari Corporation-ға ұсынды, онда әлі 16 биттік жүйе болмады. Дэвид Розен бұл ұсынысты Atari бас директоры Джек Трамиелге және Atari Entertainment Electronics бөлімінің президенті Майкл Катцке жасады. Трамиел жаңа консольді сатып алудан бас тартты, оны тым қымбат деп санады, және Atari ST-ға назар аударуды жөн көрді. Sega өздігінен Sega of America еншілес компаниясы арқылы консольді іске қосуға шешім қабылдады, ол 1989 жылдың 14 тамызында Нью-Йорк және Лос-Анджелесте шектеулі іске қосылды. Genesis сол жылы Солтүстік Американың қалған бөлігінде шығарылды. Mega Drive-тың еуропалық нұсқасы 1990 жылдың қыркүйегінде, бағасы 199 фунт стерлингке тең шығарылды. Бұл шараны Virgin Mastertronic жүзеге асырды, ол кейін 1991 жылы Sega сатып алып, Sega of Europe болды. Space Harrier II, Ghouls 'n Ghosts, Golden Axe сияқты ойындар. 1990 жылдың шілдесі мен тамызы аралығында Virgin бастапқыда 20 000 Mega Drive бірлігіне тапсырыс берді. Бірақ алдын ала тапсырыстар күтілгеннен асып кеткендіктен компания тапсырысты 10 000 бірлікке арттырды, ал консольдің ECES іс-шарасындағы табысынан кейін тағы 10 000 бірлік қосылды. 1990 жылдың қыркүйегі мен желтоқсаны аралығында сатуға жоспарланған бірліктер саны Ұлыбританияда ғана 40 000-ға жетті. Басқа компаниялар консольді әртүрлі елдерде таратқанға көмектесті. Ozisoft Австралиядағы Mega Drive-тың іске қосылуын және маркетингін жүзеге асырды, бұрын Master System үшін жасағандай. Бразилияда Mega Drive 1990 жылы Tectoy компаниясымен шығарылды, бразилиялық Master System шығарылғаннан бір жыл өткен соң. Tectoy бразилиялық нарық үшін ойындар жасады және 1995 жылы Sega Meganet онлайн-қызметін Бразилияда іске қосты. Samsung Кореяда сату және таратуды жүзеге асырды, онда ол Super Gam*Boy деп аталды және Samsung атауымен қатар Mega Drive логотипі сақталды. Кейін ол Super Aladdin Boy деп өзгертілді. Үндістанда Sega 1994 жылдың сәуір айында импорттық тарифтің 80%-ын айналып өту үшін Shaw Wallace компаниясымен тарату туралы келісім жасады, әрбір бірлік 18 000 INR₹ бағасында сатылды. Ресейде Sega 1994 жылы консольді жергілікті дистрибьютор Forrus компаниясына ресми түрде лицензиялады, ол 1996 жылы Bitman компаниясымен ауыстырылды. Сол жылы видео ойын консолі нарығы Ресейде 200 000 000 доллардан 250 000 000 долларға дейін кіріс әкелді, Sega елдегі консоль сатудың жартысын құрады. Бірақ сатудың шамамен 15% ғана Bitman таратып отырған ресми Sega бірліктері болды, ал қалғаны ресми емес, жалған көшірмелер еді.

Солтүстік Америкадағы сату және маркетинг

Солтүстік Америка нарығында Atari Corporation Entertainment Electronics бөлімшесінің бұрынғы президенті және Sega of America компаниясының жаңа бас директоры Майкл Кац сатуды арттыру үшін екі сатылы тәсіл енгізді. Бірінші сатысы Nintendo-ға тікелей қарсы тұруға және Genesis-те қол жетімді аркада тәжірибесіне баса назар аударуға бағытталған маркетингтік кампанияны қамтыды, соның ішінде "Genesis не істейтін, Nintendon't істей алмайтын" сияқты ұрандар қолданылды. Дегенмен, Sega тұтынушылардың үйлерінде Nintendo-ның беделін жеңуге күресті. Накаяма алғашқы жылы бір миллион дана сатуды тапсырған, бірақ Кац пен Sega of America тек 500 000 дана сата алды. 1990 жылдың ортасында Накаяма Том Калинскеді Кацтың орнына Sega of America компаниясының бас директоры етіп тағайындады. Калинске видео ойын нарығы туралы көп білмегенімен, өзін саланың тәжірибелі кеңесшілерімен қоршады. "Жылыстағыш және пышақ" моделіне сене отырып, ол төрт пункттен тұратын жоспар жасады: консольдің бағасын төмендету, американдық нарыққа бағытталған ойындарды жасау үшін американдық команда құру, агрессивті жарнамалық кампанияны кеңейту және Altered Beast ойынын жаңа ойынмен – Sonic the Hedgehog ойынымен алмастыру. Бірақ бұл төрт пункттің бәріне Накаяма келісім берді және Калинскеге: "Еуропа мен Америка үшін шешімдер қабылдау үшін сені жалдадым, енді алға бас" деді. Sonic the Hedgehog-тың танымалдылығының арқасында Genesis 1991 жылғы мерекелік маусымда АҚШ-та SNES-тен шамамен екі есе көп сатылды. 1992 жылдың қаңтарында Sega 16-бит консоль нарығының 65% құрады, бұл Nintendo-ның 1985 жылдан бері консоль нарығында көшбасшы болмаған алғашқы жағдайы еді. Genesis екі жылдық артықшылығы, төмен бағасы және SNES-ке қарағанда үлкен ойын кітапханасының арқасында төрт жыл қатарынан Рождество маусымында SNES-тен артық сатылды. Sega-ның SNES-тегі әрбір ойынға он ойыны болды, ал SNES Final Fight ойынының эксклюзивті нұсқасына ие болса, Sega-ның ішкі әзірлеу командаларының бірі Streets of Rage ойынын жасады, ол үлкен деңгейлерге, күшті жауларға және жоғары бағаланған саундтрекке ие болды. Sega жарнамасы Genesis-ті көбірек ұнайтын консоль ретінде көрсетті. Genesis көбінесе SNES-тен 2:1 арақатынаста сатылғандықтан, Nintendo және Sega нарықтың қабылдауын басқаруға көп көңіл бөлді, тіпті алдауға дейін барды; Nintendo 1991 жылы нақты сатқаннан да көп консоль сатқанын мәлімдеді және 1992 жылдың соңына дейін 6 миллион консоль сататынын болжады, ал 1992 жылдың соңында АҚШ-тағы нақты орнатылған базасы 4 миллионнан астам бірлік құрады. Осы тактикалардың салдарынан нарықтағы үлесте нақты көшбасшыны бірнеше жыл анықтау қиын болды, Nintendo-ның АҚШ-тағы 16-бит нарығындағы долларлық үлесі 1992 жылдың соңында 60% -дан 1993 жылдың соңында 37% -ға дейін төмендеді, Sega 1994 жылы барлық 16-бит аппараттық сатудың 55% құрады, ал Donkey Kong Country SNES-ке 1995 жылдан 1997 жылға дейін Genesis-тен артық сатуға көмектесті. 2004 жылғы NPD сату деректеріне сәйкес, Genesis американдық 16-бит консоль нарығында Super NES-тен алда болды. Алайда, 2014 жылғы Wedbush Securities компаниясының қайта қарастырылған NPD сату деректеріне негізделген есебіне сәйкес, SNES Sega Genesis-ті АҚШ нарығында 1,5 миллион данаға сатып жіберді.

Электрондық өнер

Nintendo-мен бәсекелесу үшін Sega жаңа ойын түрлеріне көбірек ашық болды, бірақ үшінші тарап ойындарын мақұлдау процесін қатаң бақылады және картридждерді өндіруге жоғары баға белгіледі. Американдық баспагер Electronic Arts (EA) жақсы шарттар іздеді, бірақ Sega қарсылық көрсетті. Олар 1984 жыл шамасында Phoenix Technologies компаниясы IBM персональды компьютерінің BIOS-ын кері инженериялау үшін қолданған әдіске ұқсас, «таза бөлме» әдісін пайдаланып Genesis-ті кері инженериялауға шешім қабылдады. EA штаб-пәтерінде «Чернобыль» деп аталған, тек бір адамға – Майк Шварцқа ғана кіруге рұқсат етілген бақылау бөлмесі құрылды. Шварц Sega-ның авторлық құқыққа ие даму нұсқаулықтары мен құралдарын қарап шықты, Genesis аппараттық құрылғысын және ойындарын зерттеді, содан кейін өз талдамасын жинақтаған түпнұсқалық құжаттама жазды. Бұл процеске оған шамамен бір ай уақыт кетті. Бірнеше айдан кейін EA Genesis үшін дамыту жұмыстарын толыққанды бастады. Sonic the Hedgehog ойынының геймплейі Yuji Naka жасаған технологиялық демонстрациядан туындады, ол ұзақ, иілгіш түтік арқылы шарда айналып жылдам қозғалатын кейіпкерді бейнелейтін платформалық ойынның прототипін жасады. Бұл идея Ohshima-ның кейіпкерлер дизайнымен және дизайнер Хироказу Ясухара ойлап тапқан деңгейлермен дамытылды. Кац пен Sega of America маркетинг мамандары Sonic-ті ұнатпады, американдық балаларға ұнамайтынына сенімді болды, бірақ Калинске Sonic the Hedgehog-ты ойын жинағы ретінде орналастыру стратегиясы сәтті болды. Sonic the Hedgehog Солтүстік Америкада Genesis-тің танымалдығын күрт арттырды, бұл жинақ Sega-ның Nintendo-ға қарсы нарықта 65% үлеске ие болуына көмектесті. Mega Drive 1994 жылға дейін SNES-тен өзінің басымдығын сақтап келді. Sonic the Hedgehog 2 ең жылдам сатылатын ойын рекордын орнатып, екі апта ішінде бүкіл әлемде 3,2 миллион дана сатылды, ал Sonic the Hedgehog 3 және Sonic & Knuckles бірлесіп 4 миллион дана сатылды.

Сауда белгілерінің қауіпсіздік жүйесі және Sega v. Accolade

1989 жылы Genesis консолі шығарылғаннан кейін, Accolade видео ойындарын шығарушы компания өз PC ойындарының бір бөлігін консольде шығару мүмкіндіктерін қарастыра бастады. Сол кезде Sega үшінші тарапты әзірлеушілерге арналған лицензиялық келісімшартты қолданысқа енгізді, бұл әзірлеушілерге арналған шығындарды арттырды. Accolade негізін қалаушы Алан Миллердің айтуынша, "Оларға әр картридж үшін нақты аппараттық өндіріс құнына қоса 10-15 доллар төлейсің, сондықтан тәуелсіз баспагер үшін тауар құны шамамен екі есеге артады". Лицензиялаудан қашу үшін Accolade өз ойындарын Genesis консоліне әкелудің басқа жолын іздеуді шешті. Ол үшін үш Genesis ойынының атқарылатын кодын декомпиляциялау үшін сатып алды. Осы ақпарат жаңа Genesis картридждерін бағдарламалау үшін пайдаланылды, бұл лицензияланбаған ойындарды ойнауға кедергі келтіретін Genesis консолінің қауіпсіздік құлпын ашуға мүмкіндік берді. Бұл стратегия 1990 жылы Ishido: The Way of Stones ойынын Genesis консоліне сәтті жеткізуге мүмкіндік берді. Ол үшін Accolade Sega-ның авторлық құқыққа ие ойын кодын бірнеше рет көшіріп, Sega-ның лицензияланған Genesis ойындарының бағдарламалық жасақтамасын кері инженериялау арқылы жасады. Кейбір елдердегі пираттық және лицензиясыз әзірлеу мәселелерінің салдарынан Sega 1990 жылы жаңа Genesis III нұсқасына техникалық қорғау механизмін енгізді. Бұл жаңа нұсқада Trademark Security System (TMSS) деп аталатын код болды, ол ойын картриджі енгізілген кезде картриджтегі жадтың белгілі бір бөлігінде "SEGA" деген тізбектің болуын тексерді. Егер тізбек болса, консоль ойынды іске қосып, қысқаша хабарламаны көрсетті: "sega enterprises, ltd лицензиясы бойынша өндірілген". Аудандық сот бастапқыда Sega пайдасына шешім шығарып, Accolade компаниясына Genesis консолін кері инженериялауды жалғастыруға тыйым салды. Бірақ Accolade бұл шешімге Тоғызыншы апелляциялық сотқа шағымданып, сот шешімін жоққа шығарды және Accolade компаниясының Sega бағдарламалық жасақтамасын декомпиляциялауы әділ пайдалану болып табылады деп шешті. Соттың жазбаша пікірі 1992 жылдың 20 қазанында жарияланды, онда бағдарламалық жасақтаманы пайдалану коммерциялық болғанымен, оның пайдаланушылық емес екені атап өтілді. Сонымен қатар, сот TMSS қауіпсіздік жүйесінің Genesis ойынын жүйеде іске қосу үшін қажетті тауар таңбасын бұзу әділ пайдалану актісімен кездейсоқ туындағанын және Sega-ның бұрыс таңбалауға себеп болғанын анықтады. Лицензиялау шарттары, соның ішінде Accolade компаниясына арнайы келісімдер немесе жеңілдіктер жасалған-жасалмағаны жұртшылыққа жарияланбады. Келісімнің қаржылық шарттары да жарияланбады, бірақ екі компания да өздерінің заңдық шығындарын өтеуге келісті.

Конгресс видео ойындардағы зорлық-зомбылық туралы тыңдау өткізді

1993 жылы американдық БАҚ белгілі бір бейнеойындардың ересектерге арналған мазмұнына көбірек назар аудара бастады. Sega CD-ге арналған Night Trap сияқты ойындар ең көп сынға ұшырады. Night Trap мәселесі Ұлыбританияда талқыланды, бұрынғы Sega Europe даму директоры Майк Броган: «Night Trap Sega-ға үлкен жарнама әкелді, сондай-ақ нақты актерлерді пайдаланғаны үшін Ұлыбритания Парламентінде '15' санатына жатқызылды» деп мәлімдеді. Бұл Sega өзінің қатал және жаңашыл компания ретіндегі имиджін пайдаланып жатқан кезінде болды, бұл имидж одан әрі нығайтылды. Ал SNES нұсқасы рейтингсіз шығарылды, Nintendo SNES нұсқасын цензуралағаны үшін сынға ұшырады. Осы тыңдаулар аяқталғаннан кейін бейнеойындарды жасаушылар Либерман талап еткен рейтинг жүйесін құру үшін бірікті. Бастапқыда Sega өз жүйесін барлығына бірдей қабылдауды ұсынды, бірақ Nintendo және басқалар наразылық білдіргеннен кейін, Sega жаңа жүйе құруға қатысты. Осылайша, Либерман мақтаған тәуелсіз ұйым – Ойын-сауық бағдарламалық құралдарды бағалау кеңесі (Entertainment Software Rating Board) құрылды. Сонымен қатар 800,000 32X құрылғысы сатылды. Келесі буын 32 биттік Sony PlayStation және Sega Saturn құрылғылары шығарылғаннан кейін, 1995 жылы 16 биттік аппараттық және бағдарламалық құралдар сатылымы бейнеойындар нарығының 64% құрады. Накаяманың Сатурнға баса назар аудару шешімі, жүйелердің Жапониядағы өнімділігіне негізделген, осы қателікке себеп болған басты фактор ретінде қарастырылады. Sega Enterprises, Ltd. компаниясымен Сатурнға баса назар аударуға байланысты туындаған шиеленістерден кейін, 1991 жылы Genesis-тің өркендеуіне жетекшілік еткен Калинске бизнеске деген қызығушылығын жоғалтып, 1996 жылдың ортасында жұмысынан кетті. Sega бүкіл әлем бойынша 30,75 миллион Genesis құрылғысын сатты. Оның ішінде 3,58 миллионы Жапонияда, ал 1997 жылдың маусым айына дейін (содан кейін Sega осы жүйені енді өндірмейтін болды) 18-18,5 миллионы сатылды. 1998 жылы Sega Genesis-ті Солтүстік Америкада қайта шығару үшін Majesco Entertainment компаниясына лицензия берді. Majesco миллиондаған сатылмаған картридждерді және 150,000 Genesis екінші моделінің бірлігін төмен бағамен сата бастады. Ол 1998 жылдың соңына дейін 1,5 миллион дана сатуды жоспарлап, Genesis 3 консолін шығарды.

Техникалық ерекшеліктер

Негізгі микропроцессор — 16/32 биттік Motorola 68000 процессоры, 7,6 МГц жиілікпен жұмыс істейді. 8 биттік Zilog Z80 процессоры дыбыс жабдығын басқарады және Master System жүйесімен кері үйлесімділікті қамтамасыз етеді. Genesis-те 64 КБ жедел жад, 64 КБ бейне жады және 8 КБ аудио жад бар. Ол бір мезгілде 512 түстің ішінде 61 түске дейін көрсетуге қабілетті. Ойындар ROM картридж форматында және үстіңгі жағына салынады. Model 1 консолінің артқы жағында RF шығыс порты (антенна және кабельдік жүйелермен пайдалануға арналған) және арнайы 8 қондырғылы DIN порты орналасқан, олар бейне және дыбыс шығаруды қамтамасыз етеді. Екі шығыс та монофониялық дыбыс береді; консольдің алдыңғы жағындағы құлақаспап ұясы стерео дыбыс береді. Model 2 консолінде DIN порты, RF шығыс порты және құлақаспап ұясы 9 қондырғылы мини DIN портымен алмастырылған, ол артқы жағында орналасқан және композиттік бейне, RGB және стерео дыбыс, сондай-ақ стандартты RF қосқышы үшін қолданылады. Алдыңғы Model 1 консольдерінде 9 қондырғылы кеңейту порты бар. Консольдің оң жақ төменгі бөлігіндегі жиек жалғауышына сыртқы құрылғы қосылуы мүмкін. American Laser Games және Konami сияқты басқа үшінші тараптар жарық тапаншасы сияқты сыртқы құрылғыларды жасады. Көркемдік бағдарламалар үшін шығарылған Sega Mega Mouse үш түймеге ие және Eye of the Beholder сияқты бірнеше ойындармен ғана үйлесімді. Көбікпен қапталған BatterUP және TeeVGolf гольф клубы Genesis және SNES үшін шығарылды. Ол алғаш рет 1993 жылғы қаңтарда Consumer Electronics Show (CES) көрмесінде көрсетілді, онда Streets of Rage 2 ойынымен бірге демонстрацияланды. Mortal Kombat және Street Fighter II: Special Champion Edition сияқты бірнеше танымал ойындар сыртқы құрылғыны қолдау үшін бейімделді. Бұл құрылғы негізінен оның дәлдігінің жетіспеуі мен жоғары бағасының салдарынан коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. IGN редакторы Крейг Харрис Sega Activator-ды жасалған ең нашар видео ойын контроллері деп атады. EA және Sega бір уақытта екі ойыншыдан көп ойнауға мүмкіндік беретін мультитаптарды шығарды. Бастапқыда EA нұсқасы, 4 Way Play және Sega адаптері, Team Player тек әр баспагердің ойындарын қолдады. Шағымдарға жауап ретінде Sega барлық Genesis мультитап ойындарымен жұмыс істейтін жаңа Team Player шығарылатынын мәлімдеді. Кейінгі ойындар 4 Way Play және Team Player екеуімен де жұмыс істеу үшін жасалды. Sega 1994 жылы рульдік сыртқы құрылғыны шығаруды жоспарлады және Virtua Racing-тің Genesis нұсқасы «рульдікке үйлесімді» деп жарнамаланды, бірақ сыртқы құрылғы жобасы тоқтатылды.

Желілік қызметтер

Онлайн ойындарға алғаш рет қадам шиғарған Sega, 1990 жылдың 3 қарашасында Жапонияда таныстырылған Sega Meganet жүйесін жасады. Картридж және "Мега Модем" деп аталатын қосымша құрылғы арқылы жұмыс істейтін бұл жүйе, Mega Drive ойыншыларына жалпы он жеті ойынды онлайн ойнау мүмкіндігін берді. 1990 жылдың қаңтарында Қысқы Тұтыну Электроникасы Көрмесінде (Қысқы CES) Солтүстік Америка нұсқасы "Tele Genesis" деп жарияланды, бірақ ешқашан шығарылмады.

1994 жылы Sega, Time Warner Cable және TCI кабельдік теледидар қызметтерін пайдалана отырып, Sega Channel ойын тарату жүйесін іске қосты. Арнайы қосымша құрылғы арқылы Genesis ойыншылары әр ай сайын елу ойыннан тұратын кітапханадан ойындарды және жаңа шығатын ойындардың демо нұсқаларын жүктей алатын болды. Ойындар ішкі жадқа жүктелді және консоль өшірілген кезде жойылып кетті. Sega Channel өркендеген кезеңінде 250 000 абонентке жетті және Sega Saturn шығарылғаннан кейін де, 1998 жылдың 31 шілдесіне дейін жұмыс істеді.

Кітапхана

Genesis кітапханасы бастапқыда шағын болды, бірақ әртүрлі ойыншыларға ұнату үшін ойындардың саны артып, кеңейді. Алғашқы жиынтықтағы ойын Altered Beast болды, ол 1991 жылы Sonic the Hedgehog ойынымен ауыстырылды. Sega Enterprises әрекетке толы ойындарды жасауға, ал Sega of America спорттық ойындарды жасауға бағытталды. Genesis кітапханасының тартымдылығының көп бөлігі оның ойындарының аркада тәжірибесіне, сондай-ақ Ecco the Dolphin сияқты қиын ойындарына және Joe Montana Football сияқты спорттық ойындарына байланысты болды. Ол миллионнан астам дана сатылды. Genesis-ті бастапқыда қолдаған ірі үшінші тарап компанияларының бірі Electronic Arts болды. EA негізін қалаушы және президенті Трип Хокинс, Genesis-тің жылдам графикалық өнімділігі оны SNES-ке қарағанда спорттық ойындарға артық етеді деп сенді, және EA-ның Genesis-тегі табысы EA Sports брендін дамытуға көмектесті деп санайды. Жүйе үшін тағы бір танымал үшінші тарап ойыны – Mortal Kombat порты болды. Аркадалық ойын SNES және Genesis платформаларында бірдей уақытта шығарылса да, екі порттың арасында айырмашылықтар болды. SNES нұсқасы аркадалық ойынға көбірек ұқсады, бірақ Genesis нұсқасы ойыншыларға цензураны айналып өтуге мүмкіндік берді, бұл оның танымалдылығын арттырды. 1997 жылы Sega of America Genesis консоліне 16 ойынды орнату көрсеткіші бар екенін мәлімдеді, бұл SNES-тің көрсеткішінен екі есе көп.

Sega Virtua процессоры

[[Файл:VirtuaRacing. PNG|thumb|Графика, жасалған Sega Virtua процессорымен, Nintendo Super FX чипіне ұқсас. Sega SVP чипін Genesis-ке жеке жаңарту модулі ретінде сатуды жоспарлаған, бірақ күш-жігерін қуатты 32X қосымшасына бағыттау үшін ол тоқтатылды. Екі қосымша да 1996 жылы ресми түрде тоқтатылды. Sega Mega CD-ді Жапонияда шығарды. CD қосымшасы Солтүстік Америкада 1992 жылдың 15 қазанында Sega CD ретінде 299 АҚШ доллары бағасымен шығарылды. Ол жоғары баллдарды, конфигурациялық деректерді және ойынның барысын сақтауға мүмкіндік беретін батареямен қамтамасыз етілген RAM-ді қамтамасыз етті. Кейіннен Sega CD және Sega 32X қосымшаларын пайдаланатын шектеулі ойындар жасалды. Mega CD Жапонияда алғашқы жылы 100 000 дана ғана сатылды, бұл күткеннен әлдеқайда төмен болды. Көптеген тұтынушылар оның жоғары бағасын айыптап отырса да, ол шағын бағдарламалық кітапханадан зардап шекті; іске қосылған кезде тек екі ойын болды. Бұл Sega өзінің бағдарламалық жасақтамасын үшінші тарап әзірлеушілеріне ұсынуға дейінгі ұзақ кешіктіріске байланысты болды. 1994 жылдың қаңтар айында өткен қысқы тұтынушы электроникасы көрмесінде Sega of America компаниясының ғылыми-зерттеу және әзірлеу бөлімінің басшысы Джо Миллер Накаямадан телефон арқылы хабарласып, Накаяма Atari Jaguar-ға тез жауап берудің маңыздылығын атап өтті. Бір идея Sega Enterprises компаниясының концепциясынан шыққан, оны Sega of America компаниясының бұрынғы продюсері Майкл Латэм "Genesis 2" деп атаған. Миллер мен оның командасының ұсынысы бойынша Sega 32X-ті қолданыстағы Genesis-тің перифериялық құрылғысы ретінде жасап, оның қуатын екі 32 биттік SuperH 2 процессорымен кеңейтті. SH 2 1993 жылы Sega және жапондық Hitachi компаниясының бірлескен кәсіпорны ретінде әзірленген. Тұтынушы электроникасы көрмесінің соңында, 32X негізгі дизайны орындалғаннан кейін, Sega Enterprises Sega of America компаниясын жаңа қосымшаны әзірлеуге көмектесуге шақырды. Бұл Sega-ның екі платформа да бір уақытта жұмыс істейтіндігі және 32X-тің қымбат Сатурнды сатып ала алмайтын ойыншыларға арналғандығы туралы мәлімдемесімен негізделген. 4 ай бұрын, бастапқыда жоспарланған 1995 жылдың 2 қыркүйегінде. Сатурн, өз кезегінде, әзірлеушілерді консольдан одан әрі жалтарып, 32X кітапханасына күмән тудырды, тіпті Sega-ның жүйе үшін көптеген ойындар жасалатынына сендіргенімен. 1996 жылдың басында Sega 32X-тен тым көп нәрсеге уәде бергенін мойындады және Сатурнға назар аудару үшін жүйені өндіруді тоқтатуға шешім қабылдады. 32X-тің бағасы төмендеп, дүкендерден шығарылды. Sega-ның үлгілеріне қоса, Majesco Entertainment, AtGames, JVC, Pioneer Corporation, Amstrad және Aiwa сияқты басқа компаниялар да модельдер жасады. Оның өмір сүру кезінде бірнеше контрабандалық клондар жасалды. Sega Genesis CDX (Еуропада Multi Mega ретінде сатылады) атты Genesis/Sega CD-нің жартылай портативті құрамын шығарды. Бұл құрылғы; бұл Genesis және Sega CD құрылғыларының жеке жинақталған бағасынан әлдеқайда көп болды, өйткені Sega CD жарты жыл бұрын ғана сатылды. CDX Sonic CD, Sega Classics Arcade Collection және Sega CD нұсқасы Ecco the Dolphin-мен бірге шығарылды. CDX-де аудио CD-ді ойнату үшін қолданылатын шағын LCD экран бар, ол ойнатылып жатқан жолды көрсетеді. Осы мүмкіндікпен және жүйенің жеңіл салмағы (салмағы екі фунт) арқылы Sega оны ішінара портативті CD ойнатқышы ретінде сатты. Жапон нарығына тек TeraDrive, Mega Drive IBM PC-мен үйлесімді компьютермен біріктірілді. Sega сонымен қатар Mega Drive-ға негізделген үш аркадтық жүйелік тақтаны шығарды: System C 2, MegaTech және MegaPlay, олар шамамен 80 ойынды қолдайды.) оны орташа тұтынушының қолынан аулақ ұстады. Бұл Pioneer LaserActive-ге қатысты да солай болды, оған Sega-ның Mega LD пакеті деп аталатын қосымша қажет, Genesis және Sega CD ойындарын ойнау үшін. LaserActive 3DO Interactive Multiplayer-мен бәсекелесу үшін дайындалған болса да, жүйенің және Mega LD пакетінің біріктірілген бағасы оны Sega ойыншылары үшін өте қымбат нұсқаға айналдырды. Айва CSD GM1 шығарды, бұл Genesis / Sega CD жиынтығы бумбоксқа салынған. Бірнеше компания Mega Drive-ды Sega-ның TeraDrive-тың дизайнын еліктеп, дербес компьютерлерге қосты; Бұларға Кувейт пен Йеменде таратылатын MSX модельдері AX 330 және AX 990 және Еуропа мен Австралияда таратылатын Amstrad Mega PC кіреді. Бұл нұсқа бұрынғы модельдермен салыстырғанда тіпті кішірек, бірақ тек стандартты картридждерді ойнай алады, өйткені Sega CD және 32X-ті қолдамайды. Португалияда да осындай жағдай орын алды, онда Sega компаниясының елдегі дистрибьюторы Ecofilmes Mega Game II-ді сату лицензиясын алды. Бұл нұсқа екінші бірінші партиялық модельге көбірек ұқсас болды, алты түйме контроллерін және әртүрлі ойын аймақтары арасында ауысу үшін коммутаторды қосуға болады, бұл нұсқада барлық ойындарды кез келген құрылғыны немесе модификацияны аймақтық шектеулерді айналып өту үшін пайдалану қажеттілігінсіз ойнауға мүмкіндік береді.

Қайта шығару және эмуляция

Genesis және Mega Drive эмуляторларының көптеген түрлері жасалды, оның ішінде GenEM, KGen, Genecyst, VGen, Gens және Kega Fusion. GameTap абоненттік ойын қызметі Genesis эмуляторын қамтыды және оның каталогында бірнеше ондаған лицензияланған Genesis ойындары болды. Console Classix абоненттік ойын қызметі эмуляторды қамтиды және каталогында бірнеше жүз Genesis ойыны бар. Genesis ойындарының жинақтары басқа консольдар үшін шығарылды. Оларға PS2, Xbox және GameCube үшін Sonic Mega Collection және Sonic Gems Collection; PS2 және PSP үшін Sega Genesis Collection; ал PlayStation 3 және Xbox 360 үшін Sonic's Ultimate Genesis Collection (PAL аймақтарында Sega Mega Drive Ultimate Collection деп аталады) кіреді. 2006 жылғы ойын әзірлеушілер конференциясындағы негізгі сөйлеуінде Nintendo президенті Сатору Ивата Sega-ның Wii-дің виртуалды консолінде жүктеуге қолжетімді Genesis/Mega Drive ойындарын ұсынатынын хабарлады. Xbox Live Arcade арқылы Xbox 360-та Sonic the Hedgehog және Sonic 2 сияқты таңдалған Genesis ойындары қолжетімді, сондай-ақ PlayStation Network және Steam арқылы да қолжетімді ойындар бар. Radica Games сияқты компаниялар Genesis және Mega Drive ойындарының әртүрлі жинақтарын жүйе контроллеріне ұқсас "қосып ойнау" жинақтарында шығарды.

Кейінгі релиздер

2006 жылдың 22 мамырында Солтүстік Америкадағы Super Fighter Team компаниясы 1996 жылғы қытайлық түпнұсқадан аударылған Beggar Prince ойынын шығарды. Ол бүкіл әлем бойынша таралды және 1998 жылдан бері Солтүстік Америкадағы алғашқы коммерциялық Genesis ойыны болды. Кейіннен Super Fighter Team жүйеге Legend of Wukong және Star Odyssey атты тағы екі ойын шығарды. Бұл сол кезде консоль үшін жасалған ең үлкен 16 биттік ойын болды, көлемі 64 Мб (шамамен 8 МБ). Pier Solar – бұл Sega CD-ді кеңейтілген саундтрек пен дыбыс эффектілері дискісін ойнату үшін қосымша пайдалануға болатын жалғыз картридждік ойын. 2013 жылы тәуелсіз бағдарламашы Future Driver Диснейдің Wreck It Ralph фильмінен шабыт алып, Genesis үшін Fix It Felix Jr. ойынын жасады. 2017 жылы американдық Mega Cat Games компаниясы Sega Genesis үшін Coffee Crisis, Beat 'em up жанрындағы ойынды шығарды. 2007 жылдың 5 желтоқсанында Tectoy компаниясы жиырма кіріктірілген ойынмен бірге Genesis/Mega Drive портативті нұсқасын шығарды. "Mega Drive Guitar Idol" деп аталатын тағы бір нұсқа екі алты түймелі джойпад пен бес түймелі гитара контроллерімен бірге келеді. Guitar Idol ойынында бразилиялық және халықаралық әндердің қосындысы бар. Консольде 87 кіріктірілген ойын бар, оның ішінде мобильді телефон нұсқаларына негізделген Electronic Arts ойындары да бар. 2016 жылы Tectoy компаниясы Genesis консолінің жаңа нұсқасын жасағанын хабарлады, ол Genesis-тің бастапқы моделіне өте ұқсас, сонымен қатар дәстүрлі картридж ұясы мен SD карта оқырманына ие, ол 2017 жылдың маусым айында шығарылды. 2009 жылы қытайлық AtGames компаниясы Genesis/Mega Drive үйлесімді консолін, Firecore-ды шығарды. Ол жоғарыдан салынатын картридж ұясын ұсынады және түпнұсқа Genesis-тің алты түймелі контроллеріне ұқсас екі контроллерді қамтиды. Консольде 15 ойын кіріктірілген және аймақтық шектеулерсіз, картридждік ойындарды олардың аймағына қарамастан ойнауға мүмкіндік береді. Екі машина да Blaze Europe дистрибуциялық компаниясы арқылы Еуропа нарығына шығарылды. 2018 жылы Sega арнайы консоль, Genesis/Mega Drive Mini-ді жариялады. Консольде 40 ойын бар, оның ішінде Gunstar Heroes және Castlevania: Bloodlines ойындары бар, әртүрлі аймақтар үшін әртүрлі ойындармен және кез келген жерде сақтау мүмкіндігімен жабдықталған. Streets of Rage композиторы Юзо Коширо меню музыкасын жазды. Консоль 2019 жылдың 19 қыркүйегінде бүкіл әлем бойынша шығарылды. Соңғы жылдары жаппай қаржыландырылатын Sega Genesis ойындары шығарылды, Tanglewood, жұмбақ-платформер 2018 жылдың 14 тамызында, ал Xeno Crisis 2019 жылдың 28 қазанында жарық көрді. Екі ойын да инди-ойын әзірлеушілер жасаған, Genesis-пен үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін Sega-ның нақты әзірлеу жабдықтарын пайдаланған. 2020 жылдың 16 желтоқсанында WaterMelon-ның Pier Solar-дың жалғасы Paprium, он жылға жуық уақыт дамығаннан кейін шығарылды.

Қабылдау

Шығарған кезде Genesis консолі жағымды пікірлер алды. New Computer Express журналының Энди Сторер консольдің жылдам реакция жасайтын басқаруын және графикасын жоғары бағалады, сондай-ақ Genesis-тің «тікелей болашақтан келген» сияқты екенін айтты. Сол сияқты, Electronic Gaming Monthly (EGM) журналы 1989 жылы консольдің алдын ала шолуында жүйенің аппараттық құралдарына жоғары баға берді, бірақ Sega-ның Master System-мен туған қиындықтарды ескере отырып, консольді қолдауға қабілетіне күмән келтірді. New Computer Express 1990 жылы Genesis-ті «алынуға тиіс [консоль]» деп атады, оған 5 жұлдыздың 5-ін берді, сонымен қатар консольдің нарықтың жетекшісі болатынын болжады. Осы жылы EGM Genesis ойындарының консольдің аппараттық мүмкіндіктерін қаншалықты тиімді пайдаланғанын атап өтті, бірақ жаңа ойындардың шығуының баяу қарқынына алаңдаушылық білдірді, төрт рецензент консольге 9, 8, 8 және 10 балдан 10 бал берді. 1995 жылы Genesis-ті шолып жазған Game Players журналы Super NES-пен бәсекелестіктің жанрға байланысты бұрмаланғанын, Genesis-тің спорттық ойындарының артықшылығы бар екенін, ал Super NES-тің RPG-лері жоғары деңгейде екенін атап өтті. Genesis аспаптарының ескіріп, жаңа бағдарламалық жасақтаманың азайып бара жатқанын айта отырып, олар тұтынушыларға келесі буын консолін немесе Genesis Nomad-ты сатып алуды ұсынды, сонымен қатар Genesis-ке ие болғандарға оны сатпауға кеңес берді. 1997 жылдың соңындағы шолуда EGM журналының бес редакторы Genesis-ке 4.5, 5.0, 4.0, 4.5 және 7.5 бал берді – барлық бес редактор үшін бұл шолудағы бес консольдің кез келгеніне берген ең төмен балл. Басты сын-ескертпелері алдағы ойын шығарылымдарының жоқтығы және ескірген аппараттық құралдар болса да, олар Genesis-тің графикалық мүмкіндіктері, дыбыс чипі және ойын кітапханасы жағынан Super NES-тен кем екендігіне келісті. Джон Риккарди, әсіресе, Genesis-тің жоғары бағаланғанын айтты, ол Super NES және TurboGrafx 16-да үнемі көбірек ләззат алатынын мәлімдеді, ал Дэн Хсу мен Криспин Бойер классикалық ойындардың таңдауына және Sega ұсынған алты ойын жинағының ақшаға лайықтылығына негізделген оны ұсынды.

Мұра

Genesis жиі ең жақсы видео ойын консольдарының қатарына кіреді. 2009 жылы IGN оны спорттық ойындардағы артықшылығы мен Mortal Kombat-тың жақсырақ үй нұсқасы үшін бесінші ең жақсы видео ойын консолі деп атады, сондай-ақ "көптеген адамдар жасалған ең ұлы контроллер деп санайтын: алты түймелі" контроллерді жоғары бағалады. 2007 жылы GameTrailers Genesis-ті "ойын тарихында із қалдырған" ең үздік он консольдің тізіміне енгізді, оның керемет ойындары мен сенімді контроллерін атап өтті және Sonic the Hedgehog-тың "алтын дәуірі" туралы жазды. 2008 жылдың қаңтар айында технология жазушысы Дон Рейзингер Genesis-ті "көрермендерге дейін индустриядағы ең жақсы консоль соғысын жасады" деп мәлімдеді, себебі Sonic the Hedgehog, жоғары сапалы спорттық ойындар және Sega Master System-мен кері үйлесімділік. 2008 жылы GamingExcellence оны 10 ең жақсы консольдің алтыншы орынына қойды, "Genesis-ті ойын индустриясындағы маңызды кезең ретінде көруге болады" деді. Сонымен қатар, GameDaily оны есте қалған ойындары үшін оннан тоғызыншы орынға ие етті. 2014 жылы USgamer-дің Джереми Пэриш былай жазды: "Егер Atari буыны видео ойындарды 70-ші жылдардың қысқа ғасырлық әуесқойлығы ретінде таныстырса, ал NES буыны оны жастардың берік құмарлығына айналдырса, Sega Genesis осы ортаны қазіргі заманғы формаға жақындатуды бастады", - деп түсіндірді. Жүйе "заманауи спорттық франшизалардың негізгі инкубаторы" болып табылды, Nintendo-ның шектеулі лицензиялық саясатымен бұрын кемсітілген батыс үшінші тарап өнімдеріне пайдалы балама ұсынып, "консольдарды шынымен халықаралық деңгейге" көтерді, Sega Channel арқылы "PlayStation Plus-тан 15 жыл бұрын" онлайн-абоненттік қызметті құрды және "АҚШ-тағы Nintendo-ның дерлік монополиялық үстемдігін жойып, Ұлыбританияны теледидарлық ойындардың артықшылықтарына оятып, ойын индустриясының өркендеуіне және болашағына үлкен үлес қосты". Калинске өз тарапынан Sega-ның ересектерге арналған ойындарды әзірлеудегі және "Sonic the Hedgehog 2" ойынының Солтүстік Америка мен Еуропада бірдей күні шығуымен "көшелік дата" тұжырымдамасын енгізудегі рөлін атап өтті. Retro Gamer-ден Джон Сцепаняк: "Бұл жүйе тек аппараттық және ойындардың ғана емес, сонымен қатар сол кездегі журналдардың, ойын алаңдарындағы пікірталастардың, атмосфераның және саясаттың тартымдылығының туындаған жері болды" деп мәлімдеді.