Кіріспе

Қара тесік ақпарат парадоксының шешіміне жасалған тікелей бәс

Торн-Хокинг-Прескилл бәсі – 1997 жылы физика теоретиктері Кип Торн мен Стивен Хокинг бір жағынан, ал Джон Прескилл екінші жағынан қара тесік ақпарат парадоксының нәтижесіне жасаған көпке жарияланған бәс. Олар 1997 жылдың 6 ақпанында қол қойған құжатқа сәйкес, бұл туралы Хокингтің 2001 жылғы "Жақыннан қарағанда ғалам" кітабында көрсетілген.

Шолу

Торн мен Хокинг жалпы салыстырмалылық теориясы қара тесіктердің сәулеленуіне және ақпаратты жоғалтуға мүмкіндік бермейтіндіктен, Хокинг сәулеленуімен тасымалданатын масса-энергия мен ақпараттың «жаңа» болуы керек және қара тесіктің оқиғалар көкжиегінің ішінде пайда болмауы керек деп таластады. Бұл кванттық механиканың микрокозальдық принципіне қайшы келгендіктен, кванттық механика қайта жазылуы тиіс еді. Прескилл керісінше, кванттық механика қара тесік шығаратын ақпараттың бұрын түскен ақпаратпен байланысты екенін көрсететіндіктен, қара тесіктер туралы жалпы салыстырмалылық теориясы қандай да бір жолмен өзгертілуі керек деп мәлімдеді. Парыздың жеңімпазы өзі таңдаған энциклопедияны алатын болды, «одан қалауынша ақпарат алуға болады». 2004 жылы Хокинг өзінің бәс тілгенін мойындады және енді қара тесік көкжиегінің құбылуға бейім және ақпаратты сыртқа шығаруы керек деп сенетінін хабарлады, соның нәтижесінде Прескиллге «Тоталь бейсбол, бейсболдың толық энциклопедиясы» кітабының данасын табыс етті. Қара тесіктен алынған пайдасыз ақпаратты «энциклопедияны жаққанмен» салыстырып, Хокинг кейінірек: «Мен Джонға бейсбол энциклопедиясын бердім, бірақ оған күлін бергеніміз жақсы еді» деп әзілдеді. Дегенмен Торн Хокингтің дәлеліне көз жеткізбеді және сыйлыққа үлес қосудан бас тартты. Хокингтің парадоксты шешкені туралы пікірі ғылыми қауымдастық тарапынан толыққанды қабылданбады және Хокингтің оның дұрыс екенін жеткілікті дәлелдегені туралы консенсусқа әлі қол жеткізілмеді. Хокинг бұрын қара тесіктің ортасындағы сингулярлықтың жоғалған ақпаратқа қадамдық көпір құратын «балалар әлеміне» айналуы мүмкін деп болжаған еді; мұндай теориялар ғылыми фантастикада кең таралған. Бірақ Хокингтің 2004 жылғы 21 шілдеде Дублинде өткен жалпы салыстырмалылық және гравитация бойынша 17-ші халықаралық конференцияда ұсынған жаңа идеясына сәйкес, қара тесіктер өздері жұтқан барлық материя туралы ақпаратты бұрмаланған күйде жібереді: