Кіріспе

Earth Centre, Doncaster – экологиялық мәселелер мен тұрақты даму практикалары туралы білім беру және ойын-сауық мақсатында құрылған, кең ауқымды келушілерді қызықтыратын орын. Ол Англияның Оңтүстік Йоркшир аймағындағы Донкастер қаласының Конисброу ауданында, 400 акрлық бұрынғы көмір шахтасының орнында орналасқан. Бұл аймақ сол кезде елдегі ең қиын экологиялық жағдайға тап болған аймандардың бірі саналды. 1999 жылы ашылған орталыққа Мыңжылдық комиссиясы, Еуропалық комиссия және Англиялық серіктестіктер қаржылай көмек көрсетті. 2004 жылы жұмылын тоқтатты.

Өмірбаян

Жер орталығы бұрынғы пайдаланылмаған көмір шахтасының орнында салынған. Cadeby Main Colliery – 1889 жылы Англияның Оңтүстік Йоркшир аймағындағы Кадеби қаласында ашылған көмір кеніші. Ол 1893 жылы өндіріс жұмыстарын бастады және 1986 жылға дейін, толықтай игерілгенге дейін жұмыс істеді. Greenpeace ұйымының бұрынғы директоры Джонатан Смалз және "Жыл мұражайы" сыйлығының баспагері және өмір бойына құрметті президенті Джон Леттс мыңжылдыққа арналған мұражайды "жер, от, су және жануарлар, өсімдіктер мен адам өмірінің негізгі элементтерін" қамтитын орталық ретінде көздеді. Кейін Джонатан Смалз 10 жыл бойы лотерея және жеке қаржыландыру жобасын жүзеге асырды. Жобаға Мыңжылдық комиссиясы 21 миллион фунт стерлинг, Еуропалық комиссия 10 миллион фунт стерлинг, Англиялық серіктестіктер 5,5 миллион фунт стерлинг, қоқыс полигонынан алынған салық жеңілдіктерінен 1,37 миллион фунт стерлинг және жеке сектордан 4 миллион фунт стерлинг, жалпы сомасы 42 миллион фунт стерлинг бөлінді. Дерек Лавджой Партнерствосы 1997 жылдың қаңтарында каналданған Дон өзенінің аңғарында орналасқан учаскеге арналған жоспар жасады, ал күзде Аруп тобының жерді қайта жаңарту жобасымен жұмыс басталды.

Дизайн

Derek Lovejoy Partnership-тің Battle McCarthy инженерлік компаниясымен бірлескен бас жоспар зерттеуі, энергия ағындарын, ауыл шаруашылығын, қалдықтарды қайта өңдеуді, ойын алаңдарын және мүсіндерді сипаттау үшін жасалған бірқатар концептуалды жоспарлар мен кескіндерге негізделген, үлгі боларлық құжат болды. Бұл зерттеу тақырыптық аймақтардың орналасқан жерін және негізгі қозғалыс схемасын анықтады. Содан кейін Feilden Clegg Bradley Studios бас жоспар процесіне көмектесу үшін, ал кейіннен Arrival ғимараттарын жобалау үшін тағайындалды. Олардың мақсаты – «экологиялық жобалау принциптерінің мүмкіндіктерін көрсету, төмен энергия тұтынатын ғимаратты көзге көрінетін күн генераторымен үйлестіру» болды. Бұл Жер орталығының басты кіреберісінде маңызды мәлімдеме жасады, фотоэлектрлік құрылғыларды пайдалану арқылы жергілікті электр энергиясын өндірудің, қазылған отынға тәуелділікті азайту және осылайша парниктік газдар шығарылымын төмендету маңыздылығын көрсетті.

Бейнелеу

Грант Ассошиатс компаниясы ландшафт сәулетшілері ретінде тағайындалды. Грант Ассошиатс-тің міндеті инженермен бірлесіп деңгейлерді үйлестіру, сәулетшімен ғимараттардың орналасқан жерін анықтау, сондай-ақ қатты және жұмсақ ландшафтты жобалау болды. Мақсат – «жаңарту арқылы учаскені қайта жандандыру» еді. Жобаға инновациялық бақтардың орталық аймағына орналасқан өнімді ормандар, экологиялық шабындықтар және сулы жерлер де кірді. Жаңа бақтар органикалық егіс принципіне негізделіп, жануарларға пана, қоректік заттар, азық-түлік және ағаш өндіруге мүмкіндік беретін есімдіктердің ерекше үйлесімдерін зерттеді. Жергілікті тас, жасыл емен және болатты үйлестіре отырып, ерекше құрылымдар салынды, осы арқылы учаскенің ішіндегі тарихи ландшафтқа үйлесетін бірегей заманауи стиль құрылды.

Күн шатыры

Ұлыбританиядағы фотоэлектрлік жасушалардың ең ірі массивін ұсынып тұрған Күн шатыры, мейрамхана ғимаратын Жер планетасы галереяларымен байланыстырды, олар жерге қазылған болатын. Күн шатыры – бұл бұрылып өрнектелген ағаш кеңістіктік конструкция, ол жергілікті жұмсақ ағаштан жасалған дөңгелек ағаш тіреулер мен мырышталған болаттан жасалған қосылыстарды пайдалана отырып салынған. Трапеция тәрізді каркас пен шамалы кездейсоқ тіреу тіректері жасаған күрделі геометрия, жақын орналасқан ғимараттардың тазалығы мен қарапайымдылығымен керемет контраст құрады. Шатырдың беті шыныға орнатылған фотоэлектрлік жасушалармен жабылған. Жасушалар 4 мм қашықтықта, ал шеттерінде 60 мм қашықтықта орналастырылған, нәтижесінде шатырға түскен күн сәулесінің шамамен 25% одан өтеді. Жоба Еуропалық Одақтың THERMIE грантымен, сондай-ақ Мыңжылдық комиссиясы мен Еуропалық аймақтық даму қорының қаржыландыруымен аяқталды.

Жер планетасының галереялары

Жердің ішінде орналасқан "Планета Жер" галереялары негізіне үлкен жер асты ауа тарату және жылу сақтау жүйесін біріктірді, ол лабиринт деп аталды. Ғимаратқа тартылған ауа лабиринт арқылы өтіп, жазда салқындатылып, қыста жылытылды. Осының нәтижесінде ғимаратта өте жайлы жағдайлар жасалды, табиғи желдеткішпен салыстырғанда көміртегі шығарылымы төмендеді және кондиционерлер қажеттілігі болмады. "Планета Жер" галереяларында Жерге келтірілген экологиялық зиянды көрсететін көрмелер ұйымдастырылды. Бұл америкалық сахна суретшісі, мүсінші және сәулетші Джордж Цыпиннің ең танымал жұмыстарының бірі болды, онда жылжымалы сәулет элементтерінің, бейнежазбалардың және 200 мүсіннің ірі инсталляциясы қойылды.

Павильон

"Су құбыры" павильоны "тірі машина" деп аталатын су тазарту жүйесін көрсетті. Бастапқы анаэробтық өңдеуден кейін, алаңқайдан шыққан сарқынды сулар павильон бойында орналасқан бірнеше резервуарлар арқылы бағытталды, онда су өсімдіктері арқылы тазартылып, ішуге жарамды сапаға жеткізілді. Павильонның құрылымы айқын және қарапайым болды, болаттан жасалған қаңқасы резервуарларды бөлетін бетон қабырғаларға тіреліп тұрды. Фасад пен шатырға орнатылған жеңіл ETFE мембраналық панельдер құрылымның жұқа болуын және жоғары ультракүлгін сәуле өткізгіштігін қамтамасыз етті. Бұл "судың қайта өңделуінің тартымды түсіндірілімі" деп есептелді.

Марапаттар

Arrivals ғимараты (оның ішінде The Solar Canopy) және Planet Earth галереясы 2002 жылы Британдық сәулетшілер институтының (RIBA) сыйлығына ие болды, ал судьялар бұл туралы «тұрақтылық эстетикамен үйлеседі және жақсы архитектураның барлық қажетті элементтерін ұсынуға қабілетті екенін көрсетеді» деп бағалады.

2-кезең

Жер орталығы 2001 жылдың мамыр айында қайта ашылды. Гранттар мен басқа да көздерден қаржы түскен сайын, жаңа аттракциондар салынды. Олардың ішінде қарақшылар кемесі, мини-гольф алаңы және жабық "Амазония орманы" ойын алаңы болды. Білім беру мақсатындағы сапарлар жалғасты, ал бастапқыда көптеген келушілер осы жаңа мүмкіндіктерге қызығушылық танытты. Дегенмен, 2003 жылы жоспарланған келушілер санына жетілмегені анық болды, ал 2004 жылы қызметкерлердің көптеп кетуі орталықтың жұмыс істеуге қабілетсіз екенін көрсетті. 2004 жылдың қыркүйегінде келушілерге жабылып, тек алдын ала брондалған мектеп топтарына ғана кіруге рұқсат берілді. Қазан айының соңында Жер орталығы басқарушыларға берілді.

Кейінгі пайдалану

Бұл орын 2008 жылдың желтоқсан айында көрсетілген BBC телесериалының жаңа өңделген нұсқасында маңызды локация ретінде бейнеленді. Бұл орын 2009 жылы "Аман қалғандар" сериалының екінші маусымында да пайдаланылды.

Сатылған

2010 жылдың ақпан айында Донкастер кеңесі сайтты күтіп ұстауға жылына 200 000 фунт стерлинг жұмсап жатқаны анықталды. Орталық 2010 жылдың қазан айында сатылымға қойылды және 2011 жылдың 23 наурызында Kingswood деп аталатын білім беру фирмасына құпия сомаға сатылды. Бұл фирма мектеп оқушылары үшін белсенділік орталығын салуды жоспарлап, 200 жұмыс орнын құруды көздеді. Белсенділік орталығы 2012 жылы ашылды. Ол Жер орталығының бір бөлігіндегі ғимараттарды пайдалана отырып, қазірге дейін жұмыс істеп келеді. Дон өзенінің оңтүстігіндегі тұрақ алаңы кейіннен 177 үй салу үшін тұрғын үй салушы компанияға сатылды.