Кіріспе

Американдық саудагер және саясаткер (1779–1861)

Натан Апплтон (6 қазан 1779 – 14 шілде 1861) – американдық саудагер және саясаткер, "Бостондық серіктестер" деп белгілі кәсіпкерлер тобының мүшесі.

Ерте өмір

Апплтон Нью-Гэмпшир штатының Нью-Ипсвич қаласында Исаак Апплтонның (1731–1806) және оның әйелі Мэри Адамстың (1741–1827) ұлы болып дүниеге келді. Апплтонның әкесі шіркеудің диаконы болған, ал Натан "кальвинистік конгрегациялық діннің ең қатаң түрінде" тәрбиеленді. Апплтон сонымен қатар Уильям Апплтонның (1786–1862) және Джеймс Апплтонның (1785–1862) туысы болды. Оның әкесінің ата-аналары Элизабет Сойер (1709–1785) және Исаак Апплтон кіші (1704–1794) болды, ол Исаак Апплтонның (1664–1747) ұлы еді, ал ол майор Сэмюэл Апплтонның (1625–1696) және Присцилла Бейкердің ұлы, соңғысы лейтенант-губернатор Сэмюэл Саймондстың немересі болды. Ол Нью-Ипсвич академиясында білім алды. Содан кейін 1794 жылы Дартмут колледжіне қабылданды, бірақ сол жылы колледжден шығып, Массачусетс штатының Бостон қаласында саудамен айналыса бастады, өзінің іскер және қайырымды бауыры Сэмюэлмен (1766–1853) жұмыс істеді, олар 1800 жылдан 1809 жылға дейін серіктес болды.

Мансап

1813 жылы Апплтон Франсис Кэбот Лоуэлл, Патрик Т. Джексон, Пол Муди және басқалармен бірлесіп, АҚШ-қа механикалық тоқыма станогын және мақтаны ірі көлемде өндіруді енгізді. 1814 жылы Массачусетс штатының Уолтем қаласында фабрика салды. Уолтем зауытында АҚШ-та алғаш рет механикалық тоқыма станогы қолданылды. Бұл жоба сәтті аяқталғаннан кейін, ол және басқалар Паутукет сарқырамасындағы су энергиясын сатып алды, сондай-ақ Мерримак өндірістік компаниясын құрушылардың бірі болды. Осы фабрикалардың маңында пайда болған елді мекен Лоуэлл қаласына айналды, ал 1821 жылы Апплтон оның негіс қалаушыларының үш адамының бірі болды. "Лоуэллдің пайда болуы" атты памфлетте Апплтон осы фабрикалар туралы былай деп жазды: "Біздің өндіріс жұмысшыларының мінез-құлқы Еуропадан өзгеше болғандықтан, көптеген білімді шетелдіктер оған таң қалды. Бұл өндіріс бұрынғыдан екі еседен астам жалақыны арттырды". 1818 жылы Апплтон Бостон қаласындағы Стейт-стритте орналасқан Саффолк банкінің – эскроу банкінің – 300 акциясын сатып алды.

Саяси мансап

Апплтон 1816, 1821, 1822, 1824 және 1827 жылдары Массачусетс штатының жалпы сотының мүшесі болды. 1831, 1833 және 1842 жылдары ол АҚШ Өкілдер палатасында қызмет етті, онда ол қорғаушылық тарифтерді жақтаушы ретінде көзге түсті. Ол сондай-ақ Ғылым және өнер академиясының және Массачусетс тарихи қоғамының мүшесі болды. Ол валюта, банк ісі және тарифтер туралы сөздер мен эсселер жариялады, олардың ішінде оның «Валюта және банк ісі жөніндегі ескертулер» (толықтырылған басылымы, 1858) ең танымал, сондай-ақ электр тоқыма станогы және Лоуэлл туралы естеліктері бар. Ол 1842 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, ал 1854 жылы Америка антиквариат қоғамының мүшесі болып сайланды.