Томас Голд Эпплтон: Американ ақыны мен өнерді меценаттаушысы

Кіріспе

Американдық ақын Томас Голд Апплтон (31 наурыз 1812 – 17 сәуір 1884), саудагер Нейтан Апплтон мен Мария Тереза Голдтың ұлы, американдық жазушы, суретші және көркем өнерді қолдаушы. Генри Уодсворт Лонгфелло Апплтонның қарындасы Франсеске үйленген соң, оның жекжаттысы болды.

Өмірбаян

Апплтон 1812 жылдың 31 наурызында Бостон қаласында дүниеге келді; кейін ол сәуірде туылғанына өкініп, әзілдеген, "сәуірде ақымақ болып туылғанымды мүлт кетіп қалдым" деген. 1831 жылы Гарвард колледжін бітірді және 1838 жылдың қазан айында Массачусетс штатының Саффолк округінде адвокаттыққа қабылданды; ол кеңсесін Тремонт-Роуде ашты. Ол өткір тілімен танымал болды, оның ең көп цитаталанатын сөзі – "Жақсы американдықтар өлгенде Парижге барады" – кейде Оливер Венделл Холмсқа жатады. Апплтон мен Холмс 1833 жылы Парижге жол тартқанда танысты. 1830 жылдары Еуропаға саяхат еткен кезде Апплтон ақын және профессор Генри Уодсворт Лонгфеллоумен дос болды; екеуі жақын дос атанды. Кейін Массачусетске оралған Апплтон Лонгфеллоуға қарындасы Фрэнсис Апплтонға той жасауға кеңес берді. Шындығында, Фрэнсис Лонгфеллоуға үйленуге бірнеше жыл көндірілді; ал ол уақытта Томас Апплтон Лонгфеллоумен жақсы қарым-қатынаста болды. Апплтон Еуропаға саяхатқа дайындалғанда, Фрэнсис оның кеткенінде серікке мұқтаж екенін айтты, бұл оның некеге келісімін білдірді. 1843 жылы олардың тойы Бикон-Хиллдегі Апплтон үйінде өтті. Апплтон өмірінің көп бөлігін саяхатқа арнады. Ол былай деп жазды: "Дүние демалысқа көбірек мұқтаж, және оны бағалауды үйренуде". Мысалы, 1842 жылы Ниагара шарлауына барды. 1840 жылдардағы тағы бір демалысында Апплтон Хорас Маннмен кездесіп, оны Париждегі Елисей алаңында биледі. Ол інісіне жазған хатында: "Нормальдық оқытушылардың басшысы Канканды көріп қаншалықты ойшаң болғанын көзге елестетіңіз" деді. Парижде Апплтон спиритизм мен мезмеризмге қызығушылық танытты. Суретші болуға тырысқан Апплтон үміттерімен күйреген. 1844 жылдың шілдесінде әкесіне жазған хатында: "Менің өмірім, суретшінің өмірі (мен осы есімге қаншалықты ұяламын) осы елде ештеңеге тұрмайды. Менің өзімді суретші немесе ақын деп атауға батылым жете ме деп ойлайсыз ба? Қысқасы, осында сәттілікке жету үшін маған қажетті талант жоқ. Бұл қайғылы мойындау, бірақ шындық". Өнерден басқа, Апплтон поэзиямен да айналысты. 1842 жылдың қысында бос өлеңмен трагедия жазып жүрді. Апплтонды әзілкеш ретінде білетін достары трагедия жазуды ерекше деп санайтын, оны "Т. Г. Апплтон, Бостонның өткір тілдісі" деп атады. АҚШ-қа оралғаннан кейін Апплтон Бостон қоғамдық кітапханасының қамқорлар кеңесіне мүше болды, ол 1852 жылдан 1856 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1857 жылдың 1 қазанында Лонгфеллоулардың үйіне жақын, Кембридж, Массачусетс штатында грек стиліндегі үй сатып алды. Оның әпкесі Фрэнсис оны былай сипаттады: "Шағын болғанымен, өте әдемі". 1861 жылдың шілдесінде апатты түрде өртеніп қайтыс болды; Апплтон сол кезде Массачусетс штатының Нахант қаласында болды және оның өліміне қатты қайғырды. Оның өзіне баласы болған жоқ, бірақ ол немере және немерелеріне көмектесуге бел буды. 1866 жылы Лонгфеллоудың үлкен ұлы Чарльзға Атлант мұхитын кесіп өту үшін яхтасын қарызға берді. Ол қыздарды күнделікті атпен серуендетіп, олардың "көңілді және бақытты" екенін байқады. 1864 жылдың 1 наурызында Апплтон Кембридждегі үйін 7 600 долларға сатты, ол оған бұрын төлеген сомадан сәл кем болды. Апплтон бірнеше өлеңдер мен "Нил журналы" (1876), "Сирияның күн сәулесі" (1877), "Жел құлауы" (1878), "Шекер жұмысы" (1879) сияқты прозалық туындыларын жариялады. 1884 жылдың сәуір айында Нью-Йоркте пневмонияға шалдықты. Лонгфеллоулар оны көруге келді, және өлімі жақын екенін білгенімен, Апплтон көңілді болды. "Бұл қаншалықты қызықты", - деді ол. "Бұл жаңа тәжірибе болады". Апплтон 1884 жылдың 17 сәуірінде қайтыс болды. Оның досы Оливер Венделл Холмс The Atlantic Monthly журналында оған арналған естелік мақаласында: "Ол бізден кеткеннен бері қала сұрланып, ескіргендей көрінеді, шығанақтан соққан суық көктемгі жел қатал және жағымсыз" деп жазды. Ол Кембридж, Массачусетс штатындағы Маунт-Оберн зиратында отбасылық жер теліміне жерленген.

Appleton was born on March 31, 1812, in Boston, Massachusetts; he would later joke that he just missed being born an April fool. He graduated from Harvard College in 1831 and in October 1838 was admitted to the bar in Suffolk County, Massachusetts; he set up his office on Tremont Row. He became known for his witticisms, one of which, the oft quoted "Good Americans, when they die, go to Paris", is sometimes attributed to Oliver Wendell Holmes. Appleton and Holmes met in 1833 on their way to Paris. Appleton befriended the poet and professor Henry Wadsworth Longfellow during a trip to Europe in the 1830s; the two became close friends. Later, back in Massachusetts, Appleton encouraged Longfellow to pursue his sister Frances Appleton. In fact, Frances took several years before she was convinced to marry Longfellow; in the meantime, Thomas Appleton maintained a good friendship with Longfellow. When Appleton prepared for a trip to Europe, Frances implied that she would need company in his absence, suggesting she had consented to marriage. The couple's wedding in 1843 was held at the Appleton home in Beacon Hill. Appleton spent much of his life traveling. As he wrote, "More and more the world needs, and learns to value, its vacation". He visited Niagara Falls in 1842, for example. On another vacation in the 1840s, Appleton met Horace Mann and took him dancing at the Champs Élysées in Paris. He wrote to his brother in law, "You may conceive the length of face with which the leader of Normal instructors contemplated the Can Can". Also in Paris, Appleton developed an interest in spiritualism and mesmerism. Attempting a career as an artist, Appleton was disappointed by his prospects. In a letter to his father in July 1844, he wrote:
You know as well as I do, that my life, the life of an artist (and how alone am I, ashamed of the name) counts for nothing in this country Do you suppose I am fool enough to call myself a painter or a poet? The short and long of it is, that I have not any of the kind of talent needful to success here. It is a melancholy confession but true. In addition to art, Appleton tried his hand at poetry. The winter of 1842, he had been writing a tragedy in blank verse. Writing a tragedy was considered unusual by his friends, who knew Appleton for his humor, referring to him as "T. G. Appleton, the Boston wit". On his return to the United States, Appleton became a member of the board of trustees of the Boston Public Library, a position he held from 1852 to 1856. He purchased a Greek Revival home near the Longfellows' home in Cambridge, Massachusetts on October 1, 1857. His sister Frances described it: "Although snug, it is very pleasing". His sister died after accidentally catching fire in July 1861; Appleton was in Nahant, Massachusetts at the time and was very affected by her death. He never had children of his own, but set out to help care for his nieces and nephews. He allowed the oldest of Longfellow's children, Charles, to borrow his yacht for a trip across the Atlantic Ocean in 1866. He took the girls on daily drives in his carriage, noting that they were "cheerful and happy" when they went out. Appleton sold his house in Cambridge on March 1, 1864, for slightly less than the $7,600 he had paid for it. Appleton published some poems and, in prose, Nile Journal (1876), Syrian Sunshine (1877), Windfalls (1878), Chequer Work (1879). In April 1884, while in New York, Appleton developed pneumonia. The Longfellows came to see him and, though he was aware he would die, Appleton was cheerful. "How interesting all this is," he said. "It will be a new experience". Appleton died on April 17, 1884. His friend Oliver Wendell Holmes wrote a memorial to him in The Atlantic Monthly: "The city seems grayer and older since he left us, the cold spring wind coming from the bay, harsher and more unfriendly." He is buried in a family plot at Mount Auburn Cemetery in Cambridge, Massachusetts.