Кіріспе

Калем компаниясы 1907 жылы Нью-Йорк қаласында құрылған алғашқы американдық киностудиясы болды. Ол шетелде фильм түсіруді бастаған және қысқы өндіріс базаларын құрған алғашқы компаниялардың бірі еді, бастапқыда Флоридада, кейін Калифорнияда. Калем 1917 жылы Витаграф студиясына сатылды.

Құрылуы мен тарихы

"Калем" компаниясын Джордж Клейн, Сэмюэл Лонг және Фрэнк Дж. Марион құрды. Компанияның аты олардың К, Л және М әріптерінен алынған. "Калем" компаниясы бірден Motion Picture Patents Company құрамына қосылды, ол өндіріс және тарату саласында монополия ұстады. Фрэнк Марион бұрын "Биограф" студиясында сату менеджері болған, ал Сэмюэл Лонг – Нью-Джерси штатының Хобокен қаласындағы "Биограф" өндіріс орталығының директоры болған. Қаржыны көбейту қажеттілігі туған соң, тәжірибелі екі режиссер серіктес болу үшін Чикаго бизнесмені Джордж Клейнге жүгінді. Бұрыннан табысты кинодистрибьютор болған Клейн аз ғана уақыт қатысты, бірақ бұл оған тиімді инвестиция болды, себебі оның серіктестері көп ұзамай оның үлесін айтарлықтай премиямен сатып алуға жете алды. Компания Нью-Йорк қаласындағы 131 Батыс 24-ші көшедегі шатырлы ғимараттағы кішкентай кеңседе жұмысын бастады. Серіктестер "Биографтан" бас менеджер және режиссер Сидни Олкотты тартып алды. Олкотт ақырында "Калем" компаниясының президенті болды және оған компания акцияларының біреуі сыйға берілді. "Калемде" жабық студиялар болмағандықтан, көптеген фильмдер тікелей табиғатта түсірілді. 1907 жылдың ақпанында компания өзінің алғашқы "The Sleigh Belle" фильмін жасады. "Калем" алғашқы жылы жетістікке жеткенімен, бұрынғы қуатты "Биографтың" өндіріс деңгейі маңызды қызметкерлердің кетуіне байланысты төмендеді.

Олкоттың басшылығы

Сидни Олкотттың режиссерлігімен Калем бірқатар маңызды фильмдер түсірді, соның ішінде Бен-Хурдың алғашқы бейімдемесі және келесі жылы Доктор Джекилл мен мистер Хайд. 1910 жылы Олкотт актриса Элис Джойске "Диаконның қызы" фильмінде алғашқы актерлік рөлін берді. Бен-Хурдың бір рулонды нұсқасы – онда Манхэттен жағажайы, Бруклин Киелі жердің орны ретінде пайдаланылды – кітапқа авторлық құқықтарды алмай жасалды, бұл сол кездегі индустриядағы қалыпты тәртіп еді, және Калемді автордың мұрагерлері сотқа берді. 1911 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Калемге қарсы шешім шығарғаннан кейін, Калем Ко. Харпер Брос. ісінде, олар 25 000 доллар төлеуге келісті – сол кездегі өте үлкен сома. Бұл іс киностудиялардың өздері пайдаланғысы келген туындыларға киноқұқықтарын алу қажеттілігін орнатуға көмектесті. 1910 жылы компания Ирландияда фильм түсірді, бұл Калемді Америка Құрама Штаттарынан тыс жерде түсірілген алғашқы киностудияға айналдырды. Режиссер ретінде Олкотт Ирландиядағы шағын командаға жетекшілік етті: Калемнің жетекші актрисасы және басты сценарийшісі Джин Гоунтье және оператор Джордж Холлистер. Олар сол жерде, атап айтқанда, Корк аймағында «Ескі Ирландиядан келген жігіт» фильмін түсірді, сондай-ақ Бларни сарайында, Гленгариффте, Данлоу шатқалында, Килларни көлдерінде және Дублинде түсірілген «Ирландиялық бал айы» көркем фильмін жасады. Команда Германияға барып, Гаунтье мен Олкотт басты рөлдерде ойнаған «Шпревальдтің кішкентай қызын» түсірді, ол Шпревальдтегі махаббат туралы әңгіме. Олкотт және студиядан басқалар – Элис Холлистер, Агнес Мапес, Джек Дж. Кларк, Роберт Г. Вигнола, Дж. П. МакГоуэн, Артур Дональдсон – келесі екі жылдың жазында Ирландияға оралды. «О’Калемдер» деп лақап алған американдық топ ирланд фильмдерін жасады, мысалы, «Рори О’Мур», «Жолшылар», «Есіңде болсын Елен», «Коллин Баун» – бұл алғашқы американдық үш рулонды (40 минуттық) фильмдердің бірі. Барлығы Калем үшін 22 фильм түсірілді. Кейін Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Олкотт Калемнен кетіп, өзі үшін фильмдер түсіруді тоқтатты, бұл оның Кери округіндегі Бофортта тұрақты студия құру жоспарларын іске асыруына кедергі келтірді. Ирландиялық фильмдердің жетістігіне шабыттанған Фрэнк Марион одан да амбициялы экспедицияға бел буды: Мысыр мен Палестинаға фильм түсіру үшін отыздай адамды жіберді. Компания Луксорда тұрып, «Араб трагедиясы», «Бедуиндерге түсірілген», «Шөл трагедиясы», «Гаремдегі тұтқын» және Нилдегі өмірдің күшті толқыны туралы деректі фильмдер сияқты мелодрамаларды түсірді. Бірақ Калем экспедициясының басты мақсаты – алғашқы бес рулонды фильмді түсіру. «Шыбықтан шапаққа дейін» деп аталған бұл фильм Исаның өмірін баяндады. «Тернер Классикалық Фильмдер» мәліметінше, бұл Мәсіхтің өміріне арналған ең маңызды үнсіз фильм болып саналады. 1998 жылы фильм АҚШ Конгресі кітапханасының Ұлттық кино тізіміне енгізілді. Калем сонымен қатар қыс мезгілінде Флоридада база құрып, жыл бойы үнемі түсіретін алғашқы студиялардың бірі болды. Флорида компаниясы Сидни Олкотт, Джордж Холлистер, оператор; Аллен Фарнем, суретші; Артур Клоу, мүліктерді басқарушы; Джин Гоунтье, сценарийші және жетекші актриса; Джек Дж. Кларк, жетекші актер; Роберт Вигнола, жаман жігіт; Дж. П. МакГоуэн, тағы бір жетекші актер; Элис Холлистер және Этель Исткорттан тұрды.

Кеңейту

1910 жылдың күзінде Калем басқа студияларды ұйымдастыруды бастады. 1910 жылдың қарашасында компанияның қазынашысы Уильям Райт батыс стиліндегі фильмдер түсіру үшін тұрақты студия ашу мүмкіндігін бағалау үшін Батыс жағалауына жіберілді. Райт әлеуетті көріп, бас кеңседен рұқсат алғаннан кейін Глендейлдегі Вердуго каньонында жер сатып алды және Нью-Йорк қаласынан тұрақты топ жіберілді. Режиссер Кениан Буэль басқарған топқа жұлдызды актриса Элис Джойс, Джордж Мелфорд, Джейн Вулф, Франк Лэннинг, Говард Освальд, Франк Брейди, Кнут Рахмн, Франселия Биллингтон және Дейзи Смит кірді. Вестерн жанрындағы фильмдерге үлкен сұраныс болғандықтан, 1911 жылы Санта-Моникада екінші Калифорния студиясы ашылды, оған Рут Роланд, Марин Сейс, Эд Коксен және Маршалл Нилан шартқа алынды. Санта-Моникадағы студия кейіннен комедиялар түсіру үшін пайдаланылды. 1912 жылдың желтоқсанында сәтті "сынақ көрсетілімдерінен" кейін Калем МакГоуэн басқаратын актерлер тобы мен топты Алабама штатының Бирмингем қаласына жіберді, онда Любин өндіріс компаниясы қысқа мерзімге фильмдер шығара бастаған еді. Олар қаланың оңтүстігіндегі Шейдс-Маунтиндегі Блафф-Парк қонақ үйіндегі жатақхананы және ашық сахнаны иеленді. Калем 1913 жылдың қазанына дейін Глендейл мен Санта-Моникада жұмыс істеді, содан кейін Шығыс Голливудтағы 1425 Флеминг көшесіндегі (қазіргі Гувер көшесі) Эссанай студиясының мүлкін иеленді.

Белгілі сериалдар

1914 жылдың қараша айында Калем студиясы «Хеленнің қауіптері» сериалының 119 эпизодының біріншісін шығарды, 1917 жылдың ақпанына дейін әр сенбі сайын жаңа бөлімдерді ұсына отырып. Әр бөлім жеке оқиғадан тұрғандықтан, ол сериал емес, фильмдер жинағына көбірек ұқсады. Хелен Холмс «Хелен» рөлін ойнады және алғашқы 26 эпизодта көптеген каскадтарды өзі орындады, одан кейін ол және режиссер Дж. П. МакГоуэн өздерінің кино өндіріс компаниясын құру үшін кетіп қалды. Олар сериалда жұмыс істеген кезде танысып, соңынан үйленді. Режиссер Дж. Гуннис Дэвис (Джеймс Дэвис атымен танымал) жұмысты жалғастырды, ал Элси МакЛеод 27-49 эпизодтарда Хелен Гибсон рөліне лайықты актриса табылғанша ауыстырды. «Хеленнің қауіптері» сериалының үлкен сәттілігінен кейін, Калем студиясы 1915 жылдың қазан айында тағы бір 16 эпизодты әрекет пен шытырман оқиғаларға толы «Маргориттың жолдары» сериалын шығарды, онда Маргорит Курто бас рөлде ойнады.

Соңғы өзгерістер

1912 жылдың күзінде Сидни Олкотт тәуелсіз компанияларда жұмыс істеу үшін қызметтен босады. Аллан Дуан Калемге қысқа мерзімге қосылды, сондай-ақ Мэри Пикфорд та 1913 жылы фильмдер түсірді және режиссуралық жұмыстар атқарды. Жылдар бойы Калем әртүрлі басқа режиссерлермен келісімшарт жасады, мысалы, актерлік қызметтен режиссураға ауысқан Роберт Вигнола және Дж. П. Макгоуэн, Джордж Мелфорд, сондай-ақ Джеймс В. Хорн, Руб Миллер, Уильям Бодин, Гарри Ф. Миллард және Роберт Эллис. 1917 жылы шамамен 1500 кинофильм түсіргеннен кейін Калем компаниясы Витаграф студиясына сатылды.