Мак Сеннетт: Комедия Королі және кино өндірісінің шебері

Кіріспе

Канадалық-американдық кино продюсері (1880–1960)

Мак Сеннет (шын аты Майкл Синнот; 17 қаңтар 1880 – 5 қараша 1960) – канадалық-американдық продюсер, режиссер, актер және студия басшысы. Мансабында «Комедия королі» деп танымал болған. 1880 жылы Квебек провинциясының Данвилл қаласында дүниеге келген ол, Нью-Йорк қаласындағы «Биограф» компаниясында киноға қатысып, кейін 1912 жылы Калифорния штатының Эдендейл қаласында «Кистоун» студиясын ашты. «Кистоун» студиясы алғашқы толық жабық кино алаңына ие болды, ал Сеннетт «Кистоун полицейлері» фильмінде көрініп тұрғандай, пирог лақтыру және көліктерді қуу сияқты комедиялық трюктердің авторы ретінде танылды. Ол сондай-ақ, актерлік мансабын табысты дамытқан көптеген «Bathing Beauties» бейнеленген қысқаметражды фильмдер де түсірді. 1930 жылдардың басында банкроттық пен дыбысты фильмдердің басымдығымен күрескеннен кейін, Сеннетт 1938 жылы кино индустриясына қосқан үлесі үшін арнайы «Оскар» сыйлығымен марапатталды. Академия оны «күлкінің шебері, жұлдыздарды ашушы, мейірімді, жайлы, комедиялық талант иесі» деп сипаттады.

Ерте өмір

Михаил Синнотт Квебектің Данвилл қаласында дүниеге келді. 1883 жылы, Сенетттің ағасы Джордж туған кезде, Синнотт қонақүй иесі болып жұмыс істеді және көп жыл бойы осы қызметте тұрды. Сенетттің ата-анасы барлық балаларын Ричмондта өсірді, ол кезде бұл Шығыс Тауншипстің шағын ауылы еді. Сол уақытта Сенетттің әже-шешесі Квебектің Данвилл қаласында тұрды. Сенетт 17 жасында Коннектикутқа көшіп кетті. Нью-Йоркте ол Мак Сеннет сахналық есімін қабылдады және «Биографиялық компанияда» актер, әнші, биші, клоун, декоратор және режиссер болып жұмыс істеді. Оның актерлік мансабындағы бір ерекшелік, көбінесе естен шығарылады, ол 1911 және 1913 жылдар аралығында 11 рет Шерлок Холмс рөлін орындады, бірақ бұл пародиалық болды.

Кистоун студиясы

Адам Кессел мен Чарльз О. Бауманның Нью-Йорк қозғалыс суреті компаниясының қаржылық қолдауымен Сеннетт 1912 жылы Калифорния штатының Эдендейл қаласында, қазір Эхо Парктің құрамына кіретін Keystone Studios студиясын құрды. Алғашқы негізгі ғимарат – толық жабық кино сахнасы мен студиясы болып табылды, мұндай құрылыс бұрын жасалмаған еді. Сеннеттпен кино мансабын бастаған көптеген белгілі актерлер бар, олардың ішінде Мари Дресслер, Мейбл Норманд, Чарли Чаплин, Гарри Лэнгдон, Роско Арбакл, Гарольд Ллойд, Реймонд Гриффит, Глория Свонсон, Форд Стерлинг, Энди Клайд, Честер Конклин, Полли Моран, Луиза Фазенда, «Кистоун полициясы», Бинг Кросби және В. С. Филдс. quote box|width=30em|bgcolor=cornsilk|align=left|fontsize=90%|salign=right|quote="1920 жылдарға дейінгі өркендеген кезеңінде [Сеннеттің ойын-сауық фабрикасы] жылдамдыққа, ерсілікке және қиратуға негізделген жаңа комедия стилін жасады, бұл оларға француз дадаистерінің шексіз құрметін сыйлады" — Фильм тарихшысы Ричард Козарски. Сеннеттің студиясы шашын тік тұрғызатын автокөлік қууларымен және кремді пісірілген торттармен соғысқан слэпстик комедияларын шығарды, әсіресе «Кистоун полициясы» сериясында. Комедиялық формулалар, орындалуына қарамастан, комедианттардың жеке ерекшеліктеріне емес, көңіл көтеріп, күлдіретін жағдайларға негізделген; Сеннеттің труппасының мүшелері көбінесе әзіл-қалжыңмен бейнелеген әртүрлі әлеуметтік типтер, көбінесе «бір-бірін алмастыруға болатын» рольдерді ойнауға жеткілікті болды: «Күлкілі миық, қиылысқан көздер немесе артық екі жүз фунт салмақ – жекелендірудің барлық шарты еді». Фильм тарихшысы Ричард Козарски комедиялық кинодағы актерлік өнерге «ойын-сауық фабрикасының» әсерін былай бағалайды: «Мэк Сеннеттің экрандық комедия тарихындағы орны қауіпті және құнды болғанымен, ол жеке таланттарды дамытушы ретінде емес. Чаплин, Лэнгдон және Ллойдтың бәрі бір кездерде студияда болды, бірақ олардың стильдерін Сеннетке қарамастан дамытты және оның ықпалынан тыс қалғанда ғана өнерлік биікке көтерілді. Экрандық комедия Чаплиннің жолын ұстанды және жағдайға қарағанда тұлғаға көбірек назар аудара бастады». Сеннеттің алғашқы әйел комедия актері Мейбл Норманд болды, ол оның басшылығымен үлкен жұлдызға айналды және олармен құйынды романтикалық қарым-қатынасқа түсті.

With financial backing from Adam Kessel and Charles O. Bauman of the New York Motion Picture Company, Sennett founded Keystone Studios in Edendale, California – now a part of Echo Park – in 1912. The original main building which was the first totally enclosed film stage and studio ever constructed, Many successful actors began their film careers with Sennett, including Marie Dressler, Mabel Normand, Charlie Chaplin, Harry Langdon, Roscoe Arbuckle, Harold Lloyd, Raymond Griffith, Gloria Swanson, Ford Sterling, Andy Clyde, Chester Conklin, Polly Moran, Louise Fazenda, The Keystone Cops, Bing Crosby, and W. C. Fields. quote box|width=30em|bgcolor=cornsilk|align=left|fontsize=90%|salign=right|quote="In its pre 1920s heyday [Sennett's Fun Factory] created a vigorous new style of motion picture comedy founded on speed, insolence and destruction, which won them the undying affection of the French Dadaists " —Film historian Richard Koszarski Sennett's studios produced slapstick comedies that were noted for their hair raising car chases and custard pie warfare, especially in the Keystone Cops series. The comic formulas, however well executed, were based on humorous situations rather than the personal traits of the comedians; the various social types, often grotesquely portrayed by members of Sennett's troupe, were adequate to render the largely "interchangeable routines: "Having a funny moustache, or crossed eyes, or an extra two hundred pounds was as much individualization as was required. "Film historian Richard Koszarski qualifies "fun factory" influence on comedic film acting:

"While Mack Sennett has a secure and valued place in the history of screen comedy, it is surely not as a developer of individual talents Chaplin, Langdon, and Lloyd were all on the lot at one point or another, but developed their styles only in spite of Sennett, and grew to their artistic peaks only away from his influence screen comedy followed Chaplin's lead and began to focus more on personality than situation." Sennett's first female comedian was Mabel Normand, who became a major star under his direction and with whom he embarked on a tumultuous romantic relationship.

Сенетт суға түсу сұлулары

1915 жылдан бастап Сеннетт "Сеннетт суға түсу сұлулары" деп аталатын әйелдер тобын жинады. Олар комедиялық қысқа фильмдерде, жарнамалық материалдарда және Венеция жағажайындағы сұлулық конкурстары сияқты жарнамалық шараларда шақырулы суға түсу костюмдерін киіп түсті. Сеннетт 1932 жылы "Кеңес күресіндегі қылыш балық" фильмі үшін "жаңашылдық" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Сеннетт В.С. Филдсті карнавал гипнотизері рөлінде көруді қалаған, бірақ Филдс бас тартқаннан кейін бұл рөл Эрнест Торренске берілді. Ол "Екі қара қарға" атанған қара бетпен ойнаған комедианттар Моран мен Макпен бірге түсті. Фильмнің түсірілімі 1932 жылдың тамызында аяқталды, бірақ нәтиже Сеннетттің үлкен үміттерін ақтамады. Аяқталған фильм 70 минуттық болды және 1932 жылдың желтоқсанында World Wide Pictures (Educational's feature film outlet) арқылы жалпы таралды. Сеннетт қысқа комедиялармен үлкен жетістікке қол жеткізді, Бинг Кросби мен В.С. Филдсті екі рулеткалық комедияға шақырды. Кросби фильмдері Сеннетттің туындыларын ірі студия – Paramount Pictures компаниясының назарына іліктірген болуы мүмкін. Филдс төрт танымал Сеннетт Paramount комедиясының сценарийін жазып, басты рөлдерде ойнады. Филдстің сценарийі бойынша тағы екі Сеннетт қысқа фильмі түсірілді: Дональд Новистің қатысуымен "Әнші боксшы" (1933) және Ллойд Гамильтонмен "Көптеген коктейльдер" (1933). Оның соңғы жұмысы 1935 жылы Educational компаниясының продюсері және режиссері болуымен аяқталды, онда ол Бастер Китонды "Ұялшаң жас жігіт" фильмінде, ал Джоан Дэвисті "Way Up Thar" фильмінде түсірді.

Кейінгі жобалар

Сеннеттің кино өндірісіне қайта оралатыны туралы көп қауесет тарады (1938 жылғы жарнамалық хабарламада ол Лорел мен Хардидің Стэн Лорелімен бірге жұмыс істейтіні айтылған), бірақ Сеннет өзінің Бинг Кросбидің екі короткометражды фильмін театрларға қайта шығарғаннан басқа ештеңе істемеді. Дегенмен, Сеннетт 1939 жылғы «Голливуд кавалькадасы» фильмінде камера алдында пайда болды, ол өзінің Мак Сеннетт пен Мейбл Норманд арасындағы махаббатының жұқа жамылған нұсқасы еді. Сеннетт 1954 жылы «This Is Your Life» телесериалында көрсетілді және 1955 жылы «Аббот пен Костелло Кейстоун копымен кездеседі» фильмінде эпизодтық рөлде ойнады (1000 долларға). Оның соңғы ескерерлік үлесі – 1956 жылғы 28 ақпанда эфирге шыққан, W. C. Fields-пен жұмыс істеу туралы естеліктерін баяндаған NBC радиосының «Biography in Sound» бағдарламасына қатысуы болды.

Жеке өмір

Сеннетт ешқашан үйленбеген, бірақ актриса Мейбл Нормандпен болған құйтырған қарым-қатынасы сол кездегі баспасөзде кеңінен жарияланды. Лос-Анджелес Таймс газетінің мәліметінше, Сеннетт "ессіз, салтанатты өмір" сүрген, көбінесе "әсем кештер" ұйымдастырған, ал мансабының шарықталу кезеңінде үш үйі болған.

Өлім

Сенетт 1960 жылдың 5 қарашасында Калифорния штатының Вудленд-Хиллс қаласында 80 жасында дүние салды. Ол Калифорния штатының Калвер-Сити қаласындағы Holy Cross зиратына жерленді.

Құрметтеулер

Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Сенетт Голливуд Даңқы аллеясында, 6712 Голливуд бульварында жұлдызбен құрметтелді. 1982 жылы Лос-Анджелес қаласы Эхо Парктегі Сенетттің алғашқы студиясының ғимаратын тарихи маңызы бар орын деп жариялады.

Танымал мәдениетте

Жан-Люк Годар мен Франсуа Труфоның 1961 жылғы қысқаметражды фильмі "Су тарихында" режиссерлер фильмді Мак Сеннетке арнады. 1974 жылы Майкл Стюарт пен Джерри Герман "Мэк пен Мейбл" мюзиклін жазды, ол Сеннет пен Мейбл Норманның романын көрсетеді. Сеннет 1980 жылы түсірілген "Биографиялық қыз" мюзиклінде де маңызды кейіпкер болды, бұл фильм үнсіз кино дәуірі туралы айтады. Питер Лавзидің 1983 жылғы "Кейстоун" романы – Кистоун студиясында өтетін және Мак Сеннет, Мейбел Норманд, Роско Арбакл және Кистоун полицейлері сияқты тұлғаларды қамтитын детективтік роман. Ден Айкройд 1992 жылғы "Чаплин" фильмінде Мак Сеннетті сомдады, ал Мейбел Норманд рөлінде Мариса Томей, Чарли Чаплин рөлінде Роберт Дауни-күллі ойнады. Джозеф Бити мен Андреа Дек ITV-нің "Мистер Селфридж" сериалының екінші маусымының сегізінші эпизодында сәйкесінше Мак Сеннет пен Мейбел Норманд рөлінде ойнады. Кэрол Бернет 2021 жылдың маусым айында Me TV арнасында көрсетілген бағдарламасында Мак Сеннетке арналған ұзақ құрмет көрсетуін ұйымдастырды.