Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
жергілікті билік аумағы
the local level government area
Кундиява – Папуа-Жаңа Гвинеяның Симбу провинциясының астанасы, халқы 8 147 адамды құрайды (2000 жылғы халық санауы). Қала Таулы жолдың бойында, Горока мен Маунт-Хаген қалаларының арасында, тиісінше Шығыс және Батыс Таулы Жерлер провинцияларының астаналарының ортасында орналасқан. Кундиява – ресми жұмыспен қамтылған адамдардың (бұл салыстырмалы түрде азшылық, себебі көптеген адамдар фермерлікпен айналысады) және өз өсірген кофесін сатуға немесе басқа қалаларға PMV (қоғамдық көлік) ұстауға ниеттенгендер үшін іс-қимыл орталығы болып табылады. Кундиявадағы ең қарбалас уақыт – әр екінші жұма күнінің кешкісі, өйткені осы күні адамдарға жалақы төленеді.
Kundiawa is the capital of Simbu Province, Papua New Guinea, with a population of 8,147 (2000 Census). It lies along the Highlands Highway approximately halfway between Goroka and Mount Hagen, respectively the capitals of the Eastern Highlands and Western Highlands provinces. Kundiawa is the centre of activity for people who are formally employed (which is a relatively small minority, because most people farm) but also for people who want to sell the coffee that they have grown, or to catch PMVs (public motor vehicles) to other towns. The busiest time in Kundiawa is every other Friday afternoon, because this is when everyone gets paid.
География
Бұл салыстырмалы түрде кішкентай қала, онда банк, полиция бөлімі, провинциядағы сирек кездесетін әуежайлардың бірі, бірнеше дүкен, аурухана, пошта бөлімі, қолдан қолға сауда орыны, екі азық-түлік базары және бірнеше шіркеу бар. Биік Таулар тас жолы – қаладан шығуға арналған жалғыз асфальтталған жол, бірақ Вильгельм тауына дейін созылатын бірнеше кішкентай, асфальтталмаған жолдар да бар. Вахги өзені Кундияваның бір жағымен, ал Симбу өзені, Вахгиге қосылып ағатын, екінші жағымен өтеді. Кундиява төңірегіндегі жер бедері өте тік және таулы, сондықтан көптеген адамдар өз ауылдарынан Кундияваға жету үшін ондаған шақырым қашықтықты жаяу жүреді, себебі олардың жолға қол жеткізу мүмкіндігі жоқ.
It is a relatively small town, containing a bank, a police station, one of the few airports in the province, several stores, a hospital, a post office, a second hand market, two food markets and several churches. The Highlands Highway is the only paved road that leads out of it, but there are several smaller, unpaved roads, including one of the roads to Mount Wilhelm. The Wahgi River runs along one side of Kundiawa, and the Simbu River, which runs on and becomes the Wahgi, flows along the other side. The terrain around Kundiawa is very steep and mountainous, and many people walk several kilometres each way to get to Kundiawa from their villages because they don't have access to roads.
Климат
Кундиявада салыстырмалы түрде салқын тропикалық жаңбырлы орман климаты (Кёппен Af) басым, бірақ биіктігінің әсерінен субтропикалық тау климатына (Cfb) жақын. Мұнда таңертең қоңыл, бірақ ыстық емес, өте жылы түстен кейін және жыл бойы мол жауын-шашын байқалады.
Kundiawa has a relatively cool tropical rainforest climate (Köppen Af), bordering on a subtropical highland climate (Cfb) due to altitude. It features mild mornings, very warm but not hot afternoons, and heavy rainfall year round.
Экономика
Бұл жердің қиын-қыстақты болуы адамдарға кең ауқымды коммерциялық егіншілік жүргізуге мүмкіндік бермейді. Дегенмен, олар осы тік, көлбеу жерлерде егін өсіруде шеберлігімен белгілі. Олардың негізгі тағамдары – тәтті картоп, таро, банан және қант қамысы. Кофе – негізгі ақшалай дақыл.
The rugged terrain prevent people from having an elaborate commercial agriculture. However, they are known for their skilled cultivation on these very steep, sloping terrains. Their main foods are sweet potato, taro, banana, and sugar cane. Coffee is the main cash crop.
Тілдер
Дом, Бомай, Голин және Куман сияқты әр түрлі этнос-тілдік топтар бар. Ең көп қолданылатын тіл – Куман тілі, оны 115 000-нан астам адам сөйлейді. Куман тілін дерлік барлық этностық топтар түсінеді және сөйлейді.
There are different ethnic linguistic groups, Dom, Bomai, Golin and Kuman. The most spoken language is the Kuman with more than 115,000 speakers. Kuman is understood and spoken by almost all the different ethnic groups.