Кіріспе

Польшалық дәрігер Збигнев Яворовски (17 қазан 1927 жыл - 12 қараша 2011 жыл) - поляк дәрігері, радиолог және альпинист. 1981 және 1982 жылдары атомдық сәулеленудің салдары жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымының ғылыми комитетіне төрағалық етті. Ол АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі және Халықаралық атом энергиясы агенттігінің жобалары бойынша тергеуші болды. Мансабының кейінгі кезеңінде Яворовски Чернобыль апатынан туындаған иондаушы сәулеленудің адам денсаулығы үшін ірі апат болғанына күмәндік келтірді және бензиннен қорғасынды алып тастау науқаны "ақылсыз және жалған мифке" негізделгенін жазды. Радиология саласындағы біліктілігімен қатар, Яворовски бағытталған климаттану ғылымын сынаған мақалалар жариялады, соның ішінде Линдон ЛаРуш жариялаған журналдарда.

Ерте өмір және білім

Збигнев Яворовский 1927 жылдың 17 қазанында дүниеге келген. 1952 жылы Краковтағы Медицина академиясын медицина докторы мамандығы бойынша бітірген. 1963 жылы табиғат ғылымдары бойынша PhD дәрежесін, ал 1967 жылы табиғат ғылымдары бойынша DSc дәрежесін алды.

Мансап

Яворовский Варшавадағы радиологиялық қорғау орталық зертханасының ғылыми кеңесінің төрағасы және Біріккен Ұлттар Ұйымының атомдық сәулеленудің салдары жөніндегі ғылыми комитетінің бұрынғы төрағасы (1981–82) болды. Ол 1970 жылдардың басынан бері Польшаны UNSCEAR-да өкілдік етті.

Климаттың өзгеруі туралы пікірлер

Жаворовскидің мұз түйіндері туралы еңбектері Жаворовски (1994, 1992) және Жаворовски (1990, 1992) есептерінде жарияланды. Жаворовски ұзақ мерзімді CO2 тіркелімі мұздың тереңдігімен және пост-ішкі процестермен байланысты құрылымдық өзгерістердің салдарынан туындаған артефакт екенін ұсынды. Восток түйініндегі CO2 және CH4 концентрациясының артуы соңғы екі мұздық-аралық кезең үшін ұқсас, тіпті ең соңғы кезең қанық аймақта орналасқан болса да. Мұндай деректер атмосфералық із газы сигналына қанық аймақтың болуының күшті әсер етпейтінін көрсетеді. Сол сияқты, Ханс Оешгер: «(Жаворовскидің) кейбір мәлімдемелері физикалық тұрғыдан қарағанда қате» деді. Стивен Шнайдер оның туралы: «Жаворовски, көптеген адамдардан да көбірек, климат суынатынын дәлелдей алатынын айтады. Оның сөзіне сенсек, ол алты континенттегі мұздықтарды қазу арқылы климаттың суынуын көрсетіп, біздің назар аударуымыз керек нәрсе – «жақындап келе жатқан жаңа мұз дәуірі»» деді. Жаворовски: «Ағымдағы күн дақ циклы алдыңғы циклдардан әлсіз, ал келесі екі цикл одан да әлсіз болады. Башкирцев пен Мишнич (2003) күн белсенділігінің ғасырлық циклының ең төменгі нүктесі 2021 және 2026 жылдар аралығында болады деп күтеді, бұл жер бетіндегі ауаның ең төменгі жаһандық температурасына әкеледі. Жылы климаттан салқын климатқа өту қазірдің өзінде басталған болуы мүмкін» деп жазды. Болашақта суыну туралы болжам жасағаны туралы сұралғанда, Жаворовски болжам жасамағанын айтты: «Мен егжей-тегжейлі болжамдар жасамаймын. Мен өз мақаламда оқырманды B&M мақаласына сілтемеледім, және осымен болды». Жаворовски 21 ғасыр ғылымы мен технологиясы журналында бірнеше мақала жариялады, бұл журнал Линдон ЛаРушпен шығарылатын, рецензияланбаған басылым.

Басқа көзқарастар

Жаворовски бензиндегі қорғасынды жою қозғалысы "ақылсыз және жалған аңызға" негізделгенін және қорғасынды бензиннің қолданылуы адам қан ағынындағы қорғасын деңгейіне елеулі әсер етпейтінін жазды. Яворовский Чернобыль апатынан туындаған иондаушы сәулеленудің адам денсаулығы үшін үлкен апат болғанын жоққа шығарды. Украинаның қоршаған ортаны қорғау министрі Юрий Щербак "Scientific American" журналында радиация деңгейі жоғары аймақтардағы балаларға ұзақ мерзімді әсері туралы алаңдаушылық білдірген мақала жариялағаннан кейін, Яворовский қалқанша безінің қатерлі ісігінің өсуінің басқа себептері болуы мүмкін екенін айтып, басқа қатерлі ісіктердің өсуіне неге осылайша әсер етпегенін сұрады. 1999 жылы ол радиоактивті шөгінділердің зияны "қатты асыра бағаланған" екенін мәлімдеді. Ол бұл пікірі үшін әріптестерінен сын естіді, ал 2000 жылы өз ұстанымын қорғады. Би-Би-Сиге берген сұхбатында ядролық соғыстан кейін биосфераны құртатын ядролық қыс тұжырымын "ескі мифология" деп сипаттады. Жаворовски сондай-ақ сызықтық ешқандай шексіз модельді (LNT) нашар ғылыми негізі және "оның қолданылуының күмәнді моральдық жағы" болғандықтан қабылдамады. Ол радиациялық қорғау ережелерінен LNT-ні алып тастау қажеттігін айтты және радиофобияның ондаған жылдар бойы ядролық және радиациялық насихаттың салдары деп есептеді.

Бастапқы жарияланған мақалалар

Жаворовски, З., 1968, Қазылған мұз бен сүйектердегі тұрақты қорғасын, Табиғат, 217, 152–153. Жаворовски, З., М. Бисиек, Л. Ковнака, 1981, Жер атмосферасына металдардың ағыны, Geochimica et Cosmochimica Acta, 45 том, 11-ші шығарылым, 2185–2199 б. Абстракт. Жаворовски, З., Т. В. Сегалстад және Н. Оно, 1992, Мұздықтар атмосфералық CO2 туралы нақты әңгіме айта ма?, Жалпы экологиялық орта ғылымы, 114, 227–284 б. Жаворовски, З., 1994, Ежелгі атмосфера – мұз жазбаларының дұрыстығы, Қоршаған ортаны зерттеу және ластану, 1(3): 161–171 б. Жаворовски, З., Хофф, П., Хаген, Й. О., және т.б., 1997, Скандинавия мұздықтарындағы жоғары радиоактивті Чернобыль шөгіндісі, Қоршаған орта радиоактивтілігі журналы, 35(1), 91–108. Жаворовски, З., 1999, Радиациялық тәуекел және этика, Physics Today, 52(9), 1999 жылғы қыркүйек, 24–29 бб. Сілтеме.

Басқа басылымдар

Жаворовский, З., Сегалстад, Т. В. және Хисдал, В., 1990. Атмосферадағы СО2 және жаһандық жылыну: сындық шолу., Rapportserie 59, 76 б., Norsk Polarinstitutt, Осло. Жаворовский, З., Сегалстад, Т. В. және Хисдал, В., 1992а, Атмосфералық СО2 және жаһандық жылыну: сындық шолу., Екінші қайта қаралған басылым, Meddelelser 119, Norsk Polarinstitutt, Осло, 76 б. Жаворовский, З., 1994, "Қорғасынды бензин туралы постхумустық жазбалар", 21-ші ғасыр ғылымы және технологиясы, 7, No. 1, 34–41 бб.
Жаворовский, З., 1996, Климаттық болжамдар үшін мұз өзегінің жазбаларының сенімділігі, "Жаһандық жылыну туралы пікірталас" (Лондон: Еуропалық ғылым және қоршаған орта форумы), 95 б. Жаворовский, З., 1997, Глобалды жылынудың тағы бір алдауы ашылды. Мұз өзегінің деректері көмірқышқыл газының артуын көрсетпейді, 21-ші ғасыр ғылымы және технологиясы, pdf
Жаворовский, З. 1999, "Жаһандық жылыну ақылсыздығы", 21-ші ғасыр ғылымы және технологиясы, 7 (1), 31–41 бб.
Жаворовский, З., 1999, Сәулелену қаупі және этика, Physics Today, 52(9), мақала онлайн.
Жаворовский, З., 2002, UNSCEAR-дың болашағы, Science, 297 (19), 335 б. (хат)
Жаворовский, З., 2003 жылдың қысы – 2004 жыл, Күн циклдары, CO2 емес, климатты анықтайды, 21-ші ғасыр ғылымы және технологиясы, pdf
Жаворовский, З., 2007, CO2: Біздің заманымыздың ең үлкен ғылыми жанжалы, EIR Science, pdf.