Кіріспе

Marengo Cave – Индиана штатының Маренго қаласында орналасқан жеке меншік үңгір. Индианадағы төрт көрнекі үңгірдің бірі, және 1883 жылдан бері үңгірге қоғамдық экскурсиялар ұйымдастырылып келеді. Үңгірді екі мектеп оқушысы тапқаннан кейін бірнеше күн өткен соң экскурсиялар басталды. 1984 жылы үңгір Ұлттық табиғи ескерткіш деп жарияланды.

Ашылу

Маренго үңгірі 1883 жылдың 6 қыркүйегінде ашылған. Үңгірдің қалай ашылғаны және оның ашылу күні туралы көптеген ерте сипаттамалар мен шатасулар бар.

Мемлекеттік оқиға

Маренго үңгірі тек 1883 жылдан бері белгілі. Үңгірге алғаш рет 1883 жылдың 6 қыркүйегінде екі бала – Хистанд есімді балалар кірген. Балалар тоғайда ойнап жүріп, су жиналатын шұңқырының түбіндегі тесікке қызығушылық танытқан. Олардың сол тесікке кіру себептері әртүрлі айтылады. Кейбір деректер бойынша, олар қоянның ізімен кірген, осылайша үңгірдің табылуына себеп болған. Алайда, Стюарт мырза және үңгірмен байланысты адамдар қоян туралы әңгімені жоққа шығарып, бұл жаңалықтың себебі балалардың табиғи қызығушылығы екенін айтады. Үңгірдің табылуына аз уақыт бұрын, кіреберіс орналасқан төбеден орман ағаштары кесілгені маңызды. Стюарт мырзаның пікірінше, бұл жағдай шағырлардың көбеюіне және су ағынының артуына себеп болған, нәтижесінде шұңқырдағы тесік ашылған. Балалар үңгірге тым терең кірмеген, әрине, жарық түспейтін аймақтан аспаған, бірақ үңгірдің ішінде кең кеңістік бар екенін сезген. Бұл жаңалық туралы келесі жексенбіге дейін ешкімге айтылмады, содан кейін алғашқы зерттеушілер тобы – жергілікті тұрғындар үңгірге кірді. Жерді иеленген Стюарт мырза үңгірден қайтып келген адамдардың қабырғалардан немесе төбеден сындырып алған минералды формацияларды алып жүргенін байқады. Бұл орынның ерекше екенін түсінген ол, минералдық қорларды бұзуға және алып кетуге тыйым салды. Осы ерте шаралардың арқасында үңгірдің ішкі бөлігі көбінесе зақымдалмаған күйінде сақталды. Тағы бір жағдай, толығымен кездейсоқ болған, үңгірдің ең әдемі бөлігін алғашқы зерттеушілер тобының қиратуынан сақтап қалды. Үңгірдің ескі кіреберісінің оң жағындағы бөлігі (кіретін адам үшін) – Бағаналы сарай, Королева сарайы және Кристалл сарайы деп аталады, бұл орындар керемет минералды формацияларға толы. Зерттеушілердің алғашқы тобы үңгірге кірген кезде осы бөлігін байқамаған және қазіргі туристер басатын маршрутпен бірдей бағытта үңгірдің барлық ұзындығын аралап шыққан. Осы бөлігінің табылуымен бірге, минералды формацияларды сақтау жөніндегі нұсқаулар берілген, сондықтан бұл бөлік бүгінгі күнге дейін өз табиғи сұлулығын сақтап келеді. Тек қатаң қыс суының әсерінен ғана ішкі безендірулерге сәл зақым келген.

Аудандық оқиға

1883 жылдың 18 тамызында бірнеше жігіт қоян қуалап жүргенде, қалаға ерекше әсемдік сыйлаған жаңалық ашты. Қоянды қуып жеткізу үшін жігіттер оны кейбір тастардың арасына тікелей кіргізіп жіберді. Олар шегінбеді, бірнеше бос тастарды алып тастай бастады. Ашылу кеңейіп, тастар оңай қимылдады. Олардың үлкен таңғалуына орай, қоянның қуырығын қазып шығарғанда, ашылу үлкейіп, үлкейіп, жер астындағы үлкен ойыстың аузына жеткенше, бос тастарды алып тастады. Жігіттер қалаға қайтып оқиғаны айтты. Көптеген адамдар мен жігіттер шамдар мен жіптермен қаруланып, оны зерттеу үшін ашылуға барды. Бірнеше тасты жолдан жылдырғаннан кейін, адамдар кіре берісте Маренго үңгірі деп аталған тамаша үңгірге тапты. Бұл үңгір әлемдегі ең әдемі үңгірлердің бірі. Оны аралап шығуға шамамен екі сағат уақыт кетеді. Басқа үңгірлердегідей лайлы да сырғақты емес. Бүгінде елдің түкпір-түкпірінен жүздеген адамдар бұл үңгірге келеді. Үңгір ескі қаладағы зираттың шығыс жағында орналасқан.

Үңгірдегі қызметкерлердің әңгімесі

Маренго үңгірін 1883 жылдың 6 қыркүйегінде ағайынды Орис пен Бланш Хистэнд ашқан. Ол кезде Орис 11 жаста, ал оның әпкесі Бланш 15 жаста еді. Бланш жергілікті Маренго академиясында аспазшы болып жұмыс істеді және жігіттердің орманнан тапқан шұңқыр туралы әңгімелескенін естіді. Олар бұл шұңқыр үңгірге алып барады деп күдіктенді және кейіннен фонарьлармен қайтып келуді жоспарлаған. Бланш жігіттерден бұрын баруды шешті. Сол күні ол мектептен үйге асығып келді, ағасы Ориске хабарласып, екі шам алып, орманға бет түзеді. Балалар шамамен 15 метрлік тар өткелден өтіп, Маренго үңгіріне кірген алғашқы адамдар болды. Олар көргендеріне таң қалды, бірақ қараңғылықтан қорқып, дереу үңгірден шығып кетті. Үш күннен кейін олар жер иесі Самуэль Стюартқа үңгірді тапқанда оның жеріне еңгендерін хабарлады. Балалар үңгірдегі шамдарының жарығымен көрінген жылтыр тас құрылымдары алмаз деп ойлады. Үңгірде алмаз болуы мүмкін деген Стюарт қаладан бір топ адамды жинап, үңгірді зерттеді. Ұзақ өтпей, әр адамнан бір ширек теңгеден экскурсиялар ұйымдастырылды. Стюарттар отбасы 1955 жылға дейін үңгірге иелік етті, содан кейін Флойд Дентон үңгірді дамытудың үлкен жоспарларымен сатып алды. Айынысы, ол 1961 жылы инсульттан қайтыс болғандықтан, жоспарлары іске аспады. Қазіргі меншік иелері 1973 жылы, Индиананың оңтүстігінен өтетін 64-ші мемлекетаралық тас жолы салынып жатқан кезде үңгірді сатып алды. Жақсы жолдардың болуы, халықтың жылдам қозғалуы, белсенді жарнама және сапаны жақсарту арқасында үңгір бизнесі қайтадан дами бастады. Үңгір мен оны қоршаған саябақ соңғы 40 жыл ішінде үздіксіз өсіп келеді.