Кіріспе

Бейнелеу генетикасы – генетикалық өзгеріштікті бағалау үшін анатомиялық немесе физиологиялық бейнелеу технологияларын фенотиптік талдау ретінде қолдану. Бейнелеу генетикасы терминін алғаш қолданған ғалымдар гендердің психопатологияға қалай әсер ететініне қызығушылық танытты және мида экспрессияланатын гендерді зерттеу үшін функционалдық нейробейнелеуді пайдаланды (нейробейнелеу генетикасы). Бейнелеу генетикасы генетикалық ақпаратты және бір пациенттегі fMRI деректерін біріктіре отырып, генетикалық өзгеріштікке байланысты нейромеханизмдерді анықтайтын зерттеу тәсілдерін қолданады. Бейнелер мен генетикалық ақпарат арқылы, жалғыз нуклеотидтік полиморфизмдердегі (SNP) жеке айырмашылықтардың ми құрылымы мен зиякерлік функциядағы айырмашылықтарға қалай алып келетінін анықтауға болады. Бейнелеу генетикасы гендер мен ми қызметі арасындағы байланысты тікелей бақылауға мүмкіндік береді, мұндағы басты идея – SNP-дегі жиі кездесетін варианттардың көптеген ауруларға себеп болуы. Нейробейнелеу фенотипі тартымды, себебі ол ауруларға немесе когнитивтік фенотиптерге қарағанда генетикалық функцияның биологиясына жақын.

Альцгеймер ауруы

Полигендік және нейросуретке түсіру нәтижелерін сызықтық модельде біріктіру арқылы генетикалық ақпараттың Альцгеймер ауруын болжау міндетінде қосымша құндылық беретіндігі көрсетілді. Альцгеймер ауруы (АД) дәстүрлі түрде нейрондық жасушалардың жоғалуымен және сұр заттың кең таралған атрофиясымен сипатталатын ауру саналады, ал аполипопротеин E аллелі (APOE4) – АД-ның кеш басталуының кеңінен расталған генетикалық тәуекел факторы. Альцгеймер ауруымен байланысты тағы бір гендік қауіп-қатер варианты – CLU гендік қауіп-қатер варианты. CLU генінің қауіптілігі бойынша ерекше нұсқасы ақ заттың толықтығының төмендеуін көрсетті, бұл өмірдің кейінгі кезеңдерінде АД дамуына осалдықты арттыруы мүмкін. Ұсыныста АД спектрі үш кезеңге бөлінеді: (i) клиникаға дейінгі кезең; (ii) жеңіл когнитивтік бұзылу; және (iii) клиникалық АД. Сонымен қатар, бейнелеу эпигенетикасы саласы дамып келеді, бұл, мысалы, травмамен байланысты психопатологияның ұрпақтан-ұрпаққа берілуін және аналық күтімнің бұзылуымен байланысты мәселелерді түсіну үшін ерекше маңызды.

Қиындықтар

Дәрі-дәрмектер қабылдау, ауруханаға жатқызу тарихы немесе темекі шегу сияқты қосымша әрекеттер бейнелеу нәтижелеріне әсер етуі мүмкін.