Кіріспе

Жапонияның электроника өнеркәсібінің шолуы Жапон электроника өнеркәсібі әлемдегі ең ірілердің бірі, бірақ Жапон электроника компанияларының үлесі Оңтүстік Корея, Тайвань, Қытай және АҚШ-тың бәсекелесуіне байланысты шыңына қарағанда едәуір төмендеді. Жапондық компаниялар бірқатар маңызды инновацияларға жауапты болды, соның ішінде транзисторлы радио мен Walkman (Sony), алғашқы жаппай өндірілген ноутбуктер (Toshiba), VHS жазғыштар (JVC) және күн батареялары мен LCD экрандар (Sharp).

Тарих

Жапонияның тұтынушы электроника саласына тікелей шетелдік инвестицияларын протекционизм мен еңбек шығындары қозғап, шетелдік капиталды электроника нарығында бәсекеге қабілетті болу үшін төмен өндірістік шығыны және соғыс алдындағы өнеркәсіптік білімі бар елге инвестиция салуға шақырды. Үш жыл бойы экспортқа ерікті түрде шектеулер енгізілгеннен кейін, 1980 жылы жеті жапондық фирма АҚШ-та зауыттарды орналастырды. Жапондық компаниялар, әсіресе Жапонияда, сонымен қатар АҚШ-та технологиялық жағынан ең озық өнімдерді өндіруді жалғастырды, ал төмен дамыған өнімдерді Оңтүстік-Шығыс Азиядағы дамушы елдерге ауыстырды. 1997 жылы жапондық балалардың жинаған ақшасы салыстырмалы түрде көп болды, орташа есеппен 110 000 жапон иені (шамамен 900 АҚШ доллары) болды, бұл Тамагочи сияқты электронды бұйымдарды сатып алуға ынталанды.

21 ғасыр

ХХІ ғасырдың басынан бері Жапонияның ең ірі электроника компанияларының бірнешеуі қаржылық қиындықтарға ұшырап, нарықтан үлес жоғалтты, әсіресе Оңтүстік Корея, Тайвань және Қытай компанияларына. Жапондық компаниялар портативті медиаплеерлер, телевизорлар, компьютерлер және жартылай өткізгіштер сияқты санаттарда басымдықты жоғалтты. 2008 жылғы экономикалық дағдарыстан қатты зардап шеккен Sony, Hitachi, Panasonic, Fujitsu, Sharp, NEC және Toshiba компаниялары 17 миллиард доллар көлемінде шығынға ұшырағанын хабарлады. Салыстырмалы төмендеуге жоғары шығындар, иеннің құны және бірдей өнімдер класын өндіретін жапондық компаниялардың саны көп болуы себеп болды, бұл зерттеулер мен даму күшін қайталауды және ауқымды экономика мен бағалау қабілетін азайтуды тудырады. Жапонияның білім беру жүйесі де осыған ықпал етуші фактор ретінде атап өтілді. Сонымен қатар, санариптік революцияға бейімделмеу және аппараттық-программдық өнімдерді әзірлеуге ауысу туралы да айтылды. Осы қиындықтарға жауап ретінде компаниялардың бірігуі мен сатып алуының өсуі байқалады. JVC және Kenwood біріктірілді (JVCKenwood), ал Renesas Technology және NEC Electronics жартылай өткізгіштер бөлімшесі біріктірілді (Renesas Electronics). 2009 жылы Panasonic Sanyo компаниясының дауыс беретін акцияларының көпшілігін сатып алып, соңғысын Panasonic тобының бөлігіне айналдырды. Сондай-ақ, кейбір ірі ойыншылар кейбір операцияларын біріктіруге кірісті, Hitachi, Casio, NEC, Fujitsu және Toshiba ұялы телефон бизнесімен айналысқан. 2011 жылдың 15 қарашасында Samsung және LG компанияларының қатал бәсекелестігімен бетпе-бет келген Sony, Toshiba және Hitachi компаниялары 2012 жылдың көктеміне қарай Japan Display деп аталатын жаңа компанияны құру үшін LCD бизнесін біріктіру туралы келісімге қол қойды. 2013 жылдан бастап жапондық компаниялардың көпшілігі бір-екі он жыл бұрын болған беделге ие емес. Қазіргі уақытта халықаралық тұтынушы электроника нарығы жапон, оңтүстік корея, қытай, тайвань және американдық өнеркәсіптер арасындағы бәсекелестікті білдіреді. Жапондық компаниялардың саны әлі де халықаралық нарықта елеулі. Жапондық электроника өнеркәсібінің болашағы талқылануда.