Өсімдіктер мен микроорганизмдердің химиялық түрлері
Chemotype
Хемотиптер – өсімдіктер мен микроорганизмдердегі екінші метаболиттер құрамының химиялық айырмашылықтары. Морфологиялық өзгешеліктерсіз химиялық фенотиптер!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Химотип (кейде химиовар) – өсімдік немесе микроорганизмнің химиялық құрамындағы ерекшелік, екіншілік метаболиттердің құрамындағы айырмашылықтар. Морфологиялық немесе анатомиялық ерекшеліктері аз немесе жоқ генетикалық және эпигенетикалық өзгерістер химиялық фенотипте елеулі өзгерістер тудыруы мүмкін. Химотиптер көбінесе сол жеке тұлға өндірген ең көп таралған химиялық зат арқылы анықталады және бұл тұжырым химиялық экологтар мен табиғи өнімдер химияшыларының жұмысында пайдалы болды. Өсімдік биологиясы саласында "химотип" термині алғаш рет 1968 жылы Рольф Сантессон және оның ұлы Йохан есімдерімен қатар айтылды, ол "морфологиялық жағынан ажыратылмаған жеке тұлғалардың химиялық сипаттағы бөліктері" деп анықталды. Микробиологияда 1990 жылғы "Бактериялардың халықаралық номенклатурасы туралы кодекс" (ICNB) нұсқасында "химоформа" немесе "химовар" терминдері басымдыққа ие, біріншісі организмнің химиялық құрамын, ал екіншісі "белгілі бір химиялық заттың өндірісі немесе мөлшері" дегенді білдіреді. Типтік үлгілермен шатастыруды болдырмау үшін жұрнағы бар терминдер қолданудан алынбауы тиіс. Химотип және хемовар терминдері алғаш рет 1962 жылы Монреальде өткен Халықаралық микробиологиялық конгресте ICNB-ге инфра-субтипілік таксономиялық бөлімшелерге қатысты номенклатуралық ережелерді қайта қарау ұсынысы ретінде енгізілді. Ұсынылған өзгерістерде серотип және морфотип сияқты дәрежелердің номенклатуралық реттелуінің қажеттілігі шатасуды болдырмау үшін айтылды. 8а(7) ұсынымында "химовар және химиотип терминдерін қолдануға рұқсат беруді" сұрады, бұл терминдер "түрдің типтік штаммы әдетте өндірмейтін химиялық заттарды өндіру арқылы сипатталатын инфрасубтипілік бөлімшелерді белгілеу үшін қолданылады" деп түсіндірілді. Кодекске енгізілген өзгерістер 1962 жылдың тамызында Монреальде өткен VIII Халықаралық микробиологиялық конгресте Халықаралық бактериологиялық номенклатура комитетінің сот комиссиясымен мақұлданды. Көптеген полиморфты химотиптері бар өсімдіктердің жақсы мысалы – Thymus vulgaris. Т. vulgaris үлгілері сыртқы түрінен айырмашылығы жоқ болса да, эфир майының басым компоненті тимол, карвакрол, линалол, гераниол, сабинен гидраты (туианол), α-терпинеол немесе эвкалиптол болған жағдайда жеті түрлі химотипке жатқызылуы мүмкін. Мұндай химотиптер Thymus vulgaris ct. thymol (қызыл түсті қарағай) немесе Thymus vulgaris ct. geraniol (тұйық қарағай) сияқты атаулармен көрсетілуі мүмкін. Мұндай аталымның таксономиялық мәні жоқ. Химотиптер тек ең көп таралған екіншілік метаболиттермен анықталатындықтан, олар бірдей қасиетке ие организмдер тобы ретінде практикалық маңызы аз болуы мүмкін. Бір химотиптің жеке тұлғалары химиялық профильдері бойынша өте әртүрлі болуы мүмкін, олар келесі ең көп таралған химиялық заттың мөлшеріне байланысты өзгеруі мүмкін. Бұл дегеніміз, бір химотиптегі екі жеке тұлға шөпқоректілерге, тозаңдаушыларға немесе зиянкестерге қарсы әртүрлі әсер ете алады. Кен Кифовер Ринг және әріптестері 2008 жылы жүргізген зерттеуде "бұл жеке тұлғаның химиялық профиліне өте сапалы бағалау болуы мүмкін, оның астында маңызды химиялық әртүрлілік жасырылуы мүмкін" деп ескертті.
A chemotype (sometimes chemovar) is a chemically distinct entity in a plant or microorganism, with differences in the composition of the secondary metabolites. Minor genetic and epigenetic changes with little or no effect on morphology or anatomy may produce large changes in the chemical phenotype. Chemotypes are often defined by the most abundant chemical produced by that individual and the concept has been useful in work done by chemical ecologists and natural product chemists. With respect to plant biology, the term "chemotype" was first coined by Rolf Santesson and his son Johan in 1968, defined as, " chemically characterized parts of a population of morphologically indistinguishable individuals." In microbiology, the term "chemoform" or "chemovar" is preferred in the 1990 edition of the International Code of Nomenclature of Bacteria (ICNB), the former referring to the chemical constitution of an organism and the latter meaning "production or amount of production of a particular chemical." Terms with the suffix type are discouraged so as to avoid confusion with type specimens. The terms chemotype and chemovar were originally introduced to the ICNB in a proposed revision to one of the nomenclatural rules dealing with infrasubspecific taxonomic subdivisions at the 1962 meeting of the International Microbiological Congress in Montreal. The proposed change argued that nomenclatural regulation of these ranks, such as serotype and morphotype, is necessary to avoid confusion. In proposed recommendation 8a(7), it was asked that "authorization be given for the use of the terms chemovar and chemotype," defining the terms as being "used to designate an infrasubspecific subdivision to include infrasubspecific forms or strains characterized by the production of some chemical not normally produced by the type strain of the species." The change to the Code was approved in August 1962 by the Judicial Commission of the International Committee of Bacteriological Nomenclature at the VIII International Microbiological Congress in Montreal. A good example of a plant with many polymorphic chemotypes is Thymus vulgaris. While largely indistinguishable in appearance, specimens of T. vulgaris may be assigned to one of seven different chemotypes, depending on whether the dominant component of the essential oil is thymol, carvacrol, linalool, geraniol, sabinene hydrate (thuyanol), α terpineol, or eucalyptol. Such chemotypes may be indicated as Thymus vulgaris ct. thymol (red thyme), or Thymus vulgaris ct. geraniol (sweet thyme), etc. Such an indication has no taxonomic standing. Because chemotypes are defined only by the most abundant secondary metabolite, they may have little practical meaning as a group of organisms sharing the same trait. Individuals of one chemotype may have vastly different chemical profiles, varying in the abundance of kind of the next most abundant chemical. This means two individuals of the same chemotype could have different impacts on herbivores, pollinators, or resistance to pests. A study by Ken Keefover Ring and colleagues in 2008 cautioned that, " this can be a very qualitative assessment of an individual's chemical profile, under which may be hiding significant chemical diversity."