Кіріспе

Мүсылман әлем лигасы (МВЛ; رابطة العالم الاسلامي) – Сауд Арабиясының Мекке қаласында орналасқан халықаралық исламдық үкіметтік емес ұйым. Ол исламның нағыз жолы деп санайтын, бейбітшілік, төзімділік және махаббатты қолдайтын орташалық құндылықтарды тарату арқылы исламның шынайы хабарын таратуға ұмтылады. Ұйым 1962 жылы құрылғаннан бері Сауд Арабиясы үкіметінің қаржылық қолдауында, ал 1980 жылға қарай бұл қаржы көлемі шамамен 13 миллион долларға жеткен. «Оксфорд ислам сөздігінде» былай делінген: «Бұл ұйым Сауд Арабиясы үкіметінің өкілі болып табылады және осы үкімет оны қаржыландырады». Мұхаммед бин Абдул Карим Иса – Бас хатшы. Лига зорлық-зомбылықтың барлық түрлерін жоққа шығаратынын және Шәрияның өз түсінігі шеңберінде басқа мәдениеттердің өкілдерімен диалог құруға баса назар қоятынын мәлімдейді. Алайда, ұйым дау-дамайсыз емес, АҚШ-та Хамас, әл-Қаида және басқа да террористік ұйымдармен байланысты бірнеше терроризмге қарсы тергеулерге қатысқан. АҚШ Мемлекеттік департаментінің 2019 жылғы терроризм туралы баяндамасында Мұсылман әлем лигасының Бас хатшысы доктор Әл Исса «дінаралық диалог, діни төзімділік және бейбіт өмір сүру туралы хабарламаны әлемдік діни қайраткерлерге, соның ішінде араб әлемінен тыс мұсылман имамдарына жеткізді» делінген. Сондай-ақ, ол АҚШ-тың көрнекті еврей және христиан басшыларымен кең ауқымда байланыс жасады. Лига 1978 жылы Халықаралық Ислам Көмек Ұйымын құрды.

Тарих

Дүниежүзілік мұсылман лигасы Жалпы ислам конференциясының 1962 жылғы 18 мамырға сәйкес, 1381 жылғы хижраның 14-ші күні Меккеде өткен мәжілісінде қабылданған қаулыға сәйкес құрылды. 1962 жылы 22 мұсылман дін қызметкерінің кездесуінен кейін, Дүниежүзілік мұсылман лигасы сол кездегі тақ мұрагері Фейсал ханзаданың қолдауымен құрылды. Бас хатшы доктор Әл-Исса басшылығымен Дүниежүзілік мұсылман лигасы мақсаттары мен басымдықтарында елеулі өзгерістер жасады, мұсылман әлемінде ұзақ жылдар бойы сақталған шектеулерді бұзып, ұйымның нағыз исламдық құндылықтарды тарату және жауапты басшылық таныту міндетін орындады.

Мақсаттар

Мұсылман әлемінің лигасының миссиясы – Исламды және Құран мен Сүннеттегі орташа құндылықтарды насихаттау. Бұдан әрі, Мұсылман әлемінің лигасы бүкіл әлемде Исламның нығаюын және бірлігін күшейтетін «бейбітшілік пен келісім» туралы хабар таратуға ұмтылады. Ұйым сондай-ақ, білім беру, дәстүрлі, цифрлық және әлеуметтік бұқаралық ақпарат құралдары, сондай-ақ халықаралық конференциялар арқылы фактілерді жариялау және түсіндіру арқылы экстремистік идеологиямен күреседі. Мұсылман әлемінің лигасы тек мұсылман азшылықтарының құқықтарын ғана емес, кемсітушілікке ұшыраған барлық азшылықтардың, сондай-ақ ашық және жасырын түрдегі қысымға ұшырағандардың құқықтарын қорғауға дайын екенін мәлімдейді. «Вашингтон Таймс» газеті Лиганың Бас хатшысының «ұйым мұсылмандық сенімдердің барлық спектрін қабылдайды және сунниттер мен шииттер арасындағы айырмашылықтарды қоса алғанда, сектанттық бөліністерді азайтуға тырысады» деген сөзін келтірді. Исламнан тыс азшылықтардың құқықтарын қорғау мәселесінде Мұсылман әлемінің лигасының басшылығы 2019 жылы Newsweek журналында жариялаған мақаласында Мекке хартасының «барлық адамдардың, оның ішінде әйелдер мен азшылықтардың адам құқықтарын сақтауды талап ететінін» жазды. Мұсылман әлемінің лигасының веб-сайтында айтылғандай, ұйым конструктивті диалог пен қарым-қатынас арқылы өркениеттердің жақындасуына ерекше мән береді. 2018 жылы доктор Аль-Исса мұсылмандар мен мұсылман емес адамдардың барлығының «адамгершілік бауырластық тұжырымын ілгерілетуге міндетті екенін, ол сүйіспеншілік, ынтымақтастық және түсіністік сезімін күшейтуге шақырады, сонымен қатар ортақ құндылықтар мен мүдделерді ілгерілетін және бөлісетін өркениеттердің жақындасуын қолдайды» деді. Бұдан өзге, ұйым Ислам мен әлемдегі ірі діндер, әсіресе христиандық және иудаизм арасындағы бейбіт және үйлесімді өмір сүруді қолдайды. Жыл сайын Мұсылман әлемінің лигасы қасиетті қажылық маусымын пайдаланып, Сауд Арабиясының Мекке қаласында құрметті ислам тұлғаларын, ғалымдар мен көшбасшыларын жинап, пікір алмасып, әлемдегі нағыз орташа исламдық принциптерді қалай көтеру және насихаттау керектігін талқылайды. Сонымен қатар, Мұсылман әлемінің лигасы бүгінгі әлемдегі көптеген мәселелерді шешу үшін әлемдік ой-сана жетекшілерімен, ғалымдармен, зиялылармен, жергілікті және ұлттық қоғамдық лидерлермен және ұйымдардың басшыларымен кездеседі.

Мекке жарғысы

2019 жылы Мұсылман әлем лигасы исламның нағыз, орташа және құрамдас қағидаларын мұсылмандарға ұсыну мақсатындағы маңызды келісім – Мекке хартасын қалыптастыруға және іске асыруға зор үлес қосты. Мекке хартасына 139 елден келген 1200-ден астам ислам ғалымдары, имамдары және көшбасшылары қатысқан тарихи жиын кезінде қол қойылды. Харта экстремизм мен жеккөрумен күресуге, әділетсіздік пен зорлыққа қарсы тұруға, барлық түрдегі адам құқықтарын бұзуды жоққа шығаруға шақыратын 30 ерекше қағидадан тұрады. Харта теңдік, діни үйлесім және төзімділік, әйелдерді күшейту және бірлесіп өмір сүру қажеттілігін айқындауға ұмтылады.

Құзыреті

Мешіттің бағыт-бағдар беру, білім беру, уағыз айту және әлеуметтік қызметтер көрсету салаларындағы рөлін қайта жандандыруға бағытталған жоспарларды жасау. Имамдар мен хатибтердің мәдени және техникалық біліктілігін арттыру жолдары мен тәсілдерін қарастыратын "Мешіт хабары" мерзімді басылымын жариялау. Ислам кітаптары мен жапсырмаларын шығару. Әлемдегі мешіттерді жан-жақты зерттеу жүргізу және алынған мәліметтерді кітап түрінде және мерзімдік хабарламалар түрінде жариялау. Әлемдегі мешіттерде бағыт-бағдар беру миссияларын жүзеге асыру үшін жақсы білімді уағызшылардың топтарын іріктеу және орналастыру. Имамдар мен хатибтердің білімін кеңейту және олардың тиімділігін арттыру үшін жергілікті немесе аймақтық қайта оқыту курстарын ұйымдастыру. Мешіттердің істерін ұлттық және аймақтық деңгейде бақылау үшін директорлар кеңесін құру. Исламның үйретулеріне қарсы келетін ойлар мен мінез-құлық үлгілерін зерттеу. Имамдар мен хатибтерді қайта оқытуға және даярлауға көмектесу, оларды түрлі мұсылман аймарларына жіберіп, намаз оқуға, уағыз айтуға және бағыт-бағдар беру сабақтарын жүргізуге дайындау.

Бас хатшының кеңсесі

Мұсылман әлемінің лигасының Бас хатшылығы – ұйымның басқарушы органы. Ол Мұсылман әлемінің лигасының күнделікті қызметін қадағалайды және Құрылтай кеңесі бекіткен саясат пен қаулыларын іске асырады. Бас хатшылық құрамына Бас хатшы, оның орынбасарлары және жалпы штат кіреді. Бас хатшылықтың бас кеңсесі Сауд Арабиясының Мекке қаласында орналасқан. Мұхаммед бин Абдул Карим Иса – қазіргі Мұсылман әлемінің лигасының Бас хатшысы.

Іс-шаралар

Бас хатшы доктор Аль Исса басшылығымен МВЛ жиі халықаралық шараларға қатысып, оларды өткізеді, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпіріндегі гуманитарлық көмек жобаларына белсенді түрде атсалысады.

Халал сертификаттау

MWL-де әлемнің әртүрлі елдерінде халал ет өнімдерін сертификаттауды қадағалайтын бірнеше аймақтық ислам мәдени орталықтары бар. Сауд Арабиясы Корольдігіне тек MWL-ге қатысты орталықтар мақұлдаған ет импортталуы мүмкін. Осы саладагы оның көптеген жұмыстары халал тағамдардың маңыздылығын тарату мақсатында құрылған, MWL құрамындағы Халықаралық исламдық халал ұйымы арқылы ұйымдастырылады.

Пакистандықтарға көмек

1988 жылы Мұсылман әлем лигасы (Аль Фалах және Хид Интернешнл ұйымдарымен бірлесе) Бангладештегі тұрмысы қиын пакистандықтар үшін берік үйлер салды.

Жарияланымдар

Мұсылман әлем лигасы араб және ағылшын тілдерінде ай сайынғы «Мұсылман әлем лигасы журналын» жариялайды. Сонымен қатар, апта сайын «Мұсылман әлемінің жаңалықтары» атты ақпараттық бюллетень шығарады.

Дау

2001 жылдың қазан айында Newsweek журналының тілшісі Эван Томас «Бин Ладен өзінің операцияларын қаржыландыру үшін Сауд Арабиясы үкіметі тікелей қаржылаған екі байланысты әлемдік қайырымдылық ұйымын – Халықаралық исламдық көмек ұйымын және Мұсылман әлемі лигасының (Muslim World League) көмегін пайдаланған. АҚШ ресми тұлғалары NEWSWEEK журналына мәлімдегендей, Сауд Арабиясы үкіметін ұялту мақсатында өткен аптада бұл ұйымдар АҚШ санкцияларына ілінген ұйымдар тізіміне енгізілмеген». Антидиффамация лигасының мәліметінше, Мұсылман әлемі лигасы (MWL) жиі Израильге қарсы сөздерге платформа болып келген. 2008 жылы ол Юсуф әл-Карадавиді 2008 жылдың маусым айында Меккеде өткен бірінші Халықаралық исламдық диалог конференциясына шақырды. Конференцияда сөйлеген сөзінде ол «Еврейлермен бірге бір платформада отырмаймын және бізге зұлымдық жасап, Израильді қолдайтын еврейлермен ешқашан диалогқа бармаймын» деді.