Дакка колледжі: Бангладештегі ең көне білім ошағының тарихы

Кіріспе

Дака қаласы, Бангладеш ең көне білім беру орталықтарының бірі.

Дака колледжі, сондай-ақ DC деп белгілі, Бангладештің Данамонди ауданында орналасқан ең маңызды және ең көне жоғары білім беру мекемелерінің бірі. Ол Дакка университетіне қарайтын бакалавр және магистрлік бағдарламаларын ұсынады. Сондай-ақ, колледж жоғары орта білім сертификатын (Hsc) та ұсынады.

Тарих

Шығыс Үндістан компаниясы мен британдық үкіметтің билігі субконтинентте заманауи білімнің таралуымен тығыз байланысты болды. Компания билігі тұсында 1780 жылы Калькутта медресесі (қазіргі Әлиа университеті), 1791 жылы Варанасиде Санскрит колледжі және 1800 жылы Форт-Уильям колледжі құрылды. Бірақ 1813 жылғы «Хартия туралы» заңға сәйкес, британдық үкімет Шығыс Үндістан компаниясына үндістердің білім алуына баса назар аударуды тапсырды. Бұл заң қазіргі үнді білімінің негізін қалады. 1817 жылы Хинду колледжі (қазіргі Президент университеті) құрылды. Содан кейін шамамен екі онжылдық бойы Үндістанда білім берудің жолдары мен әдістері туралы пікірталастар болды. 1835 жылы британдық парламент мүшесі лорд Маколей «Білім туралы ескертпеде» Үндістанның білімі ағылшын тілінде және еуропалық білім негізінде болуы керек екенін ұсынды. Нәтижесінде Үндістанның генерал-губернаторы лорд Бентинк «Ағылшын білімі туралы» заңды қабылдады. Сол кездегі елдің білім жүйесіне жауапты мемлекеттік орган – «Жалпы білім беру комитеті» 1835 жылғы 20 сәуірде лорд Бентинкке ұсынған баяндамасында Бенгал президенттігінің ірі қалаларында ағылшын әдебиеті мен ғылымын оқыту үшін мектептер құруды ұсынды. Олар сондай-ақ, мүмкіндігі болса, мемлекеттік қаражаттан осындай мектептерді ашуға ақша бөлуді және бағдарламаны Дакка мен Патнадан бастауды ұсынды. Бұл ұсыныс 1835 жылғы 24 маусымда мақұлданды. Бенгалдағы алғашқы мемлекеттік мектеп 1835 жылғы 15 шілдеде Дакка қаласының азаматтық хирургы доктор Джеймс Тейлор Уайз Шығыс Үндістан компаниясының жалдаған үйінде ашылды. Мекеме «Дакка ағылшын семинариясы» деп аталды. Доктор Уайз аудандық судья Грант мырзаның көмегімен мектептің басқару және оқу ісін жүргізу үшін жергілікті білім беру комитетін құрды. Мекеменің ғимараты ағылшын фабрикасының жерінде, халықтың қайырымдылығымен жартылай салынды. Осы мектептің арқасында Дакка заманауи білімнің маңызды орталығына айналды. Мекеме Дакка қаласының әлеуметтік-экономикалық саласына беспрецеденттік әсер етті. Осы аймақтың білім алушылары алғаш рет батыстың заманауи өнерімен, ғылымымен және философиясымен танысты. Кейіннен 1839 жылы Үндістанның генерал-губернаторы лорд Окленд білім туралы әйгілі ескертпесін ұсынды, содан кейін 1840 жылы Бас білім беру комитеті генерал-губернаторға Даккада колледж құруды ұсынды. 1841 жылғы 18 шілдеде бұл ұсыныс мақұлданды. 1841 жылғы 20 қарашада Дакка орталық колледжі құрылды. Кембридж университетінің студенті және Хинду колледжінің (қазіргі Президент университеті) оқытушысы Дж. Айрланд алғашқы директор болып тағайындалды. Дакка колледжі субконтиненттің маңызды білім беру орталықтарының бірі болып, ағылшын семинария мектебінің (қазіргі Дакка колледжі) екінші қабатындағы 3 бөлмеде жұмысын бастады. Жергілікті «Халық білімі комитеті» колледж ғимаратының жерін сатып алды. Полковник Гарстин ғимарат жобасын жасады. 1841 жылғы 20 қарашада Калькутта епископы Дэниел Уилсон Садархатта колледждің іргетасын салды. Ғимараттың құрылысы 1844 жылы аяқталып, 25 мамырда студенттер жаңа ғимаратта білім алуын бастады. Бірінші выпускниктер тобында мұсылман және индус студенттері, сондай-ақ Армения мен Португалиядан келген бірқатар шетелдік студенттер болды. Құрылғаннан бастап Дакка колледжі Бангладештің маңызды білім беру мекемесі болып, Шығыс Бенгалдың мәдени, әлеуметтік және рухани өміріне жетекшілік етті. 1846 жылы колледж Дакка колледжі деп қайта аталды. 1854 жылы сэр Чарльз Вудтың «Білім туралы» жарлығының арқасында үнді заманауи білімінде тәртіп пен үйлесім орнатылды. Жаңа білім беру саясатының нәтижесінде 1854 жылдан бастап Дакка колледжінің үздік студенттері сол кездегі субконтиненттегі жалғыз медициналық колледж – Калькутта медициналық колледжінде медицинаны оқып білім алу мүмкіндігіне ие болды. 1857 жылы Калькутта университеті құрылғаннан кейін Дакка колледжі оған қосылды. Бірінші жылы 4 студент Дакка колледжінен БА емтиханына жіберілді, бірақ емтиханға Динанат Сен деген атпен келді. 1873 жылы студенттер санының өсуіне және физика мен химия зертханаларын орналастыруға байланысты колледж Виктория паркіне шығысқа қарай кең ғимаратқа көшірілді. 1875 жылы Дакка колледжінде жеке ғылым ғимараты салынды және ғылым сабақтары ашылды. Дакка колледжі философия, тарих, әдебиет, математика, құқық және ғылым салаларында жоғары білім беру арқылы Шығыс Бенгалда заманауи білімнің орталығына айналды, бұл 1921 жылы Дакка университеті құрылғанға дейін жалғасты. Алайда, 1980 жылға дейін Дакка колледжінде жатақ болған жоқ. 1974 жылы жатақ салынғанмен, ол ұзаққа соқпады. Кейіннен 1880 жылы Шридас көшесіндегі Бангла базарда Дакка колледжі үшін «Раджчандра индус студенттер жатағы» ашылды, ол үкіметтің рұқсатымен толығымен жеке қаражат есебінен салынды. 1903 жылы Дакка колледжі үшін жаңа инфрақұрылымдық жоспарлар жасалды және 1904 жылы жер сатып алынып, құрылыс жұмыстары басталды. 1904 жылғы 19 ақпанда лорд Керзон Керзон залының құрылысын ашты. 1904 жылғы 27 мамырда өткен үкімет отырысында Дакка колледжі үшін заманауи жатақ салу туралы шешім қабылданды. 1908 жылы Керзон залының құрылысы аяқталып, Дакка колледжі Бенгалдың бөлінуінен кейін Рамна ауданындағы Керзон залы мен оған іргелес ғимараттарға көшірілді. Керзон залының шығыс жағындағы көше колледждің мұнда орналасқан кезінде Колледж көшесі деп аталды. 1908 жылғы наурызда Дакка залы (қазіргі Шахидуллах залы) құрылысы аяқталды. Дакка колледжі мұнда әдемі табиғи ортада жеке ғылым ғимараты, студенттерге арналған Дакка залы (қазіргі Шахидуллах залы) және профессорларға арналған төрт тұрғын ғимаратпен толыққанды жатақ колледжіне айналды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан бастап, оның Дакка колледжіне кері әсері академиялық қызмет пен басқа да даму жұмыстарында төмендеуге әкелді. Тіпті колледж ғимараттары әскерилерге берілу қаупі болды. 1920 жылғы шілдеде стратегиялық себептерге байланысты Дакка колледжінің орта буынынан Дакка орта колледжі деген жаңа колледж құрылды. 1920 жылғы 20 тамызда жаңа колледж сол кездегі Инженерлік мектепке (қазіргі БУЕТ) кампусына көшірілді. Қалған БА, BSc, MA және MSc сабақтары ғана Керзон залында қалды. 1921 жылғы 1 шілдеде Дакка университеті құрылды. Дакка университетінің құрылуына Дакка колледжінің үлкен үлесі мен құрбаны бар. Жаңа құрылған университетке Дакка колледжінің бір бөлігі біріктірілді. Шын мәнінде, университет 1921 жылғы 15 шілдеде академиялық қызметін бастауы үшін Дакка колледжінің барлық жылжымалы және жылжымайтын мүліктері, студенттері, оқытушылары, қызметкерлері, кітаптары, кітапханасы, ғылым кабинеттері және әртүрлі ғимараттары берілді. Университетке сондай-ақ колледждің үлкен жері мен кампусы, жатақтары және басқа да инфрақұрылымдары, ғылыми жабдықтары және үздік студенттерге бөлінген түрлі стипендиялар берілді. Екінші жағынан, Дакка колледжі Лейтенант-губернатордың резиденциясына (Ескі Жоғарғы сот ғимараты) көшірілді, ал Инженерлік мектеп (қазіргі БУЕТ) колледж студенттерінің жатағы болды. Инженерлік мектеп (қазіргі БУЕТ) хатшылық ғимаратына көшірілді. 1943 жылы Жоғарғы сот ғимаратын екінші дүниежүзілік соғысының жаралы әскерлерін орналастыру үшін босатуға тура келді. Қарулы күштер ғимаратты алып, шатыр ретінде пайдаланды. Содан кейін колледж уақытша Луксимбазарда орналасқан Ислам орта мектебіне (қазіргі Каби Назрул мемлекеттік колледжі) көшірілді. Жұмысының ресми және академиялық қызметі...

The East India Company and British rule were closely related to the spread of modern education in the subcontinent. During the Company rule, the rulers established the Calcutta Madrasah (now Aliah University) in 1780 and the Sanskrit College in Varanasi in 1791 for the Indians, and the Fort William College in 1800 for the employees of the East India Company. But through the 'Charter Act 1813', the East India Company was instructed by the British government to focus on the education of Indians. The act was the foundation of modern Indian education. Hindu College (now Presidency University) was established in 1817. After that, almost two decades passed in various debates about the means and methods of spreading education in India. In 1835, a member of the British Parliament, Lord Macaulay, proposed in the 'Minute on Education' that India's education should be in the English language and in the light of European knowledge. As a result, the Governor General of India Lord Bentinck gave the 'English Education Act' effect. The 'General Committee of Public Instruction', the then government agency responsible for the country's education system, in a report submitted on 20 April 1835 to Lord Bentinck, recommended to establish schools in major cities under the Bengal Presidency to teach English literature and science. They also recommended to allocate money from the government fund for establishing such schools wherever possible and to start the program from Dhaka and Patna. The proposal was approved on June 24, 1835. The first government school in the whole of Bengal was established in Dhaka on July 15, 1835 by Dr. James Taylor Wise, Civil Surgeon of Dhaka, in a hired house of East India Company. The school was known as 'Dhaka English Seminary'. A local Committee of Public Instruction was formed by Dr. Wise with the help of District Magistrate Mr. Grant to conduct the administrative and academic affairs of the school. The school building was built partly out of public donations on the grounds of an English factory. With this school, Dhaka became an important center for the spread of modern education. The school created an unprecedented impact on the socio economic arena of Dhaka city. Learners of this region were introduced to the western modern art, science and philosophy of the west for the first time. Later, Lord Auckland, the Governor General of India, presented his famous Minute on Education in 1839, following which the General Committee of Public Instruction proposed the establishment of a college in Dhaka to the Governor General in 1840. The proposal was approved on July 18, 1841. On November 20, 1841, Dacca Central College was established. Cambridge University student and Hindu College (now Presidency University) teacher J. Ireland was appointed the first Principal. Dhaka College, one of the main educational institutions of the subcontinent, started its journey with 3 rooms on the second floor of the English Seminary School (now Dhaka Collegiate School) building. The local 'Public Education Committee' bought the land for the college building. Colonel Garstin designed the building. On November 20, 1841, Daniel Wilson, Bishop of Calcutta, laid the foundation stone of the college at Sadarghat. The construction of the building was completed in 1844 and on May 25, 1844 the students started their education in the new building. In the first graduating class there were both Muslim and Hindu students, as well as a number of foreign students, mainly from Armenia and Portugal. Since its inception, Dhaka College has been an important educational institution in Bangladesh for leading the cultural, social and intellectual activities of East Bengal. It was renamed as Dacca College in 1846. In 1854, due to 'Education Dispatch' of Sir Charles Wood, discipline and coordination was established in Indian modern education. Due to the new educational policy, since 1854 the meritorious students of Dhaka College got the opportunity to study medicine in Calcutta Medical College, the only medical college in the subcontinent that time. After the establishment of Calcutta University in 1857, Dhaka College was affiliated to it. In the first year, 4 students were sent from Dhaka College to appear in the BA examination, although one student appeared in the examination named Deenanath Sen. In 1873, the College was relocated to a spacious building to the east of Victoria Park to accommodate the increased number of students and the physics and chemistry laboratories. In 1875, a separate science building was established and science classes were opened in Dhaka College. Dhaka College became the heart of modern education in East Bengal by providing higher education in philosophy, history, literature, mathematics, law and science which continued until the establishment of Dhaka University in 1921. However, there was no dormitory in Dhaka College until 1880. Though a dormitory was built in 1874, it did not last long. Subsequently, the first dormitory named Rajchandra Hindu Student Hostel was constructed at Shridas Lane, Bangla Bazar for Dhaka College in 1880 with a completely private grant subject to the permission of the government. In 1903 new infrastructure plans were made for Dhaka College and in 1904 land was acquired and construction work started. On February 19, 1904, Lord Curzon inaugurated the construction of Curzon Hall. At a government meeting on May 27, 1904, it was decided to build a modern dormitory for Dhaka College. In 1908, construction of Curzon Hall was completed and Dhaka College was shifted to Curzon Hall and some adhering buildings at Ramna area after the partition of Bengal. The road on the east of Curzon Hall was named as College Road when Dhaka College was here. In March 1908, the construction of Dhaka Hall (now Shahidullah Hall) was completed. Dhaka College transformed into a full fledged residential college here in a beautiful natural setting with a separate science building, Dhaka Hall (now Shahidullah Hall) for students and four residential buildings for professors. With the beginning of the World War I in 1914, its adverse impact on Dhaka College resulted in declination of academic activities and other development works. Even, there were chances of the college buildings being taken over by the military. In July 1920, another college named Dacca Intermediate College was founded comprising the intermediate classes of Dhaka College for strategical reasons. On August 20, 1920, the new college was moved to the then Engineering School (now BUET) campus. Only the remaining BA, BSc, MA and MSc classes were accommodated in Curzon Hall. On July 1, 1921, the University of Dhaka was established. Dhaka College has a glorious contribution and sacrifice for the establishment of the University of Dhaka. A section of Dhaka College was merged with the newly created university. In fact, all the movable and immovable properties of Dhaka College, students, teachers, staffs, employees, books, library, science rooms and various buildings were brought under the university so that the university could start its academic activities on July 15, 1921. A large amount of college land and campus, hostels and other infrastructures, scientific equipment and various scholarships allotted to meritorious students were also handed over to the university. On the other hand, Dhaka College was shifted to the Residence of Lieutenant Governor (Old High Court Building) and the Engineering School (now BUET) building was made the student hostel of the college. The Engineering School (now BUET) was moved to Secretariat building. In 1943, the High Court College building had to be vacated to rehabilitate the wounded soldiers of World War II. The armed forced occupied the building and used it as a tent. Then the college was shifted temporarily to Islamic Intermediate College (now Kabi Nazrul Govt. College) located in Luxmibazar. Shortly afterwards, the official and academic activities of the college were conducted in a rusty old private building of late Khan Bahadur Abdul Hai located in Siddiq Bazar, adjacent to Fulbaria Station. Apart from this, a few houses were rented and used as college hostel. In 1955, the journey of Dhaka College was started anew with new infrastructures in the present campus at Dhanmondi with a land area of 24 acres. In 1972, undergraduate courses on some subjects were reopened. In 1982, the English spelling of the city was officially changed from Dacca to Dhaka. As a consequence the college was named Dhaka College. During the Ershad period, the college had to relinquish about 6 acres of land. At present, the college is situated on a land of 18.57 acres. The Intermediate courses were discontinued in 1996 and reopened in 2010.

Академиктер

Дака колледжі әртүрлі мамандықтар бойынша екі жылдық жоғары орта білім, төрт жылдық бакалавр және бір жылдық магистрлік бағдарламаларын ұсынады.

Бакалавриат және магистратура бағдарламасы

19 кафедрада бакалавриат (квалификациялық) және магистратура бағдарламалары жүріп жатыр. Ақпараттық және коммуникациялық технологиялар (АКТ) бойынша аспиранттарға арналған кредиттік емес курс 2010 жылдың 1 тамызынан бастап ашылды.

BNCC

Корпустың қызметі алғаш рет 1920 жылғы Үндістанның аумақтық күштері туралы заңға сәйкес Дакка колледжінде басталды. 1979 жылдың 23 наурызында сол кездегі UOTC, BCC және JCC бірлесіп Бангладеш Ұлттық кадет корпусы (BNCC) деген атпен жолға шықты. Рамна полкіне қарасты 1-БНКК батальонының Браво ротасы Дакка колледжі взводында орналасқан. Қазіргі таңда Дакка колледжі взводы 1-ші БНКК батальонының Альфа ротасында. Кадеттерді алдын ала іріктеу жыл сайын жазбаша тест, дене шынықтыру сынағы, сұхбаттасу және орта және жоғары сыныптардың студенттері арасындағы басқа да қосымша іс-шаралар арқылы жүзеге асырылады. Содан кейін 1-ші БНКК батальонының адъютанты алдын ала іріктелгендердің ішіндегі білікті және дайын курсанттарды өзі таңдайды. Іріктелген кадеттер тұрақты түрде апта сайын оқудан өтеді. Оқу-жаттығуларға взвод командирлері, басқа да әскери шенеуніктер, әскери оқытушылар және аға кадеттер қатысады. Колледж директоры мен орынбасары апталық оқу бағдарламасын тікелей бақылайды және бағдарламаны одан да динамикалық және қарқынды ету үшін бұйрықтар, кеңестер, нұсқаулар мен ынталандыру береді. Дакка колледжінің БНКК тобы 2017, 2018, 2022 және 2023 жылдары Ұлттық білім беру апталығында үздік деп танылды.

Ровер Скаут

Дака колледжінің Ровер Скаут тобы 1972 жылы Азаттық соғысынан кейін қайта ұйымдастырылды. Сол кезде топтың нөмірі 5 болды. Бұл бірлескен білім беру бағдарламасы бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Қазіргі таңда 130 ровер скаут, оның 60-ы мүшелік кезеңінде, 20-сы дайындық кезеңінде және 12-сі қызмет кезеңінде.