Кіріспе
Парсонстаунның Левиафан тарихи ирланд рефлекторлық телескопы немесе Росс алты футтық телескопы – апертурасы бар тарихи рефлекторлық телескоп, ол 1845 жылдан бастап 1917 жылы Калифорниядағы Хукер телескобы салынатынша әлемдегі ең ірі телескоп болды. Росс алты футтық телескобын Уильям Парсонс, 3-ші Росс графы өз иелігіндегі Бир қамалында, Парсонстаун (қазіргі Бир) Ирландияда салған.
Leviathan of Parsonstown, or Rosse six foot telescope, is a historic reflecting telescope of aperture, which was the largest telescope in the world from 1845 until the construction of the Hooker Telescope in California in 1917. The Rosse six foot telescope was built by William Parsons, 3rd Earl of Rosse on his estate, Birr Castle, at Parsonstown (now Birr) in Ireland.
Дизайн және құрылыс
Парсонс үлкен телескоп айналарын спекулум металлынан құю, ұнтақтау және жылтырату техникаларын жетілдірді, сондай-ақ параболалық айналарға арналған бумен жұмыс істейтін ұнтақтау машиналарын жасады. Оның 1839 жылғы айнасы кішірек бөліктерге құйылып, содан кейін ұнтақталғаннан және жылтыратылғаннан кейін біріктірілді; ал 1840 жылғы айнасы бір бөлікте құйылды. 1842 жылы Парсонс өзінің алғашқы айнасын құйды, бірақ екі ұнтақталған және жылтыратылған айна алуға дейін тағы бес рет құйды. Спекулум айналары тез тозады; екі айна болғандықтан, біреуін телескопта пайдалануға болады, ал екіншісін қайта жылтыратуға дайындауға болады. Телескоп түтігі мен тіреу құрылымы 1845 жылы аяқталды. Айнаның қалыңдығы 5 дюйм (13 см) және салмағы шамамен 3 тоннаны құрады. Бұл айнаның өз салмағынан деформацияланбауы үшін және оны тіреу үшін айна ұясы қажет болды. Түтік пен айна қорабының ұзындығы шамамен 54 фут (16 м) болды; айнамен қоса салмағы шамамен 12 тоннаға жетті. Түтік айна жағынан "әмбебап буынмен" – екі осьті біліктің көмегімен тіреліп тұрды, бұл түтікті биіктік диапазонының кең ауқымында еңкейтуге және азимуттың шектеулі диапазонында айналдыруға мүмкіндік берді. Азимут диапазоны түтіктің шығыс және батыс жағынан тіреп тұрған қабырғалармен шамамен бір сағатқа дейін шектелді. Қабырғалардың арақашықтығы 7 метр, биіктігі 12 метр, ұзындығы 22 метр болды. Телескопты тепе-теңдікте ұстау үшін тізбек пен қарсы салмақ, ал биіктікті басқару үшін тұтқасы бар тізбек қолданылды. Түтіктің астындағы рельс және тісті дөңгелек азимутты басқарады. Бұл рельс шығыс тіреу қабырғасына қосылған, онда ол телескоптың биіктігін өзгертуге мүмкіндік беретін дөңгелек темір доғада жылжи алады. Түтік Ньютондық конструкцияда жасалған, көзқарасы батыс жағында орналасқан. Төмен биіктікте бақылаушы ағаш галереясы арқылы көзқарасқа жетеді, ол қабырғалар арасындағы қашықтықты көлденең басып өтеді және телескоптың биіктігін бақылау үшін жоғары және төмен жылжи алады. Галереядағы платформа әртүрлі азимуттарда көзқарасқа жету үшін бүйірге жылжиды. Жоғары биіктікте батыс қабырғасының үстіндегі қисық галереялар пайдаланылады, оларды телескопты азимут бойынша бақылау үшін қабырға бойымен жылжитуға болады. Уильям Парсонс (Росс графының үшіншісі) 1867 жылы қайтыс болғаннан кейін, төртінші граф (Лоуренс Парсонс) алты футтық телескопты пайдалануды жалғастырды. 1874 жылдан 1878 жылға дейін Дж. Л. Э. Дрейер телескоппен жұмыс істеді және оның тұмандықтар мен жұлдыз шоғырларының жаңа жалпы каталогын құрастыруды бастады.
Қазіргі заманғы радиотелескоп
2017 жылы қамал аумағында LOFAR радиотелескоп станциясы IE613 салынды. Бұл LOFAR желісіндегі ең батыс станция. LOFAR 10 МГц-тен 240 МГц-ке дейінгі жиілік диапазонында екі түрлі антенналар арқылы байқау жүргізеді: төмен жиілікті антенна (LBA) және жоғары жиілікті антенна (HBA), олар тиісінше 10–80 МГц және 120–240 МГц үшін оңтайландырылған. Бірр Касл станциясы 96 LBA, 96 HBA және барлығы 96 цифрлық қабылдағыш бірлігінен (RCU) тұрады. Бірр Касл станциясы өзі Ирландияның төмен жиілікті массиві (I LOFAR) – I Лофар телескопы болып табылады. 2018 жылы I LOFAR алғаш рет 7,9 жарық жылы қашықтықта орналасқан CN Leo (Wolf 359) атты миллиард жылдық қызыл ергежейлі жұлдызды байқады.