Кіріспе

Эвкалипт түрі
түр қорабы
|атауы = Grey gum
|суреті = Eucalyptus punctatatrunk.jpg
|сурет сипаттамасы = Хиткот ұлттық паркіндегі Eucalyptus punctata
|туыс = Eucalyptus
|түрі = punctata
|авторы = DC.
|синонимдер сілтемесі = – шығыс Австралияға ендемік шағын және орташа мөлшердегі ағаш. Оның жамылғы сұр қабығы бар, ол бөліктермен түсіп жатады, ланцет тәрізді, иілген немесе жұмыртқа тәрізді ересек жапырақтары, жеті топтамадағы гүл бүршіктері, ақ гүлдері және жарты шар немесе кесе тәрізді жемістері бар. Оның жапырақтары коаланың ең сүйікті тағамдарының бірі.

Сипаттама

Eucalyptus punctata – әдетте белгілі бір биіктікке дейін өсетін және лигнотубер құрайтын ағаш. Оның қабығы сұр, қоңыр немесе қаймақ түсті, жамылғылармен түсіп жатады. Жас өсімдіктер мен қайта өскен өсімдіктердің жапырақтары солғын жасыл, төменгі жағы ашық, жұмыртқа тәрізді немесе сүйір жапырақша тәрізді, ұзын және ені, сағақтары бар. Ересек жапырақтары жылтыр қою жасыл, төменгі жағы ашық, сүйір немесе иіліңген жұмыртқа тәрізді, ұзын және ені, сағаққа қарай тартылады. Гүл бүршіктері жапырақ қойнауларында жетідей топталып, тармақталмаған ұзын гүл сабағында орналасқан, жеке бүршіктер ұзын гүл сабағында. Піскен бүршіктер сопақ, ұзын және ені, конус немесе дөңгелек қақпақшасы бар. Гүлдеу желтоқсаннан наурызға дейін болады, гүлдері ақ түсті. Жемісі – ағаш тәрізді, тостаған немесе жарты шар пішіндес капсула, ұзын және ені.

Таксономия

Евкалипт punctata алғаш рет 1828 жылы швейцариялық натуралист Августин Пирамус де Кандолл өзінің Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis кітабында ресми түрде сипаттады. Спецификалық эпитет (punctata) латындық сын есім punctatus сөзінен алынған, ол "нүктелі" дегенді білдіреді және жапырақтарға нүктелі көрініс беретін май бездеріне сілтеме жасайды. Бұл Австралияның шығысында кездесетін, ірі жемісті сұр эвкалипттер деп аталатын туысқан түрлердің бірі. Басқалары – шығыс Квинслендтен келген E. longirostrata, Жаңа Англия аймағынан келген E. biturbinata және Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік-орталық бөлігіндегі Глостер және Дюгог маңынан келген E. canaliculata. Қыстағы жапырақтарда жазғы жапырақтарға қарағанда азоттың мөлшері аз болады, сондықтан коалалар осы айырмашылықты қыс айларында көбірек жеу арқылы толықтырады. Қоңыр баслы балқұмыры (Melithreptus brevirostris) және сары түкті балқұмыры (Lichenostomus melanops) сабақтардан шығатын жабысқақ затты жейтіні байқалды. Жаңа Оңтүстік Уэльстің орталық бөлігіндегі бірнеше жердегі зерттеулер қызыл ваттлбұрыш (Anthochaera carunculata) пен шулы монахтың (Philemon corniculatus) басқа ағаштарға қарағанда сұр эвкалипт жапырақтарымен қоректенуге бейім екенін көрсетті, егер екі түрдің де болғаны жағдайда, біріншісі екіншісін ығыстыратын сияқты.

Қолданылуы

Ағаш өте қатты әрі тозуға төзімді, құрылыс саласында және теміржолдың қабырғаларын жасауға қолданылады.