Кіріспе

Француз мемлекет қайраткері (1625–1696)

Шарль Колбер, Круаси маркизі (1625 – 28 шілде, 1696) – француз мемлекет қайраткері және дипломат.

Өмірбаян

Колберт Реймсте дүниеге келді. Ағасы Жан-Батист Колбер сияқты, ол өзінің мансабын соғыс министрі Ле Телльер кеңсесінде бастады. 1656 жылы ол Мец Парламентіне кеңесші болып тағайындалды, ал 1658 жылы Эльзас интенданты және жаңадан құрылған Эльзас егемендік кеңесінің президенті болды. Осы лауазымда ол Францияға жақында қосылған аумақты қайта ұйымдастыруға міндетті болды. Ағасының сарайдағы тұрақты қолдауы оған Германия мен Италияға бірнеше дипломатиялық миссияларға (1659–1661) жол ашты. 1662 жылы ол Круасси графы және Мец Парламентінің президенті атанды. Сойсон (1665), Амиен (1666) және Париж (1667) қалаларында интендант қызметтерін атқарғаннан кейін, ол толығымен дипломатияға бет бұрды. 1668 жылы ол Францияны Экс-ла-Шапель конференциясында өкілдік етті; және сол жылдың тамызында Англияның Карл II-імен Довер шарты туралы келіссөздер жүргізу үшін Лондонға, Сент-Джеймс сарайына елші ретінде жіберілді (1630–1685). Ол король Карл мен оның қарындасы Орлеандық Генриетта арасындағы Англия жоғары теңізіндегі Довердегі кездесуді ұйымдастырды, Луиза де Керуальге, мадамның құрметті қызына орын тауып корольдің жеке құрметіне ие болды және оны Голландия Республикасына қарсы үшінші ағылшын-голландия соғысын жариялауға көндірді. Ниймвеген шартының (1676–1678) келіссөздері оның дипломат ретінде беделін одан әрі арттырды, ал король Людовик XIV (1638–1715) 1679 жылы ағасы Арнольд де Помпоннның опасыздыққа ұшырауынан кейін оны Францияның сыртқы істер министрі етіп тағайындады. Ол бірден француз патшалық дипломатиясының толық бағытын өз қолына алды. Шет елдік елшілер енді басқа мемлекеттік хатшылар емес, одан қабылдамайтын болды және дипломатиялық нұсқаулар да одан берілді. Бейбіт уақытта аннексия идеясын қалыптастырған – де Лувуа емес, ол болды, осы үшін ол қайта біріктіру палаталарын пайдаланды. Ол бұл жоспарды 1658 жылдан бастап Эльзасқа қатысты ұсынған. Оның саясатының алғашқы мақсаты – соғыс жарияламай, қайта біріктіру палаталары арқылы қосылған аумақтарды сақтап қалу болды, осы мақсатта ол Бранденбург сайлаушысымен (1681) және Даниямен (1683) одақ шартына қол қойды; бірақ Нант эдиктің күшін жоюдан (1685) кейін туған қиындықтар оны жоспарынан бас тартып, Германиямен соғысқа (1688) дайындалуға мәжбүр етті. Бейбітшілік туралы келіссөздер қайта басталғанда, ол 1696 жылдың 28 шілдесінде Париждің сыртындағы Версаль сарайында қайтыс болды. Оның кеңсе қызметкері Бержерет оның көмекшісі болды.

Неке және балалар

1664 жылы ол бай банкирдің қызы Франсуаза Бероға үйленді, ол өзімен бірге Круасси аймағын әкелді, ол 1676 жылдың шілдесінде маркизатқа айналдырылды. Олардың 7 баласы болды: Жан Батист Колбер, Торси маркизі (1665–1746), ол одан кейін Сыртқы істер министрі болды. Шарль Жоахим Колберт (1667–1738), Монпелье епископы. Мари Франсуаза (1671–1724), Бузоль маркизіне үйленді. Луи Франсуа Анри Колбер, Круасси графы (1676–1747), әскери қызметкер және дипломат. Шарлотта Колберт (1678–1765), Маубуисон аббаттығының әйелі. Маргарита Тереза Колберт (1682–1769), Рейнал маркизіне, кейін Сен-Пьер герцогына үйленді. Олимп Софи Колберт (1686–1705), үйленбеді.