Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық регби лигасының ойыншысы және жаттықтырушысы (1969–2022)
Australian rugby league player and coach (1969–2022)
Джон Уильям Рапер (12 сәуір 1939 – 9 ақпан 2022) – австралиялық кәсіби регби лигасының футболшысы және жаттықтырушысы. "Чук" деген лақап атымен танылған ол лок форвард амплуасында ойнады және 1959 мен 1968 жылдар аралығында Австралия ұлттық құрамасы сапында 33 рет рекордтық көрсеткішпен ойнады. Сонымен қатар, ол 1960 мен 1968 жылдар аралығында алты рет Әлем чемпионатында қатысты. Рапер 1967-1968 жылдары сегіз рет Австралия құрамасының капитаны болды және "Сент Джордж Драгонз" клубы үшін NSWRFL бірінші лигасының финалында қатарынан сегіз рет жеңіске жетті. Ол 20 ғасырдың ең көрнекті футболшыларының бірі деп есептеледі.
John William Raper (12 April 1939 – 9 February 2022) was an Australian professional rugby league footballer and coach. Nicknamed "Chook", he was a lock forward who earned a then record of 33 Test caps in the Australia national team between 1959 and 1968. He also played six World Cup games between 1960 and 1968. Raper captained Australia on eight occasions from 1967 to 68 and played in eight consecutive NSWRFL first grade grand final victories for the St George Dragons club. He was named as one of the nation's finest footballers of the 20th century.
Ерте өмір
Рапер Кампердаун қаласында дүниеге келіп, Сиднейдің оңтүстік-батысындағы Ревсбиде тоғыз ұлы бар жұмысшы отбасында өсті. Ол Кампердаун Драгондары үшін жасөсперімдер регби лигасынан ойнады, ал 1956 жылы Ньютаунның Президент кубогы командасының құрамында өнер көрсетті.
Raper was born in Camperdown and grew up in Revesby in south western Sydney in a working class family with nine boys. He played his junior rugby league for the Camperdown Dragons before representing Newtown's President's Cup side in 1956.
Сидней
Рапер 1957 жылы он сегіз жасында «Ньютаун» командасына бірінші құрамға қосылды. Көпке мақұл тұяқ форвард болғанына қарамастан, 1957 жылы «Ньютаун «Bluebags» командасымен (команда сол кезде осылай аталған) дебюттік маусымында Рапер бірінші құрамдағы барлық ойындарында екінші қатарда ойнады, тек бір ойында бес сегізінші болып шықты. 1958 жылғы маусымда «Ньютаун» бірінші құрамында ол ортада және екінші қатарда бір ойыннан басқа, бес сегізінші болып ойнады. 1958 жылғы маусымда ол алғаш рет элиталық қарсыласқа қарсы футболдан тәлім алды, ол Ұлыбританияға қарсы Сидней құрамасына, содан кейін британдық туристерге қарсы Жаңа Оңтүстік Уэльс жасөсперімдеріне қарсы ойнауға шақырылды. Осы екі ойында да Рапер тұяқ форвард ретінде ойнап, сол кезеңнің ең үздік ойыншыларының бірі – Винс Каралиуспен кездесті. 1959 жылы Рапер «Сент-Джордж» клубына тұяқ форвард ретінде қосылды және осы позицияда ол халықаралық регби лигасының жұлдызы болды. Оның легендарлық қорғаныс қабілеті мен допты шебер меңгеруі оның ойыншылық карьерасында әлемдегі ең үздік еркін форвард екендігін танытты. Ол 1959-1966 жылдар аралығында «Сент-Джордж» командасымен сегіз рет жеңіс тұғырына көтерілді. 1959-60 жылдары ол өзінің үш «Кенгуру» турының біріншісіне қатысып, Уиган қаласында Ұлыбританияға қарсы үшінші тестілік ойында жеңіліске ұшырады. Келесі он жыл бойы ол Австралияның тестілік құрамынан, жарақат алған жағдайларды есептемегенде, сирек қана шықты. Рапердің 1963 жылғы Свинтон турниріндегі екінші тестідегі өнері маңызды болды. Бұл матчта «Кенгурулар» англо-австралиялық тестілік тарихындағы ең үлкен жеңіске қол жеткізді және елу жылдан кейін «Ашес» турнирін жеңген алғашқы австралиялық команда болды. 50:12 есебімен аяқталған жеңісте Рапер 25 минут ішіндегі алғашқы жеті әрекетке қатысты және олардың төртеуінде соңғы пас берді. 1967-1968 жылдардағы үшінші «Кенгуру» туры аясында Рапер 16:11 есебімен аяқталған алғашқы тестіде жақ сүйегін сындырып алды, бұл оны Австралия жеңген екінші тестіде ойнаудан айырды, соның арқасында серия жалғасты. Капитан-тренер Рег Гаснье бірінші тестіде аяғын сындырып алғандықтан, Рапер денсаулығына оралғаннан кейін, 1967 жылдың 21 қазанында Суинтонның мұзды алаңында Ұлыбританияға қарсы 11:3 есебімен жеңіске жетіп, елінің капитаны болып, регби лигасының ең жоғары наградасын иеленді. Рапер 1967-68 жылдары Францияға қарсы бірінші және үшінші тестілерде Австралияның капитаны болды. Квинслендтік Питер «Педро» Галлахер екінші тестіде Рапердің жарақат алған кезде капитандыққа тағайындалды. 1968 жылғы әлем чемпионатында Рапер Австралияның төрт жеңіліссіз ойынында, соның ішінде Сиднейдегі Крикет стадионында өткен финалда Францияға қарсы 20:2 есебімен жеңіске жетті. Рапердің «Сент-Джордж» командасымен өткізген соңғы маусымы 1969 жылы бас бапкер ретінде болды. 1969 жылы ол Окленд командасының шақырылған ойыншысы ретінде Жаңа Зеландияның ұлттық регби лигасына қарсы матчта ойнады, бұл Жаңа Зеландия Регби лигасының алтын мерейтойына арналған шара болды. Рапер 1971 жылы «Сент-Джордж Драконз» клубының өмірлік мүшесі атанды.
Raper joined and made his first grade debut for Newtown in 1957 as an eighteen year old. Despite becoming a much lauded lock forward, in his 1957 debut season with the Newtown “Bluebags” (as the team was known then) Raper played in the second row in all of his first grade appearances except one when he played at five eighth. And throughout the 1958 season for Newtown first grade he played at five eighth except for one game at centre and one game in the second row. During the 1958 season he had his first taste of representative football against elite opposition when selected to play for combined Sydney against the visiting Great Britain team and then for New South Wales Colts against the British tourists. In both these representative games Raper played at lock forward and opposed one of the great locks of that era in Britain’s Vince Karalius. In 1959 Raper joined St George as a lock forward and in this position he became an international rugby league star. His legendary cover defence and ball skills saw him acknowledged during his playing career as the best loose forward the world had ever seen. He played in eight Grand final wins with St George between 1959 and 1966. In 1959–60 he made the first of his three Kangaroo tours, scoring a try on debut in the third Test loss vs Great Britain at Wigan. For the next ten years he was rarely, except for injury, out of the Australian Test team. Raper's performance in the second Test of the 1963 tour at Swinton which saw the Kangaroos register the biggest win in Anglo Australian Test history and become the first Australian touring team in fifty years to win the Ashes was pivotal. In the 50–12 victory, Raper had a hand in the first seven tries in the opening 25 minute routing and he gave the final pass in four of them. In his third Kangaroo tour of 1967–68 Raper suffered a cheekbone fracture in the opening 16–11 Test loss causing him to miss the second Test won by Australia to keep the series alive. Captain coach Reg Gasnier had broken a leg in the first Test so Raper upon his return to fitness, was deputised and earned the ultimate Australian rugby league honour captaining his country in the 11–3 win over Great Britain played in icy conditions on a frozen ground in Swinton on 21 October 1967. Raper went on to captain Australia in the first and third Tests against France in 1967–68. Queenslander Peter "Pedro" Gallagher was the captain for the second Test when Raper was injured. For the 1968 World Cup Raper captained Australia in their four undefeated games of the tournament including the 20–2 victory against France in the final at the Sydney Cricket Ground. Raper's last season with St. George was in 1969 as captain coach. In 1969 he appeared as a guest player for Auckland in a match against the New Zealand national rugby league team to mark the New Zealand Rugby League's diamond jubilee. Raper was awarded Life Membership of the St. George Dragons Club in 1971.
Ньюкасл
Рапер 1970-1972 жылдары Ньюкасл чемпионатында «Вестерн Субёрбс Розеллас» клубы үшін үш маусым ойнады. Ол клубтың ойыншы-бапкері болды және 1970 жылғы шешімді матчта оларды жеңіске жеткізді. Ойыншылық карьерасын 1973-1974 жылдары «Курри Курри» клубында аяқтады. 1978 жылғы NSWRFL маусымының бес ойынынан кейін және бірінші команданың бапкері Пол Броутонның отставкасына соққан ішкі даулардан кейін, Рапер «Ньютаун Джетс» клубының бапкері міндетін уақытша атқаруға кірісті.
Raper played three seasons with the Western Suburbs Rosellas in the Newcastle competition from 1970 to 1972. He captain coached the club and took them to victory in the 1970 grand final. He finished his playing career with Kurri Kurri from 1973 to 1974. After five games of the 1978 NSWRFL season and internal turmoil leading to the resignation of first grade coach Paul Broughton, Raper took over as coach of the Newtown Jets in a caretaker capacity.
Футболдан кейінгі өмір және марапаттар
Отставкаға шыққаннан кейін Рапер біраз уақыт бойы аса танымал тұлға рөлін атқарды: жазба жасады, дөңгелек компаниясы мен Либералдық партияның жарнамаларында түсті, сондай-ақ радио және теледидар ток-шоуларында жиі шақырылатын спикер және қонақ болды. Одан кейін оған көптеген құрметті наградалар берілді: Британ империясы орденінің мүшесі атағы; 1985 жылы Австралия ойынының соғыстан кейінгі алғашқы төрт «өлімсізінің» бірі ретінде таңдалуы (Черчилль, Гаснье және Фултонмен бірге); 1988 жылы Австралияның тесттік құрамасына іріктеуші және Жаңа Оңтүстік Уэльс регби лигасының өкілі болып тағайындалуы. Рапер 1985 жылы Sport Australia Даңқ залына да енгізілді. Ойыншылық кезеңінде ларикин ретінде танылған Рапер қазір Регби лигасының ынталы жақтаушысы және беделді қайраткері ретінде қарастырылады. 2000 жылы оның портреті Арчибальд сыйлығына ұсынылды. 2002 жылы Рапер Австралия Регби лигасының Даңқ залына енгізілді. 2007 жылы сарапшылар тобы оны Австралияның «50-жылдар командасына» лок позициясына іріктеді. 2008 жылдың ақпан айында Рапер Австралиядағы кодтың 100 жылдығын мерекелеу үшін NRL және ARL тапсырысымен жасалған Австралияның 100 ең үздік ойыншысы тізіміне енді (1908–2007). Рапер Австралиялық регби лигасының ғасыр командасына да кірді. 2008 жылдың 17 сәуірінде жарияланған командадағы он үш негізгі позиция және төрт резервтік ойыншының құрамына да сарапшылардың көпшілігінің таңдауы бойынша кірді. Футбол ойнаған кезінде Рапер Жаңа Оңтүстік Уэльс полиция күштерінде де қызмет етті, ал 2008 жылы, Австралиядағы регби лигасының 100 жылдығында, ол NSW полициясының ғасыр командасында лок позициясында аталды. 2008 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс өзінің регби лигасының ғасыр командасын жариялады, және Рапер тағы да лок позициясына енді. Рапер Western Suburbs Rosellas клубының ғасыр командасында капитан және екінші қатардағы ойыншы ретінде таңдалды. 2022 жылдың 20 шілдесінде Рапер St. George Dragons аудандық регби лигасы клубтарының ғасыр командасына лок позициясында енгізілді.
In retirement Raper for a time played a larger than life celebrity role: making a record, appearing in commercials for a tyre company and the Liberal party and as an in demand speaker and guest on radio and TV talk shows. Much higher honours were to follow: an award of a Member of the Order of the British Empire; selection in 1985 as one of the initial four post war "Immortals" of the Australian game with Churchill, Gasnier and Fulton; appointment in 1988 as an Australian Test selector and representative of the New South Wales Rugby League. Raper was also inducted into the Sport Australia Hall of Fame in 1985. Always regarded as a larrikin in his playing days, Raper is now seen as one of Rugby League's most ardent ambassadors and senior statesmen. In 2000, his portrait was entered into the Archibald Prize. In 2002 Raper was inducted into the Australian Rugby League Hall of Fame. In 2007 he was selected by a panel of experts at lock in an Australian 'Team of the 50s'. In February 2008, Raper was named in the list of Australia's 100 Greatest Players (1908–2007) which was commissioned by the NRL and ARL to celebrate the code's centenary year in Australia. Raper went on to be named as lock in Australian rugby league's Team of the Century. Announced on 17 April 2008, the team is the panel's majority choice for each of the thirteen starting positions and four interchange players. While playing football, Raper also served in the New South Wales Police Force and in 2008, rugby league's centenary year in Australia, he was named at lock forward in a NSW Police team of the century. In 2008 New South Wales announced their rugby league team of the century also, and again Raper was named at lock. Raper was named captain and second row forward in the Western Suburbs Rosellas’ team of the century. On 20 July 2022, Raper was named in the St. George Dragons District Rugby League Clubs team of the century at lock.
Өлім
Рапер өмірінің соңғы төрт жылын деменция диагнозы қойылғаннан кейін қарттар үйінде өткізді. Ол 2022 жылдың 9 ақпанында Сиднейдегі Карингбада 82 жасында қайтыс болды.
Raper spent the last four years of his life in a nursing home, having been diagnosed with dementia. He died on 9 February 2022 in Caringbah, Sydney, at the age of 82.
Футболмен айналысатын туыстары
Рапердің бірнеше бауырлары жоғары деңгейдегі регби лигасында табысқа жетті. Рон 1966 жылдан бастап жеті маусым бойы Кантербери үшін 128 ойын ойнады, 1967 жылғы финалда Оңтүстік Сиднейге ұтылып, жартылай сызықтан соққымен гол соқты. Ол карьерасын "Вестс Брисбен" клубында капитан/жаттықтырушы ретінде аяқтады және 1973 жылы Квинсленд құрамасы үшін екі рет алаңға шықты. Маури Рапер сегіз жылдық мансабында Пенрит пен Кронулла үшін сексен жеті бірінші лига матчы ойнады; Джерард 1977 жылы Кантербери үшін екі бірінші лига кездесуіне қатысты; Питер Ньютаун үшін екі кездесу өткізді, ал Майкл төменгі лигаларда ойнады. Джоннидің ұлы Аарон 1990-1998 жылдар аралығында Кронулла мен Параматтада хукер ретінде ойнады. 1992 жылғы тамаша маусымында Аарон Австралиядағы үздік хукер болуға үміткер болды, алайда, 1994 жылы өміріне қауіп төндірген қан құйылу сияқты ауыр жарақаттар Ааронның одан да биік деңгейге жетуіне кедергі келтірді. Аарон 1995 жылы Суперлига соғысы кезінде ғана құрама регби лигасында ойнады. Кейін Англияға көшіп кетті, бірақ 2010 жылы Сиднейге оралып, Иллаварра турнирінде ойнады.
A number of Raper's brothers had success in top grade rugby league. Ron played a 128 game career for Canterbury over seven seasons from 1966, kicking a field goal from the halfway line in their 1967 Grand final loss to South Sydney. He played out the end of his career as captain/coach at Wests Brisbane and made two representative appearances for Queensland in 1973. Maurie Raper played eighty seven first grade matches for Penrith and Cronulla in an eight year career; Gerard made two first grade appearances for Canterbury in 1977; and Peter, two appearances for Newtown while Michael played in lower grades. Johnny's son Aaron played as a hooker for Cronulla and Parramatta from 1990 to 1998. During Aaron's exceptional 1992 season he was touted to become the top hooker in Australia, however, an exceptionally bad run with injuries, including a severe blood clot that threatened his life during 1994, prevented Aaron from ever reaching the greater heights. Aaron played representative rugby league only during the Super League war in 1995. He later moved to England but in 2010 made a return to Sydney and played in the Illawarra competition.