Кіріспе

Жапон саясаткері (туған 1960)

Сейко Нода (野田 聖子) – жапон саясаткері, 2021 жылдың қазан айынан 2022 жылдың тамызына дейін туу көрсеткіштерінің төмендеуіне қарсы шаралар жөніндегі министр болып қызмет етті. Либерал-демократиялық партияның мүшесі, ол бұрын 2017 жылдан 2018 жылға дейін Синдзо Абэ үкіметінде Ішкі істер және коммуникациялар министрі қызметін атқарған. Нода сондай-ақ Өкілдер палатасында қызмет етеді, Гифу префектурасының 1-ші сайлау округінен бесінші рет сайланды. Ол өзін консерватор деп сипаттайды және 2021 жылғы Либерал-демократиялық партия төрағалығына кандидат болды, бірақ бірінші турда төртінші орын алып, екінші турға өте алмады.

Ерте өмір

Ол Фукуока префектурасының Китакиусу қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Уичи Нода (1903–1997) Қаржы министрлігінің вице-министрі болды, кейіннен Төменгі палатаның сайланған депутаты болып, Экономикалық жоспарлау агенттігінің бас хатшысы және Құрылыс министрі қызметтерін атқарды. Ол Сейко Шима есіммен дүниеге келді, бірақ саясатқа қадам баспас бұрын ресми түрде асыралып алынып, әкесінің есімін алды. Токио қаласының Дененхофу ауданындағы Футаба академиясының (雙葉学園) орта мектебінде оқыған кезде, ол АҚШ-қа көшіп, Мичиган штатының Джонсвилл қаласындағы Джонсвилл орта мектебінде бір жыл оқып, бітірді. 1983 жылы София университетінің (上智大学 jōchi daigaku) шет тілдер факультетін салыстырмалы мәдениеттану мамандығы бойынша бітіріп, Императорлық қонақ үйінде жұмыс істеді.

Саяси мансап

1987 жылы Гифу префектурасының мәслихатына депутаттыққа үміткер болып, жеңіске жетті. Ол сол кездегі Либерал-демократиялық партия (ЛДП) мен Социалистік партия арасындағы сату салығын енгізу мәселесіндегі тартысты қызығушылықпен бақылады (Социалистік партия 1989 жылғы сайлауда өкілдік орындарының санын екі есеге арттырды). Ол Социалистік партияның Такако Дои атты әйел саяхатшысының күрт танымал болуына таң қалды және саясаткер ретінде өзін-өзі сезіну мен маңыздылықты арттырды, соның нәтижесінде ұлттық мәселелерге ден қоюға бел буды. 1990 жылғы Төменгі палатаның 39-шы жалпы сайлауында ол ЛДП-дан қолдау алмады және бұрынғы Гифу 1-ші сайлау округінде жеңіліске ұшырады. 1993 жылғы Төменгі палатаның 40-шы жалпы сайлауында ол "Төменгі палатадағы ЛДП әйелі" деген ұранмен қайта сайлауға түсіп, жеңіп шықты (сол кезде ЛДП-ның Төменгі палатасында әйел депутаттар жоқ еді). 2005 жылғы қыркүйектегі кезектен тыс сайлауда ол бесінші рет сайланды. 1993 жылғы сайлаудан кейін Хосокава кабинеті басшылыққа келді және ЛДП оппозицияға өтті, сондықтан ол Төменгі палатадағы саяси мансабын оппозициялық партияның мүшесі ретінде бастады. Екінші Хашимото кабинетінде ол Пошта істері вице-министрі болып тағайындалды (1996 жылдың 7 қарашасы). 1998 жылдың 30 шілдесінде құрылған Обучи кабинетінде ол Пошта және телекоммуникация министрі болып тағайындалды, 37 жасында соғыстан кейінгі ең жас министр атанды (бұл атақ бұрын 39 жасында тағайындалған Какуэй Танакаға тиесілі еді). Министр болып тағайындалғаннан кейін премьер-министр Обучи оны "болашақтағы әйел премьер-министр кандидаты" деп атады. Ол сондай-ақ ЛДП Бас хатшылары Хирому Нонака мен Макото Коганың назарына ілікті. 1999 жылы ол ЛДП Диеталық шаралар комитетінің төрағасының орынбасары және Палата басқару комитетінің бағдарлама директоры болды. Бағдарлама директоры лауазымы көбінесе жас және перспективті Диета мүшесіне беріледі, ал ол әйелдер арасында алғаш рет таңдалғандықтан, кеңінен танымал болды. 2000 жылы ол ЛДП Саясатты зерттеу кеңесінің төрағасының орынбасары және Бас хатшының бірінші орынбасары болып қызмет етті. 2001 жылы ол Консервативтік партия мүшесі Йосуке Цурухоға (鶴保庸介, 1967 ж.т.) үйленді, ал 2002 жылдың қаңтарында Императорлық қонақүйінде "Жаңа жылдық кездесу" өткізді (олардың заңды емес некесі 2007 жылы таратылды). 10 жылдық Диета мүшесі ретіндегі мансабының шешімді кезеңінде ол 2003 жылдың желтоқсанында Комура фракциясынан шықты. Бұл фракцияның шектеулерінен арылып, қолдау базасын кеңейту мақсатымен жасалған деп саналады. Олар 2007 жылы ажырасып кетті. Ол күйеуімен бірге "еркектер мен әйелдердің бірлескен жоспарланған қоғамы" қозғалысын бастау арқылы заңды емес некелерін пайдалы пайдаланды. Ол әйелдердің некеден кейін де өздерінің тегін сақтап қалу құқығын қолдайды. Бұл оның күйеуі бұл идеяға қарсы болғанына қарамастан, заң қабылдалған кезде оның позициясы ескерілді. Ол балалар мәселелеріне басымдық береді және балалардың жыныстық құлдықтауына/порнографиясына тыйым салу және дамуы бойынша мүгедектерді қолдау сияқты мәселелерге белсенді қатысады (ол "Дамуы бойынша мүгедектерді қолдауды бағалайтын Диета мүшелерінің бейпартиялық қауымдастығының" мүшесі, ол 2001 жылдың 24 қарашасында Дамуы бойынша мүгедектерді қолдау туралы заңды қабылдады). Оның хоббилеріне кітап оқу, фильм көру, караоке айту және компьютерде жұмыс істеу жатады. Жапондық сакеге құмар болғандықтан, ол "Сакеге құмар әйелдер Диета мүшелері клубының" президенті (бас хатшы Юко Обучи) және Саке өндірушілер қауымдастығының кеңесшісі болып қызмет етеді. Оның электрондық пошта журналы "Кэтриннің есебі" деп аталады, Кэтрин – оның француз бульдогының аты. Ол итті өзінің бедеулікпен күресудің қиын кезеңдерінде Сейко Хашимотоның кеңесі бойынша алғанын айтады. Нода 2008 жылдың 1 тамызында премьер-министр Ясуо Фукуда тарапынан Тұтынушылар істері жөніндегі мемлекеттік министр болып тағайындалды. 2008 жылдың 24 қыркүйегінде тағайындалған премьер-министр Таро Асо кабинетінде Нода өзінің лауазымын сақтап қалды. 2021 жылдың 5 қыркүйегінде Нода 2021 жылғы сайлауда Либералдық-демократиялық партияның төрағалығына үміткер болады деп мәлімдеді. 2021 жылдың 4 қазанында ол премьер-министр Фумио Кисида тарапынан жаңа кабинетке тағайындалды. Оған барлық азаматтардың белсенді қатысуын ынталандыру жөніндегі министр, аймақтық жаңғырту жөніндегі министр, туудың төмендеуіне қарсы шаралар жөніндегі мемлекеттік министр, аймақтық жаңғырту жөніндегі мемлекеттік министр, жалғыздық жөніндегі министр, әйелдерді нығайту жөніндегі мемлекеттік министр және гендерлік теңдік жөніндегі мемлекеттік министр лауазымдары тапсырылды. 2022 жылдың 10 тамызында Нода Біріктіру шіркеуімен байланысы болғандықтан министрлік лауазымынан босатылды. Оның босатылуы Шинзо Абенің қазасынан кейін және ЛДП шенеуніктерінің шіркеумен тығыз байланысы туралы БАҚ тарапынан күшейген сыннан кейін Кисида әкімшілігі жүргізген кең ауқымды тазалаудың бір бөлігі болды. Бұрынғы Жапония Банкінің шенеунігі Масанобу Огура оның орнына тағайындалды.

Саясат пен жетістіктер

Ноданың өзі конституцияның рухын және ЛДП-ның негізгі принциптерін сақтауға сенетінін, сол арқылы өзін бағытталған консерватор екенін мойындайды. Ол сондай-ақ, елдің өркендеуі халқына құрмет көрсетуге байланысты екенін (ол "талант" терминін қолданады) және осы талантты дамыту мен қадағалау маңызды екенін айтады. ЛДП-дағы көптеген әріптестері сияқты, ол ашық түрде тарихты қайта қарастырушы Nippon Kaigi ұйымымен байланысты.