Кіріспе

1974 жылдан 1976 жылға дейін Жапонияның премьер-министрі Такео Мики (三木 武夫) – 1974 жылдан 1976 жылға дейін Жапония премьер-министрі қызметін атқарған жапон саясатшысы.

Жас шағы мен отбасы

Такео Мики 1907 жылдың 17 наурызында Токусима префектурасының Гошо қаласында (қазіргі Ава, Токусима) фермер-саудагер Хисаёши Мики мен оның әйелі Таканоның жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Әкесі егіншілікпен айналысудан басқа, тыңайтқыштар, саке, күріш және тұтыну тауарларымен сауда жасады, бірақ ол бай шаруа (гоно) немесе әулетті (кюке) отбасынан емес еді. Хисаёши Гошоға жақын Какихарада фермер Рокусабуро Инооның отбасында туған. Осакада қысқа ғана уақыт жұмыс істеген соң, ол Гошодағы ең ірі жер иелері Шибата отбасында жұмыс істей бастады. Ол Токитаро Микидің қызы Такано Микимен Шибата отбасында жұмыс істеген кезде танысты. Хисаёши үйленгеннен кейін Таканоның тегін алды, ал жас жұбайларға Шибата отбасы үй сыйлады. Мики дүниеге келген кезде Хисаёши 33 жаста, Такано 38 жаста болды, және Мики жалғыз бала болғандықтан, оған көп қамқорлықпен қарады. Анасы оның денсаулығына ерекше назар аударды.

ЛДП-ға дейінгі саяси мансап

1937 жылы Мики Сеймге сайланды; ол өмірінің соңына дейін сонда қызмет етті, 51 жыл ішінде кемінде 19 рет қайта сайланды. 1942 жылғы жалпы сайлауда ол Хидеки Тоджо басқарған әскери үкіметке ашық қарсылық білдірді, тіпті осыған қарамастан депутаттық мандатты жеңіп алды; оның осы кезеңдегі тырыстарына премьер-министр Синдзо Абэнің әкесі Кан Абэ көмектесті. Соғыстан кейінгі алғашқы жылдары Мики 1947 және 1949 жылғы жалпы сайлауларда орталықшыл Ұлттық ынтымақтастық партиясын басқарды, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. 1950 жылдардың басында Мики Ичиро Хатояманың Демократиялық партиясына қосылды, ол сол кездегі екі басты консервативтік топтың бірі болды және Шигеру Йошида мен оның Либералдық партиясына сынды пікір білдірді. Бұл екі топ 1955 жылы бірігіп, қазіргі Либералды-демократиялық партияны (ЛДП) құрды, және Мики де оған қосылды.

Кейінгі саяси мансап (ЛДП-да)

LDP фракциясының басшысы ретінде Мики Ичиро Хатояма, Нобусуке Киши, Хаято Икеда және Эйсаку Сато үкіметтерінде кабинеттік лауазымдарды атқарды. Дегенмен, ол әсіресе Киши үкіметін сынады және 1960 жылғы АҚШ-Жапония қауіпсіздік шартына қарсы Анпо наразылықтарын Кишидің басқаруына қатысты күшті қарсылық білдірді. Киши 1960 жылдың 19 мамырында шартыны парламент арқылы өткізгенде, Мики фракциясы наразылық ретінде дауыс беруден бас тартты. 28 мамырда Мики және фракция жетекшісі Кендзо Мацумура Кишидің отставкаға кетуін талап етті, нәтижесінде Киши шілдеде отставкаға кетті. Алайда, Ичиро Коно сол жазда LDP-ны бөлу жоспарын ұсынғанда, Мики мен Мацумура оны қолдаудан бас тартты. Кишиге қарсы көтеріліске қатысқаны үшін жаза ретінде Мики бастапқыда Кишидің ізбасары Хаято Икеданың кабинетінен шығарылды. Бірақ келесі жылы Икеда Киши фракциясының қарсылығын жеңіп, Микиді Ғылым және технология агенттігінің басшысы ретінде кабинетке қайтарды. 1964 жылы Икеда партия президенті болып қайта сайланды, бірақ денсаулығына байланысты көп ұзамай зейнеткерлікке шықты. Икеданың премьер-министр лауазымына кімнің тағайындалатыны туралы пікірталас кезінде Мики Кишидің інісі Эйсаку Сатоны, ал Мацумура Ичиро Кононы қолдады. Бұл Мики мен бұрынғы одақтасы Мацумура арасында жарысқа әкелді, содан кейін екеуі де өз жолдарымен кетті. Микидің Сатоны қолдауы Анпо дағдарысы кезінде Кишиге қарсы болған кезде туған жарыққа да көмектесті, және Мики Сато кабинетіндегі ықпалды лауазымдармен марапатталды, біріншіден Халықаралық сауда және өнеркәсіп министрі (1965–66), содан кейін Сыртқы істер министрі (1966–68). Сатоның сыртқы істер министрі ретінде Мики 1967 жылы Жапониядағы АҚШ елшісі У. Алексис Джонсонмен «Окинаваның қайтарылуына қатысты жапондық ниеттерді [Американың] әскери қажеттіліктерімен қалай үйлестіруге болатынын» талқылау үшін құпия кездесті. Бұл сол кезеңде Окинавадағы АҚШ-тың қалып отыруын қайта қарастыруға АҚШ-ты көндіруге бағытталған бірнеше жапондық шенеуніктердің қатысқан бірқатар шешімді әрекеттерінің бір бөлігі болды, себебі АҚШ Шығыс Азиядағы тұрақсыздық болғанша Окинава американдық қорғау астында қалуы керек деп талап еткен. Аймақтық сыртқы саясат мәселелерінде Мики Азия-Тынық мұхиты экономикалық ынтымақтастығының ерте жақтасы болды және 1968 жылы «Тынық мұхиты аймағында эксклюзивті және жабық сауда блогын құру біздің тарапымыздан өзін-өзі өлтіру болар еді» деді. Осыған қарамастан, АСЕАН кейіннен қазіргі премьер-министр Микиді 1976 жылы Балидегі ұйымның алғашқы саммитіне шақырудан бас тартты, себебі аймақта Жапонияға қатысты экономикалық көзқарастар Жапон империясының соғыс кезіндегі зұлмына, сондай-ақ Жапонияның қазіргідегі қуатты экономикалық алып ретіндегі және үлкен сауда артығына наразылық болды. Мики 1974 жылдың 9 желтоқсанында Какуэй Танакадан кейін Премьер-министр болып тағайындалды, содан кейін соңғысы жылжымайтын мүлік және құрылыс компанияларына қатысты сыбайлас жемқорлыққа қатысты болды. Микидің LDP басшыларына тартымдылығы негізінен оның жеке адалдығына және кішкентай фракциясынан алған әлсіз билік базасына байланысты болды. Шындығында, Мики премьер-министр болуды күтпеген және қаламаған, ол сайланғаннан кейін «көкте жарылыс» деп күңкілдеген. 1975 жылы Мики бұрынғы премьер-министр Айсаку Сатоның жерлеу рәсіміне қатысқанда, оны оңшыл экстремист Хироёси Фудейясу, Ұлы Жапония патриоттық партиясының бас хатшысы және жақын маңдағы шетелдік сарай қызметкерлері шабуылдады. Бұл Токио полициясының оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жеткілікті шаралар қабылдамағанына байланысты сынға ұшырады. Бұл саясатты табу 1980 жылдары болашақ премьер-министр Ясухиро Накасоне бұзды, бірақ 1990 жылы Мики фракциясынан шыққан басқа болашақ премьер-министр Тошики Кайфу қайта жаңғыртты. Бұл саясат қазіргі Жапонияда конституциялық реформалар туралы қазіргі талқылаулар және оның кеңейтуімен Жапонияның қорғаныс қабілеттерін кеңейту туралы жаңаша назарға алынды. Кез келген жағдайда, Мики сонымен қатар Diet-ті Ядролық қаруды таратпау туралы келісімді толық ратификациялауға итермеледі, сондай-ақ ол премьер-министр Сато бастаған бұрынғы саясатты одан әрі нығайту үшін жұмыс істеді, ол Жапонияны ешқандай елге қару-жарақ экспорттауға қатыспауға міндеттеді. Сайланғаннан кейін Мики LDP-ны реформалауға тырысты, Локхидтің пара алу туралы аңыздарын қажырлы түрде тергеді және оның ізбасарына қарсы қылмыстық қудалауды тоқтатудан бас тартты. Мики сонымен қатар саяси қаржы реформаларын жүргізді. Бұл әрекеттер оған партия ішінде көптеген жауларды жасады, және ықпалды фракция жетекшілері бастаған «Микині құлату» («Miki oroshi») атты нағыз науқан басталды. Микидің халық арасындағы жеке данышкерлігіне қарамастан, Локхид жанжалы партияның беделін түсірді, нәтижесінде 1976 жылғы парламент сайлауында партия жалпы көпшілігін жоғалтты және билікте қалу үшін ұсақ партиялармен келісімдер жасауға мәжбүр болды. Партиядағы ауыр жеңілістерден кейін жапон саясатшылары үшін дәстүрлі болғандай, Мики содан кейін отставкаға кетті. Оның орнына 1976 жылдың 24 желтоқсанында Такео Фукуда келді.

Жеке өмір

1940 жылы Мики Нобутеру Моридің қызы, танымал жапон кәсіпкері және саясаткері Муцуко Мориге үйленді. Нобутеру Мори – «Showa Denko» ірі химиялық инженерлік фирмасын құрған адам. Оның жеңістігі Киёши Мори болды, ол кейін Ішкі істер және коммуникациялар министрлігіне айналған, қазір құрылмаған Басқару және үйлестіру агенттігінің басшысы қызметін атқарды. Оның тағы бір жеңістігі Йосихиде Мори – қазіргі Қоршаған орта министрлігінің алдағысы болған Қоршаған орта агенттігінің басшысы болды.

Мұра

Мао Цзэдунның өмірінің соңғы күндерінде ол Микидің саяси жағдайына ерекше қызығушылық танытты, себебі Мики өзінің партиясының ішінде мемлекеттік төңкеріске ұшырады. Мао бұрын ешқашан Микиге қызығушылық танытпаған, тіпті оның есімін де айтпаған. NFL ойыншысы Такео Спайкс Микинің құрметіне аталған.

Сиэтлмен байланыс

Сиэтлде болған кезінде Мики танымал жапон мейрамханасы "Манекиде" ыдыс жуушы болып бір кезең жұмыс істеді. Жапонияның Америкамен, әсіресе Сиэтлмен байланысын еске алу мақсатында, Мики 1976 жылы АҚШ-тың екі жүз жылдығын мерекелеу үшін Сиэтл қаласына 1000 шие ағашын сыйға берді. Осы сыйлықтың арқасында Сиэтлде жыл сайын өткізілетін шие гүлдері фестивалі құрылды.

Слэнг термин

Гонконгта "Такео Мики" (三木武夫) есімі кейде фильмдер мен телесериалдарда эмоциясыз, бет-бейнесі қатқан актерлер мен актрисаларды сипаттау үшін қолданылады. Кейбір адамдардың айтуынша, бұл сленгтің пайда болуы Микидің жаңалықтарда көрсетілген кездегі эмоциясыздығынан туындаған.