Кіріспе
бейбітшілікті сақтау - бұл болашақ қақтығыстарды алдын алуға жеткілікті күшті әділ күштер қатынастарын орнатуға бағытталған практикалық қақтығыстарды трансформациялау, көбінесе қоғамдастық немесе бұрын қақтығыстарға орынсыз (яғни зорлық-зомбылық) жауаптар берген тараптар арасында этикалық шешімдер туралы келісімге келудің құралдарын құруды қамтиды. Бейбітшілік орнату қарсыластар арасында толық татуласуға және тараптар мен мүдделі тараптар арасында жаңа өзара түсіністікке қол жеткізуге бағытталған. Қылмыстық сот ісі бойынша бейбітшілік орнатуды әдетте қалпына келтіру әділдік деп атайды, бірақ кейде оны өзгертетін әділдік деп те атайды, бұл терминді канадалық әділдік теоретигі және белсенді Рут Моррис шығарған. Бейбітшілік орнатудың бір танымал мысалы - бұл, әдетте, екі тарап арасында және үшінші тарапты, жеңілдікті немесе делдалды қамтитын медиацияның бірнеше түрі.
Peacemaking is practical conflict transformation focused upon establishing equitable power relationships robust enough to forestall future conflict, often including the establishment of means of agreeing on ethical decisions within a community, or among parties, that had previously engaged in inappropriate (i. e. violent) responses to conflict. Peacemaking seeks to achieve full reconciliation among adversaries and new mutual understanding among parties and stakeholders. When applied in criminal justice matters, peacemaking is usually called restorative justice, but sometimes also transformative justice, a term coined by the late Canadian justice theorist and activist Ruth Morris. One popular example of peacemaking is the several types of mediation, usually between two parties and involving a third, a facilitator or mediator.
Әдістер
Кейбір геосаяси ұйымдар, мысалы, ұлттық мемлекеттер мен халықаралық ұйымдар бейбітшілік құру терминін үлкен, жүйелі, көбінесе фракциялық қақтығыстарға жатқызуға тырысады, онда қоғамдастықтың бірде-бір мүшесі араласудан қашып құтыла алмайды және онда ешқандай фракция немесе сегмент өзін мүлдем кінәсіз деп айта алмайды. Алайда бейбітшілік орнату - бұл барлық деңгейдегі және кез келген тараптар арасындағы қақтығыстарға арналған жалпы және ежелгі тәсіл, ал оның қағидаттары жалпыланып, көптеген түрлі қақтығыстарда қолданылуы мүмкін. Қазіргі халықаралық істерде, әсіресе, суық соғыстың аяқталуынан кейін, бейбітшілік құру ұғымы жиі соғысып жатқан тараптарға бейбіт келісімді, әдетте халықаралық ұйымның қамқорлығымен, енгізумен байланысты. Кіші, дәстүрлі қоғамдарда татулықты орнату жиі рәсімдерді қамтиды. Мысалы, Алула Панкхерст эфиопиялық қауымдар арасында бейбітшілік орнату туралы фильмдер түсірді. Бейбітшілік орнату процесі пацифизмнің немесе зорлық-зомбылықсыз наразылық немесе азаматтық мойынсұнбаушылық әдістерін қолданудың негізінен ерекшеленеді, бірақ оларды көбінесе бір адамдар қолданады. Шынында да, зорлық-зомбылықсыз әдістерді аса зорлық-зомбылық қысыммен қолдана білетіндер және басқаларды осындай қарсылыққа жетекшілік ететіндер, әдетте, зорлық-зомбылықпен қозғайтын әрекеттерге жауап бермейтіндігін көрсетті, сондықтан зорлық-зомбылық пен қысымнан зардап шеккен адамдар тобымен жұмыс істеуде, оларды үйлестіру мен жақсы тәртіпте ұстау қажетті, жиі қиын кезеңдер арқылы жақындастыру. Осыны ескерсек, және зорлық-зомбылықпен жауап бермеу туралы есеп, бұл басшылар әдетте бұрын соғысқан тараптар арасында болашақтағы қақтығыс басталған кезде бейбітшілік орнатуға ең лайықты.
Ганди
Мохандас Карамчанд Ганди бейбітшілік стратегиясының маңызды теоретигі ретінде танымал. Ол атап өткендей, бұрын зорлық-зомбылық стратегиясында табысты болған басшылар бейбіт уақытта кері нәтижеге қол жеткізді, өйткені бұл стратегиялардан бас тарту керек болды. Бірақ егер бір қозғалыс осы адамдарды мақтап, еліктесе, онда ол жеңіске жеткен немесе үстемдік еткен топтармен де тұрақты бейбітшілік орнату мүмкін емес еді, өйткені басшылардың дағдылары жоқ және олар басқа жақты басып тастау үшін басшыға айналды. Осыған сәйкес, тіпті егер бір қозғалыстың күш қолдану арқылы пайдасы болса, тіпті егер мұндай әрекет басқа бір қысымды тоқтатуда өте тиімді болса да, ұзақ мерзімді бейбітшілікке ұмтылған ешқандай қозғалыс бұл әрекеттерді немесе адамдарды моральдық үлгі ретінде қауіпсіз ұстай алмайды немесе оларға еліктеуге кеңес бере алмайды. Гандидің көзқарастары қазіргі заманғы этикашыларды терроризмді сынға алуда әсер етті, онда тіпті мақсаттарды қолдайтындар да әдістерді айыптап, мысалы, жанкешті бомбалаушыны батыр етуден аулақ болуы керек.
Христиандық
Католик шіркеуі ғасырлар бойы бейбітшілік орнату туралы көзқарасын өзгертті. Алғашқы мәсіхшілердің кейбірі Рим империясының әскеріне қосылудан бас тартты. Әділ соғыс теориясы 5 ғасырда Гиппонийдің Сент-Августиннен бастау алды. Әділ соғыс ілімдерінің нұсқалары елдер мен адамдар кез келген құнға бейбітшілік сақтауға тиіс деп мәлімдеді. Билеушінің соғысқа бару құқығы әділ себеп, салыстырмалы әділдік, құзыретті билік, дұрыс ниет, табысқа жету ықтималдығы, соңғы шара және пропорционалдылық критерийлеріне сәйкес келуі керек. Колумбиялық қақтығыс қазіргі католиктердің басты мысалы болып табылады. Мәсіхшілікті дәстүрлі түрде қабылдап, татулық іздеушілер әлі де бар. Иса: "Семсерін ұстағандар семсерден өледі" - деп үйреткен. (Матай 26:52, NAB) Рейхсконкордаттың тоқталғанына жиырма жыл өткеннен кейін Папа Пауыл VI "Басқа соғыс болмайды, ешқашан соғыс болмайды!" деп жариялады (Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясына сөйлеген сөзі, 1965 жылы 4 қазан, Папа Францисктің 2013 жылғы 2 қыркүйектегі қайта жазған сөзі)