Кіріспе

Діндік зорлық-зомбылықсыз ұйымдар
Келісу қауымдастығы (FoR немесе FOR) – ағылшын тілді елдерде, әсіресе, бірнеше діни зорлық-зомбылықсыз ұйымдар қолданатын атау. Олар Халықаралық Келісу қауымдастығына (IFOR) қатыстылығы арқылы байланысты. Ұлыбританияда "FoR" аббревиатурасы көбінесе кіші әріппен "o" жазылады; ал басқа елдерде, "IFOR" сияқты, әдетте толық бас әріптермен "FOR" деп жазылады.

Ұлыбританиядағы ОР

"Келісімнің Қауымдастығы" атауын алғаш рет 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда екі христиан, Генри Ходжкин (ағылшын квакері) және Фридрих Зигмунд Шульце (неміс лютеран) жасаған келісім нәтижесінде құрылды. Олар Германияның оңтүстігіндегі Констанцте христиан пацифистік конференциясына қатысты. Кёльн қаласындағы теміржол станциясында: "Біз Мәсіхте біргеміз және ешқашан соғыспаймыз", - деп ант берді. Ұйымды құруға бірқатар адамдар қатысты, олардың ішінде Лилиан Стивенсон, Пьер Серсоль және оның бірінші хатшысы Ричард Робертс. Стивенсон кейіннен ұйымның алғашқы тарихын жазды. Осы уәдесін алға жылжыту үшін Ходжкин 1915 жылы Кембриджде конференция ұйымдастырды, онда барлық конфессиялардың жүзден астам христиандары FoR-ді құруға келісті. Олар өздерін осыған жетелеген принциптерді "Негізгі Мәлімдеме" деп аталатын мәлімдемеде көрсетті. Онда былай делінген: Иса Мәсіхтің өмірі мен өлімі арқылы ашылған және түсіндірілген сүйіспеншілік біз көріп тұрған нәрселерден әлдеқайда терең, ол – зұлымдықты жеңуге көмектесетін жалғыз күш және адамзат қоғамының жалғыз жеткілікті негізі. Сүйіспеншілікке негізделген әлемдік тәртіпті орнату үшін осы қағидаға сенетіндер оны өздері үшін де, басқалармен қарым-қатынаста да толыққанды қабылдауы керек және осыны қабылдамаған әлемде осыған байланысты тәуекелдерді қабылдауы керек. Сондықтан, христиандар ретінде бізге соғысқа қатысуға тыйым салынған, ал елімізге, адамзатқа, Дүниежүзілік шіркеуге және Иеміз әрі Қожайынымыз Иса Мәсіхке деген адалдығымыз бізді жеке, коммерциялық және ұлттық өмірде Сүйіспеншіліктің тағына отырғызу үшін өмірлік қызметке шақырады. Құдайдың күші, даналығы мен сүйіспеншілігі біздің қазіргі тәжірибемізден әлдеқайда асып түседі және Ол әрқашан жаңа және үлкен жолдармен адам өміріне енуді күтеді. Құдай әлемде Өзін ерлер мен әйелдер арқылы танытқандықтан, біз өз-өзімізді Оның құтқару мақсатына ұсынамыз, Ол бізді қандай жолмен көрсе де, бізді қолданады. FoR мүшелігіне кез келген жазбаша сенімді қабылдамайтын Достар қоғамының (квакерлер) көптеген мүшелері кіргендіктен, Негізгі Мәлімдеме сөздердің тұрақты түрінен гөрі жалпы келісім туралы мәлімдеме екені әрдайым атап өтілді. Дегенмен, Негізгі Мәлімдеме көптеген христиан пацифистері үшін маңызды анықтамалық нүкте болды. FoR соғыс кезінде христиан пацифистерін қолдау желісі ретінде әрекет етіп, оларды ар-ожданға қарсы тұрудың қиын таңдауында және оның салдарын қабылдауда, көптеген жағдайларда түрмеге қамауды қамтитын маңызды рөл атқарды. Соғыс аралығы жылдары ол Ұлыбритания христиандығында ықпалды орган болып өсті, барлық негізгі конфессиялардағы федерацияланған қауымдастықтар (Англикандық пацифистік қауымдастық, Методистік бейбітшілік қауымдастығы, Баптистік бейбітшілік қауымдастығы және т.б.) сондай-ақ Достар қоғамының (квакерлер) арасында күшті мүшелік болды. Бір кездері методистердің бейбітшілік қауымы мүшелерінің төрттен бір бөлігін методистердің діни қызметкерлері құраған. 1930 жылдары FoR мүшелеріне Джордж Лансбери кірді. FoR 1930-шы жылдардың соғыс қарсы қозғалысында белсенді болды және Испаниядағы Азамат соғысы кезінде және одан кейін белсенді пацифизмге айтарлықтай практикалық қолдау көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, жеңіске жеткенде, оның ықпалы жоғалып кетті деп айтуға болады, және ол моральдық тұрғыдан ақталған деп танылды, әсіресе соғыстан кейінгі кезеңде нацизмнің қорқыныштары белгілі болды. Сонымен қатар, ӨР философиясын қайтадан қорғаған өзара кепілдендірілген ядролық жойылудың суық соғыстағы күмәнді моральдық қаупі де дәлелдей алады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі британдық христиандықта FoR айтарлықтай күш сақтады, ал оның көптеген мүшелері 1950 және 1960-шы жылдары Ядролық қарусыздану науқанында белсенді болды. Белгілі мүшелері арасында Дональд Сопер, сол кезеңдегі методист конференциясының жоғары деңгейдегі президенті және кейінірек Лордтар палатасының мүшесі болды. Ұлыбританиядағы христиан дінінің құлдырауымен, FoR ықпалын жоғалтты, бірақ Ұлыбританиядағы белсенді христиандар қазір саяси тұрғыдан сол жаққа қарай, 1930 немесе 1950-жылдарға қарағанда, орташа есеппен, одан әрі сол жаққа қарай. 1991 жылы "Біріктілік үшін батыл" деп аталатын 1914 жылдан 1989 жылға дейінгі британдық FoR тарихы жарияланды. FoR белсенді болып қала береді: 2005 жылдың желтоқсанында Иракта ұрланған британдық бейбітшілік белсендісі Норман Кембер Баптистік бейбітшілік қауымдастығының мүшесі және Англиядағы FoR сенімдісі болған. FoR-да Рим католиктері де бар, және көптеген католик пацифистері Pax Christi сияқты арнайы католик бейбітшілік ұйымына қосылғанмен, FoR және Pax Christi тығыз байланыста жұмыс істейді. Көптеген мүшелердің универсалистік көзқарастары бар және басқа діндердің немесе дінсіздердің пацифистерімен ынтымақтастыққа дайын болғанымен, FoR ерекше христиан ұйымы болып қала береді. Дегенмен, бірқатар индуист, будда және басқа жақтастар, мүшелер және қызметкерлер болғандықтан, мұнда да өзгерістер бар. Қазіргі таңдағыда Англия мен Шотландия, сондай-ақ Уэльс үшін жеке FoR ұйымдары бар. Уэльс филиалы cy деп аталады.

АҚШ-тағы FOR

АҚШ-тың Татуласу Қауымдастығы (FOR USA) 1915 жылы 68 бейбітшіл, оның ішінде А. Дж. Муст, Джейн Аддамс және епископ Пол Джонс тарапынан құрылды. Бастапқыда оның бағдарламасына күмәнданып қараған Норман Томас 1916 жылы оған қосылып, кейіннен ұйымның президенті болды. Ол АҚШ-тың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қарсылық білдіру мақсатымен құрылды. Америкалық Азаматтық Бостандықтар Одағы FOR-дың ар-ождан бойынша наразылық бағдарламасы мен Азаматтық Бостандықтар жөніндегі Төтенше Комитетінен пайда болды. FOR USA өзін "АҚШ-тағы ең ірі, ең көне дінаралық бейбітшілік және әділдік ұйымы" деп санайды. Оның бағдарламалары мен жобалары отандық және халықаралық мәселелерді қамтиды, және көбінесе қақтығыстарға зорлықсыз шешімдерді табуға және ар-ождан құқықтарына баса назар аударады. Ұлыбританиядағы қозғалыстардан өзгеше, бұл дінаралық ұйым, бірақ оның тарихи түбірі христиандыққа байланысты.

Канададағы ОР

Канададағы алғашқы бөлімдердің ішінде 1920 жылдардың соңында Ричард Робертс Торонтода, ал 1930 жылдардың ортасында Дж. Лавелл Смит Монреалда құрғандары бар еді.