Кіріспе

Грачац () – Хорватияның Лика аймағының оңтүстік бөлігіндегі муниципалитет. Бұл муниципалитет әкімшілік тұрғыдан Задар облысының құрамына кіреді. Грачац Удбинаның оңтүстігінде, Обровацтың солтүстік-шығысында, Книннің солтүстік-батысында және Госпичтің оңтүстік-шығысында орналасқан.

Тарих

Грачац 1527 және 1687 жылдар аралығында Осман империясының билігі астында болды (номиналды түрде 1699 жылға дейін), Босния Эялетінің құрамындағы Лика санджағының бөлігі ретінде, Австриялық жаулаудан бұрын. 1712–14 жылғы Лика және Крбава халық санағында 1711 тұрғын тіркелді, олардың 1655-і влахтар, 53-і католик буньевци және 3-і католик хорваттар болды. "Влах" термині сол кезде Шығыс православие дінін ұстанатын халықты сипаттау үшін қолданылған, және сирек этникалық топ ретінде қолданылды. Грачацқа көшіп келген отбасылар Белградтың оңтүстік-шығысынан келген. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Грачац Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің Лика-Крбава округінің құрамына кірді. 1992 жылдан 1995 жылға дейін Грачац өзі жариялаған Серб Краина Республикасының құрамында болды. 1995 жылы қала "Буря" операциясы кезінде хорват әскерлері басып алды. 1995 жылдың тамызында "Буря" операциясы кезінде және одан кейін, жақын маңдағы Кияни ауылында хорват армиясы кем дегенде 14 серб азаматын өлтірді. Грачац ауданы Аустро-Венгрияның Далмация жерінің бөлігі болмаған, бірақ Задар округіне кіруіне байланысты ол қазіргі мағынада Далмацияның бөлігі ретінде жиі қарастырылады.

Демография

Этностық топ бойынша халық саны Халық санағының жылы жалпы хорваттар сербтер Басқалар 1961 17,586 3,736 (21,24%) 13,670 (77,73%) 180 (1,02%) 1971 14,819 3,107 (20,97%) 11,318 (76,37%) 394 (2,66%) 1981 11,863 2,150 (18,12%) 8,578 (72,31%) 1,135 (9,57%) 1991 10,434 1,697 (16,26%) 8,371 (80,22%) 366 (3,51%) 2001 3,923 2,260 (57,61%) 1,523 (38,82%) 140 (3,57%) 2011 4,690 2,528 (53,90%) 2,118 (45,16%) 44 (0,94%) Ескерту: кейбір халық санақтарында, мысалы 1981 жылы, халықтың бір бөлігі хорват немесе серб емес, өздерін югославтар деп жазған.

Азшылық кеңестері мен өкілдері

Тікелей сайланған азшылық кеңестері мен өкілдері жергілікті немесе аймақтық билік органдарымен кеңес беруге міндетті, олар азшылықтардың құқықтары мен мүдделерін қорғау, қоғамдық өмірге интеграциялану және жергілікті істерді басқаруға қатысу мәселелері бойынша жұмыс істейді. 2023 жылғы Хорватияның ұлттық азшылықтар кеңестері мен өкілдерінің сайлауында Хорватия сербтері Грачац муниципалитетінің 10 мүшеден тұратын азшылық кеңесін сайлау үшін қажетті заң талаптарын орындады.

Көрікті жерлер

Грачак атауы "град" сөзінен шыққан, ол ескі, қираған қамал деген мағынаны білдіреді. Қаланың жанында Штикада көлі және Грачак карсттік жазығы орналасқан. Жақын жердегі Серовак үңгірлері туристерге ашық. Қала Задар облысының Лика аймағына қарайтын жол бойында орналасқан, ал төңірегінде аң аулауға қолайлы жағдайлар бар.