Кіріспе

Дарьягандж (әдеби мағынасы – "Өзен жанындағы базар") – Ескі Дели қабырғалы қаласының ішіндегі Дели ауданы. "Дарья" (әдеби мағынасы – "Өзен") – қабырғалы қаланың сыртында ағып өткен Ямуна өзенін көрсетеді. Дарьягандж – үшге бөлінген аймақтың бірі, сонымен қатар Орталық Дели ауданының әкімшілік орталығы. Ол Дели қақпасынан басталады, ол Нетажи Субхаш жолының жиегінде орналасқан, бұл жол Қызыл қамалға қарай созылады.

Тарих

Моғол дәуірінде Дарьягандж қаласында аристократтар мен ақсүйектердің сарайлары болған. Мысалы, Джаджар навабының белгілі кеш моғол дәуіріндегі котисі және моғол императоры Бахадур Шах Зафардың қайнағасы Уалидад ханның хавелисі осы жерде орналасқан. 1803 жылдан кейін Дели гарнизонының жергілікті полкі орналастырылды, бірақ кейін Ридж аймағына көшірілді. Қазір Жаңа Дарья Гандж деп аталатын бұл жер, бұрын Британдық Дарья Гандж кантонының бір бөлігі болған, ол Ескі Делидегі британдықтардың алғашқы құрылыстарының бірі еді. Жаңа Дарья Гандж базары бұрын Бөлініске дейін Фаиз базары деп белгілі болған, содан кейін қазіргі саудагерлер осы аймаққа қоныстанды. Дарьягандждің шығысында қаланың қоршауындағы Радж-гат қақпасы орналасқан, ол Ямуна өзеніндегі Радж-гатқа ашылатын. Дарьягандж қаласының Гүл базары (Фоль Манди) 1869 жыл шамасында құрылды. Көлемі шағын болса да, бүгінгі күнге дейін тығыз халыққа қызмет етуінің арқасында маңызды рөл атқарады. 1911 жылдан кейін жаңа астана Нью-Дели салынып жатқанда, Дарьягандж және Пахаргандж жаңа қала мен 1931 жылға қарай "қоршалған қала" деп аталған ескі қала арасындағы екі буферлік аймақ болды. Дарьягандж қоршалған қаланың Дилли қақпасының жанында орналасқан.

Шолу

Дарьягандж қазіргі ескі Делидің маңызды сауда орталығы болып табылады. Дели қақпасынан басталып, тарихи Қызыл қамал, Джама мешіті және Чандни Чокқа қарай созылатын Нетажи Субхаш жолы, осы ауданның ортасынан өтеді, ол жақын жерде орналасқан. Аймақта 1917 жылы ашылған доктор Шроффтың қайырымдылық көз ауруханасы сияқты бірнеше көз ауруханалары мен клиникалары да бар. Аудан дүйсенбіден сенбіге дейін көтеріңкі, ал жексенбі күні Үндістандағы журналдар мен қолданылған кітаптардың ең ірі сауда алаңына айналады. Дарьягандж әр жексенбіде көше төсектерінде өткізілетін, «Жексенбілік кітап базары» немесе «Кітап базары» сияқты әрқашан танымал базарларымен де мәшһүр. 1964 жылы құрылған бұл базар бүгінде шамамен 2 километрге созылып, кез келген тақырыптағы кітаптарды өте төмен бағамен табуға болады. Осы «Жексенбілік кітап базарынан» барлық сала мен жанрдағы кітаптарды кездестіруге болады. Пәкістанның бұрынғы президенті Первез Мүшәрраф 1947 жылы Үндістанның бөлінуінен кейін Пәкістанға көшіп келгенге дейін Дарьягандждің Нехар Вали Хавелиінде туып, өмір сүрген. Бүгінде Дарья Гандж елдің түкпір-түкпірінде танымал, себебі оның кеңселері осында орналасқан көптеген кітап баспалары бар. S. Chand & Co. компаниясынан бастап Prentice Hall India және Oxford University Press-ке дейін, көбінесе Ансари жолында, Дарьягандждің шығыс жағындағы және көршілес аудандарда орналасқан. Дарьягандж – хинди әдебиетінің шебері Премчанд құрған және 1986 жылы жазушы Ражендра Ядав қайта жаңғыртқан «Ханс» хинди әдеби журналының да үйі. Дарья Ганджте 1954 жылы ашылған, Делидегі ең көне кинотеатрлардың бірі – «Голча» кинотеатры бар. Ол 2017 жылы жабылды. Дарья Ганджде Делидегі алғашқы аралас білім беретін мектеп – Падам Чанд Маргта орналасқан «Happy School» мектебі бар.

Ас мәзірі

Дарьяганджте бұрынғыда Ескі Делидің жалғыз мейрамханасы болған, Құнан Лал Джагги, Такур Дас Маго және Құнан Лал Гуджрал құрған Моти Махал да бар. Олар ең алдымен тәтті майлы тауық пен қазіргі заманғы дал маханиді ойлап тапқандарымен танымал. Тағы бір атақты қазіргі заманғы мейрамхана – "Делайт" кинотеатрының жанындағы "Чор Бизарре", онда Кашмир асханасының тағамдары ұсынылады.