Кіріспе

Британдық жүзуші

Джон Гетенби Хатфилд (15 тамыз 1893 – 30 наурыз 1965) – Ұлыбритания атынан халықаралық жарыстарға қатысқан ағылшын жүзуші және су полосы ойыншысы. Хатфилд 1912 жылғы Стокгольмде өткен жазғы Олимпиадада үш медаль жеңіп алды және тағы үш Олимпиада ойынына қатысты. Солтүстік Йоркширдегі Стоксли қаласында туған ол Миддлсбро қаласында спорт тауарлары дүкенін ашты, ол 2018 жылдың тамызына дейін жұмыс істеді. Дүкен жергілікті спортты, соның ішінде футбол лигасын демеушілік етті. Осы және қоғамға жасаған басқа да үлесі үшін Хатфилдтің ұлы 2009 жылы Миддлсбро қаласының құрметті азаматы атағымен марапатталды. Хатфилд Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық экспедициялық корпусында қызмет етті.

Ерте өмір

Джек Хэтфилд 1893 жылы Солтүстік Йоркширдегі Стоксли қаласында дүниеге келді. Ол бес жасында жүзуді бастады, ал 12 жасында алғашқы құрметті атағын жеңіп алды – Миддлсброның аға чемпионы. 16 жасында Йоркширдің ширек мильдік жарысын ұтып алып, бұрынғы үздік нәтижені 11 секундқа жақсартты. Оның әкесі Миддлсбро моншасының басшысы болған, және Джек Хэтфилд көптеген жаттығуларын осы жерде өткізген. Ол сонымен қатар Тиз өзенінде, Смит догында, Ұлы Эйтон қаласының су басқан карьерінде және Альберт паркіндегі қайық көлінде де жаттығу жасаған. Оның ең жақсы кезеңінде, оның жаттығуын көру үшін екі-үш мың адам жиналатын болған.

1912 жылғы Олимпиада ойындары

1912 жылы Хатфилд Стокгольм Олимпиадасына қатысу үшін таңдалды. 400 және 1500 метрлік еркін жүзу жарыстарында, тіпті іріктеу кезеңдерінде де ол әлемдік рекордты жаңартты – бірақ Канаданың Джордж Ходжсон оның жеңісін тартып алды, ол екі жарыста да алтын медальді жеңіп алды. Хатфилд екі күміс медаль және бір қола медальмен (эстафеталық жүзуде жеңіп алған) елге қайтып оралды және оны қаһарман ретінде күтіп алды. Дарлингтон теміржол станциясында оны 20 000 адамнан тұратын көпшілік қарсы алды, ал оркестр «Жеңімпаз батырға құрмет» әнін орындады. 1964 жылы Токио Олимпиадасында Бобби Макгрегор күміс медальді жеңіп алғанға дейін, тағы бір британдық ер адам жекелей Олимпиада медалін жеңіп ала алмады. 1912 жылғы Олимпиададан кейінгі екі жылдың ішінде Хатфилд он Англия чемпионатында жеңіске жетті және сол кездегі революциялық Труджен стилімен (крольдің бір түрі) бес әлемдік рекордты жаңартты.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы барлық чемпионаттардың, соның ішінде 1916 жылғы Олимпиада ойындарының жеті жылға тоқтатылуына әкеп соқты. Хатфилд Корольдік артиллерияда пулеметші болып қызмет етті және Франциядағы окоптарда төрт жыл өткізді, бірақ 1915 жылы жеңіске жеткен Армия-теңіз чемпионаты үшін қайта шақырылды.

Соғыстан кейінгі мансап

Соғыстан кейін оның жүзу мансабы жалғасты, және ол тағы үш Олимпиада ойындарына қатысты: 1920 жылы Антверпенде, 1924 жылы Парижде және 1928 жылы Амстердамда. Ол сондай-ақ 1929 жылы Будапештте өткен Еуропа ойындарына қатысты, ал 1930 жылы 37 жасында Британ империясы ойындарында Англия құрамасының капитаны болып тағайындалды. Хэтфилд Миддлсброның су поло командасын жеңіске жеткізді, ал Англияның орталық шабуылшысы ретінде 1920 мен 1932 жылдар аралығында Еуропаның барлық елдерімен ойнады. Оның жүзу мансабы екі онжылдыққа созылды, осы кезеңде ол 300 ярдтан бес мильге дейінгі барлық чемпионаттарда жеңіске жетті – барлығы 42 титул. Жонни Вайсмуллер пайда болғанға дейін ол жүзуден жергілікті, ұлттық, халықаралық және әлемдік рекордтарды басқа ешкім бұзған жоқ.

Жақсы спорт

Суға түсуден басқа, Хэтфилд жан-жақты спортшы және беделді жергілікті кәсіпкер болды. 1912 жылғы Олимпиададан кейін әкесі оған Миддлсбродағы Ньютон көшесінде «Джек Хэтфилд Спорт» атты спорт дүкенін ашты. «Джек Хэтфилд жүзу костюмі» (ерлерге арналған алғашқы жеңсіз және аяқсыз костюм) халықаралық нарыққа жол тапты және оның 12 футтан 13 футтық дүкенін жүзу әлемінің көптеген белгілі тұлғаларына таныстырды. Дүкен тез арада екі көрші дүкенді де алып, Ньютон көшесі қайта жаңартылғанда Бороу-роудқа көшірілді. Бұл отбасылық бизнес еді – Джек Хэтфилдтің әпкесі ол сапарда болғанда дүкенді басқарды, ал 1965 жылы қайтыс болғаннан кейін оның төрт ұлының үшеуі дүкеннің иелігіне ие болды, олар өмірінің барлық кезеңінде онда жұмыс істеген. Дүкенде қызмет көрсетуге басымдық берілді, пайда емес. Хэтфилд әрқашан барлық спорт түрлерінің қажеттіліктерін қамтамасыз ететін үлкен қор жинады және осы салалардың кез келгенінде сауатты және тәжірибелі кеңес бере алатын. Олар клиенттердің футболдарын соққылап беру қызметін ұсынды, әр аптаның соңында сөрелер инфляциялауды күтіп тұрған футболдарға толып жатты. Кейде кезек соншалықты ұзын болып, басқа клиенттер дүкенге кіре алмайтын. Дүкеннің 50, 75 және 85 жылдық мерекелері, сондай-ақ Хэтфилд ұлдарының фирмадан зейнеткерлікке шығуы тойланды. «Evening Gazette» газетінде жарияланған мақтау сөз: «Бұл аймақта Хэтфилд есімі көп нәрсені білдірген бір дәуірдің аяқталуын көру өкінішті, сондықтан отбасыңызға сәттілік және зор денсаулық тілейміз, сіз қалаңызға жақсы қызмет еттіңіз». Миддлсброның ең ұзақ жұмыс істеген кәсіпорындарының бірі болған дүкен 2018 жылдың тамызына дейін ашық болды.

Мидлсброф футбол клубы

Хэтфилд өмірінің соңына дейін «Миддлсбро» футбол клубымен тығыз байланыста болды, сол себепті дүкен клубты барлық спорттық жабдықтармен қамтамасыз етті. Жылдар бойы «Джек Хэтфилдтің» дүкеніне көптеген кәсіби және әуесқой футболшылар келіп тұрды, ал Хэтфилд Матт Басби мен Брайан Клоу сияқты адамдарды жеке достары ретінде есептеді. 1952 жылы Хэтфилд «Миддлсбро» футбол клубының сегіз директорының қатарына енді. «Миддлсбро» клубына көптеген белгілі ойыншыларды тартумен қатар, ол 1966 жылы «Айресом Парк» стадионында үш ФИФА Әлем Чемпионаты матчының өтуіне зор үлес қосты, тіпті бұл ойындар оның қайтысынан бір жыл кейін өткеніне қарамастан.

Өлім және мұра

Хатфилд 71 жасында дүние салды. Оның некрологтарында ол «Тиссайдтағы ең танымал адам болуы мүмкін» деп еске алынды. 1984 жылы Хатфилд Халықаралық жүзу даңқы залына енгізілді. Оның жетістіктері жергілікті деңгейде де құрметпен еске алынды – Джек Хэтфилд алаңы оның қайтыс болғаннан кейін 15 жыл өткен соң Миддлсбродағы Фрай көшесінде ашылды. Осы шараға қалалық шенеуніктер мен басқа да қонақтар қатысты. Бағыштау рәсімі Миддлсбро теңіз кадеттері корпусының сыбызғы мен барабанмен сүйемелдеуімен өтті. 1999 жылы Капитан Кук алаңында, бұрынғы Миддлсбро жүзу бассейні болған жерде, арнайы ескерткіш тақта ашылды. Хэтфилдтің туғанына 100 жыл толуына орай Миддлсбродағы Дорман мұражайында көрме ұйымдастырылды, онда 1924 жылы Миддлсбро тұрғындары Хэтфилдтің жүзудегі жетістіктерін мойындап, оған табыс еткен «Нұрлы құжат» таныстырылды. Оның медальдары Олимпиадалық қорға қаржы жинау мақсатында Мартон кантри клуб қонақ үйінде қайырымдылық көрмесінде қойылды. Джек Хатфилдтің төрт ұлының үлкені, сондай-ақ Джек атанған ұлы, 2009 жылы Миддлсбро қаласының құрметті азаматы атағымен марапатталды.