Кіріспе

Австралиялық суретші (1911-2003) Нора Хейсен, (11 қаңтар 1911 - 30 желтоқсан 2003) - австралиялық суретші, 1938 жылы портрет үшін беделді Арчибальд сыйлығын жеңіп алған алғашқы әйел және ресми соғыс суретшісі болып тағайындалған алғашқы австралиялық әйел.

Алғашқы жылдар

Хайсен Оңтүстік Австралияның Хандарф қаласында пейзаж суретшісі (кейінгі сэр) Ханс Хайсен мен оның әйелі Сельма Хайсеннің (туған аты Бартелс) төртінші баласы болып дүниеге келді. Ол 1926 жылдан 1930 жылға дейін Аделаидадағы Көркемөнер мектебінде Ф. Миллвард Грейдің қолында өнерді оқыды және 1930 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс және Оңтүстік Австралияның өнер галереясына суреттерін сатты. 1930 жылдан 1933 жылға дейін ол аптасына екі күн мектепте оқыды, ал қалған уақытында өз студиясында жұмыс істеді. 1931 жылы ол ата-анасымен бірге Сиднейге барып, екі апта бойы Джулиан Эштон өнер мектебінде оқыды.

Ерте мансап

Гейзеннің алғашқы жеке көрмесі 1933 жылы Сиднейде өтті. 1934 жылы ол отбасымен бірге Лондонға сапар шегеді, үйге оралғаннан кейін Еуропада 1937 жылға дейін оқыды және сурет салады. Австралияға оралғаннан кейін ол қысқа уақытқа Аделаидаға оралды, содан кейін Сиднейге көшіп барды.

Арчибальд сыйлығы

1938 жылы Гейзен Арчибальд сыйлығына екі портретті ұсынды. Оның Элинк Шурман ханымның портреті сыйлыққа ие болды және ол Арчибальдты жеңген алғашқы әйел болды. Оның жеңісінің суретші Макс Мелдрумның сынға ұшырауымен байланысты дау туындады.

Соғыс суретшісі

1943 жылы 12 қазанда Хейсен австралиялық соғыс суретшісі болып тағайындалған алғашқы әйел болды. Кейінгі сұхбатында Хейсен өзінің рөлі туралы былай деді: "Маған әйелдердің соғыс күшін бейнелеу тапсырылды. Менің істеген ісімде шектеулер болды. Сондықтан мен барлық әскери бөлімдерге, әуе, теңіз және әскери күштеріне, соғыста әйелдердің істеген барлық жұмыстарын суретке түсіру үшін берілгенмін". Қызмет кезінде Хейсен 170-тен астам өнер туындысын жасады және 1946 жылы Жаңа Гвинеяда қызметтен босатылды.

Отбасылық өмір

Соғыс қызметінен босатылғаннан кейін Хейсен Лондонға барып, кейін 1948 жылы Сиднейге оралды. Жаңа Гвинеяда ол доктор Роберт Блэкті кездестіріп, 1953 жылы үйленді. Ол күйеуімен бірге сурет салуды, көрме өткізуді және саяхаттауды жалғастырды. 1972 жылы оның некесі бұзылады.

Қабылдау

1939 жылы The Australian Women's Weekly журналында "Сәндік сыйлықты жеңіп алған қыз суретші сонымен қатар жақсы аспазшы" деген тақырыппен жарияланған мақалада Гейзеннің үш сүйікті рецептісі, сонымен қатар үй шаруасына қол жеткізу және сурет салуға уақыт бөлу стратегиясы келтірілген. Гейзеннің туындылары қазіргі уақытта Австралияның Ұлттық галереясының, Австралия соғыс мемориалының, Австралияның Ұлттық кітапханасының, Ұлттық портрет галереясының және бірнеше мемлекеттік галереялардың коллекцияларында сақталған. Ханс және Нора Хейсен: Австралия өнерінің екі буыны атты үлкен ретроспективті көрмесі Викторияның Ұлттық галереясы ұйымдастырды және 2019 жылдың наурыз-шілде айлары аралығында көрсетілді. Оны қарап, Сидней Морнинг Геральд сыншысы Джон Макдональд Нораның мансабын "жарылғыш, тоқтап қалған бастау" деп сипаттады, бірақ "жергілікті өнер тарихындағы Хейзеннің орнын қайта қарастыруда Нораның жұлдызы көтерілді, ал әкесі төмендеді". Ол өзінің сол жинақтағы "Квинцтің өлі өнері" (1933) картинасын "ескі шебердің дәлдігімен суреттелген" деп сипаттады.