Кіріспе

Мұнай бағасын тұрақтандыру және мұнай өндірісінің шыңына байланысты салдарларды азайту жөніндегі ұсыныс. Римини хаттамасы – геолог Колин Кэмпбелл жасаған ұсыныс. Ол мұнай бағасын тұрақтандыруға және мұнай өндірісінің шығының әсерін азайтуға арналған. Ол 2003 жылдың 18-20 қазанында Италияның Римини қаласындағы Пио Манзу халықаралық ғылыми-зерттеу орталығында өткен "Асыл жол экономикасы: бауырластық құқықтар, бірлескен қоғам, баршаға әділ үлестер" тақырыбындағы XXIX жылдық конференциясының құрметіне аталған. Осы конференцияда Кэмпбелл мұнайдың азаюына қатысты хаттама идеясын ұсынды. Бірнеше айдан кейін ол Уппсала көмірсутектердің азаюын зерттеу тобының жетекшісі Кьелл Алеклеттпен бірлесіп, Уппсала хаттамасы деген атпен сәл толықтырылған мәтінді жариялады.

Кемпбеллдің өз сөздері

Кемпбелл экономикалық өсудің ескірген принциптерін еңсеру қажеттігін де атап өтті. Ол (2004 жылдың мамыр айында) былай деді: «Экономикалық фундаменталистер индустриалдық революциядан мұра болып қалған, әлемнің шынымен үлкен болған және адамның қызметтерінің көлемі сол кезде шамалы шексіз болған өте ескірген экономикалық принциптерге ие. Осы экономикалық принциптердің сипаты қысқа мерзімді, олар ашық нарықта тапшылық болмайды дейді және олардың айқас шақыруы – нарықтарды либералдау. Бұл адамдар шын мәнінде жауға айналды». Осылайша, Кемпбелл мұнай дағдарысының шыңына жеткізуді үдеткендерді қатты сынға алады, оның орнына оны қысқарту үшін әрекет етуді ұсынады. Кемпбелл Сауд Арабиясына сілтеме жасай отырып, «мұнайдың ең жоғарғы деңгейі» дағдарысының болжамын растайды, бұл географиялық аймақты қамтитын және онда мұнайдың үлкен шоғырлануы бар. Кемпбелл былай деп болжайды: «Менің ойымша, тіпті Саудтар да алдымен үлкен кен орындарын дамытады. Әлемдегі ең үлкен кен орны – Гавар, онда шамамен 80 миллиард тонна мұнай бар. Осы тенденциядан шығып, Сафанияға (шамамен 35 миллиард), Ханифаға (шамамен 12 миллиард) және Шейбаға (шамамен 15 миллиард) барасыз, содан кейін төмендейсіз. Егер олар алдымен үлкен кен орындарын игерсе, демек, олар солай істеген, сіз әлі де жақсы мұнай кен орындарына ие боласыз, бірақ бұл кен орындарының көлемі шағын. Сондықтан мен олардың басқа ашқан кен орындарының көлемі бұрынғыдан әлдеқайда кішірек деп ойлаймын, бұл өткенмен салыстыруға келмейді». Осыған байланысты Кемпбелл жариялайды: «Содан кейін мен «Жаңғырушылар» деп атайтын адамдар бар. Бұл – биліктен шығып, жүйеден босаған, шындықты айтуға мүмкіндік алған жоғары лауазымды саясаткерлер. Олардың кейбіреулері солай істейді».