Кіріспе
Скорпен класының суасты қайықтары – француздық Naval Group (бұрынғы DCNS) және испандық Navantia компаниялары бірлесіп әзірлеген дизель-электрлік шабуылдық суасты қайықтарының класы. Ол дизельдік жетегімен және қосымша ауадан тәуелсіз жетегімен (AIP) жабдықталған. Қазіргі таңда ол Scorpène 2000 деп сатылуда.
The Scorpène class submarines are a class of diesel electric attack submarines jointly developed by the French Naval Group (formerly the DCNS) and the Spanish company Navantia. It features diesel propulsion and an additional air independent propulsion (AIP). It is now marketed as the Scorpène 2000.
Ауадан тәуелсіз қозғалтқыш
Француздық Module d'Energie Sous Marine Autonome (MESMA) жүйесін француздық кеме жасаушы Naval Group Scorpène класындағы су асты кемелері үшін ұсынады. Бұл олардың ядролық қозғалтқыш жүйесінің өңделген нұсқасы, жылу этанол мен оттегіні пайдалану арқылы тудырылады. Этанол мен сақталған оттегінің жануы, қысымда , буды құрайды, ол дәстүрлі турбиналық электр стансасын қозғалтады. Бұл қысыммен жағу, кез келген тереңдікте ауа компрессорысыз, шығарылатын көмірқышқыл газының теңізге шығарылуын қамтамасыз етеді. Әрбір MESMA жүйесінің құны шамамен 50-60 миллион АҚШ долларын құрайды. Scorpène кемелеріне орнатылғанда, ол 305 тонналық жаңа корпус бөлігін қосуды талап етеді және су асты кемесінің жылдамдығына байланысты 21 күннен астам су астында жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Naval Group болашақ Scorpène модельдері үшін екінші буын сутегі отын жасушалары AIP модульдерін де әзірлеп жатыр.
Scorpène туралы ақпараттың шығуы
2016 жылдың тамыз айының ортасында The Australian газеті Скорпен суасты кемелері туралы ескі техникалық ақпаратты қамтитын құжаттарды жариялады және Скорпен класындағы суасты кемелердің және басқа кемелердің құрылымдық егжей-тегжейлі мәліметтері ағып кеткенін хабарлады. Ағып кеткен ақпарат 22 400 беттен астамды құрайды және суасты кеменің жауынгерлік және жасырын қабілеттері туралы толық мәліметтерді қамтиды. Ақпараттың таралуына шу деңгейі, суасты кемелерінің жиіліктері және тағы да басқа мәліметтер кірді. Барлық ақпарат ағып кеткеніне қарамастан, Үндістан Әскери-теңіз күштерінің бас штабы адмирал Сунил Ланба бұл ақпараттың ағып кетуіне "өте қиындықпен" қаралып жатқанын, бірақ "үлкен алаңдауға себеп емес" екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, ақпараттың көзі Naval Group компаниясының қосалқы мердігері ретінде жұмыс істеген бұрынғы француз теңізшісі болуы мүмкін екені және ағып кеткен деректер 2011 жылы Францияда жазылған болуы мүмкін екені де айтылды. Алайда, 2016 жылдың 30 тамызында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының соты The Australian газетіне Үндістанның Скорпен класындағы суасты кемелері туралы құпия деректерді жариялауға уақытша тыйым салды. Naval Group газетке қарсы Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Жоғарғы сотына шағымданып, талап қойды. Австралия соты 29 тамызда Naval Group пайдасына шешім шығарды және 1 қыркүйекте бұл шешімін растады.
Чили
Чили Әскери-теңіз күштері екі "Скорпен" класты кеме тапсырыс берді, олар Чили Әскери-теңіз күштерінен шығарылған екі кеменің орнына келді. Чилидің "Скорпен" класты "О’Хиггинс" және "Каррера" теңіз асты кемелері тиісінше 2005 және 2006 жылдары аяқталды.
Малайзия
2002 жылы Малайзия 1,04 миллиард еуроға (шамамен 4,78 миллиард теңге) екі Scorpène класты кемені тапсырыс берді. KD Tunku Abdul Rahman және KD Tun Abdul Razak есімді екі кеме де 2009 жылы Малайзия Корольдік Теңіз күштеріне қосылды.
Үндістан
2005 жылы Үндістан Scorpène жобасын таңдады; 3 миллиард АҚШ долларына (бір қайыққа 500 миллион АҚШ доллары) алты су асты кемесін сатып алды. Технологияны беру туралы келісім бойынша, мемлекеттік Mazagon Docks компаниясы Мумбайда су асты кемелерін жасап, 2012-2016 жылдар аралығында жеткізуге міндеттелді, бірақ жоба алты жылға кешікті. Құрылыс 2009 жылдың 23 мамырында басталды, бұл Үндістанның «көк су» әскер-теңіз күштерін құру амбицияларына тигізетін әсер туралы пікір қақтығысын тудырды. Naval Group бұл құжаттар шешуші емес екенін мәлімдеді. Көптеген теңіз сынақтарынан кейін «Калвари» 2017 жылдың 14 желтоқсанында Үндістан Әскер-теңіз күштеріне қабылданып алынды.
Бразилия
2009 жылы Бразилия 10 миллиард АҚШ долларына төрт кеңейтілген Scorpène су асты кемесін сатып алды, технологияны беру туралы келісіммен және француз-бразилиялық ядролық қуатты су асты кемесін жасау туралы екінші келісіммен. Бразилиялық су асты кемелері Riachuelo класы деп аталды. Бірінші S BR (S40) су асты кемесінің корпусы 2010 жылдың 27 мамырында Шербургта салынды және 2012 жылдың соңында Сепетибадағы Бразилия Әскери-теңіз кемелерін құрастыру кемежайында кеңейтіледі. Қалған үш су асты кемесі толығымен сол жерде салынады және 2020, 2021 және 2022 жылдары қолданысқа берілуі жоспарланған. Ядролық қуатты бразилиялық су асты кемесі Álvaro Alberto 2018 жылдан бері салынып жатыр, ал іске қосылуы 2027 жылға жоспарланған. Бірінші Riachuelo су асты кемесі 2018 жылдың 14 желтоқсанында суға түсірілді және 2019 жылдың қыркүйегінде теңіз сынақтарын бастады. Барлық су асты кемелерін бразилиялық Itaguaí Construções Navais қорғаныс компаниясы салып жатыр.
Индонезия
2021 жылы Индонезия Бразилия үшін салынған Scorpène нұсқасының Riachuelo класындағы су асты кемелерін сатып алуды әлі де қарастырып жатыр. Мұндай сатып алу туралы келіссөздер 2016 жылдың өзінде басталды. 2021 жылдың 7 маусымында Индонезия Франциядан алты Scorpène класындағы су асты кемесі мен қару-жарақ жиынтығын сатып алуға ниет білдіретін хатқа қол қойды. 2022 жылдың 10 ақпанында Индонезияның қорғаныс министрі Прабово Субианто және оның француз әріптесі Флоренс Парли PT. PAL бас директоры Кахаруддин Дженод пен Naval Group бас директоры Пьер Эрик Поммелле арасындағы ынтымақтастық туралы түсіністік меморандумына (ТМ) қол қоюға куә болды. Бұл PT арасындағы ғылыми-зерттеу және даму саласындағы ынтымақтастыққа, алты Scorpène су асты кемесін, AIP (әуеге тәуелсіз қозғалтқыш) қару-жарақтарымен, қосалқы бөлшектерімен және оқумен бірге сатып алу жоспарына қатысты. 2023 жылдың қазан айында Naval Group толық литий-ионды батарея (LIB) жиынтығымен жабдықталған, соңғы ‘Scorpene Evolved’ нұсқасын ұсынып, өтінімін жаңартты. Бұл оған 80 күн бойы су бетіне шықпай жұмыс істеуге және 8000 теңіз шақырымын жол жүруге мүмкіндік береді. Scorpene Evolved бұрынғы нұсқаларынан өзгеше, төмен акустикалық қолтаңбаға ие және ұзақ уақыт бойы максималды жылдамдығын сақтай алады. Шамамен 2,1 миллиард долларға бағаланған келісім-шарттың жалпы құнының үштен бірі өтемақылар және басқа да ынтымақтастық жобалары арқылы Индонезияға қайтарылады. Ұсынысқа толық жергілікті өндіріс кіреді. 2024 жылдың сәуірінде Naval Group Индонезияның екі Scorpene Evolved су асты кемесіне тапсырыс бергенін растады, олар Индонезияда салынады.
Филиппин
2019 жылдың желтоқсан айында Филиппиннің ұлттық қорғаныс министрі Дельфин Лоренцана Францияның Scorpène класындағы су асты кемесі Филиппин әскери-теңіз күшінің қажеттіліктеріне сәйкес келетінін хабарлады. Лоренцана Францияға сапары барысында Scorpène класындағы су асты кемесін көрді. 2019 жылдың 18 желтоқсанында Лоренцана екі елдің теңіз қорғанысын күшейту мақсатында Франциямен қол қойылған келісімнен кейін Филиппиннің француз су асты кемесін алуға бір қадам жақындағанын мәлімдеді. 2020 жылдың қаңтар айында Филиппин және Франция әскери-теңіз күштері су асты кемесі туралы білімді арттыру үшін сарапшылармен тәжірибе алмасты. 2023 жылдың шілдесінде Naval Group Субиктің Agila кеме құрылыс кешенінде су асты кемелерінің базасын және персоналды оқытуды қамтитын су асты кемелерінің жиынтығын ұсынды, сондай-ақ жобаны ұзақ мерзімді несие арқылы қаржыландыруды көздеді. Су асты кемелері Бразилияның Riachuelo класындағы модификацияға ұқсас болуы мүмкін.
Польша
Naval Group Польша Әскери-теңіз күштерінің "Орка" суасты кемелерін сатып алу бағдарламасына қатысады.
Румыния
2022 жылдан бастап Румыния француздардан екі "Scorpène" классындағы суасты кемесін сатып алу мүмкіндігін қарастырып жатыр.
Испания
2003 жылы Испания үкіметі 1,756 миллион евроға бағаланатын төрт Scorpène AIP су асты кемесіне тапсырыс берді. Бірақ, Испания Әскери-теңіз күштері тапсырысты күштен тоқтатып, оның орнына төрт су асты кемесін тапсырыс берді. Бұл Naval Group пен Navantia арасында қақтығыстар мен дау-дамайларға себеп болды, себебі Navantia әлі де Үндістанға, Малайзияға және Чилиге сатылған су асты кемелерін құрылысына қатысып жатыр, ал S 80 экспорттық нарықта ұсынылуда. S 80 бәсекесіне жауап ретінде Naval Group Scorpène-нің өз жетілдірілген нұсқасын жасады, бірақ бұл жоба туралы көп мәлімет жоқ және Scorpène Франция тарапынан экспорттық нарықта ұсыныла береді. Дау Navantia Scorpène класына экспорт құқығынан бас тартқанда шешілді, Naval Group жобаға толық жауапкершілікті алды.
Польша
2011 жылдың 1 наурызында Польшаның Гдиня кеме құрылыс кемежайы мен Naval Group компаниясы әлі белгілі болмаған сандағы, өзгертілген Scorpène классындағы қайықтарды салуға лицензия ұсынды. Scorpène жобасы неміс Type 214 суасты кемесімен бәсекелесіп жатыр.
Норвегия
2016 жылдың желтоқсанында Норвегияның Қорғаныс министрлігі Норвегияның 2019 жылдың соңына дейін төрт жаңа су асты кемесіне келісімшартқа қол қоятынын хабарлады. Бұл Naval Group компаниясының Scorpène кемелері немесе ThyssenKrupp компаниясының неміс U- қайықтары болуы мүмкін еді. Норвегия Польша немесе Нидерланды сияқты осы су асты кемелерін сатып алуға ниеттенген басқа елдермен техникалық қызмет көрсету және құрылыс саласындағы ынтымақтастық мүмкіндіктерін де қарастырмақ. 2017 жылдың ақпан айында Норвегия үкіметі жаңа су асты кемелерін неміс өндірушісі ThyssenKrupp компаниясынан сатып алуға ниеттенетінін мәлімдеді. Норвегия мен Германия шығындарды бөлісу үшін су асты кемелерін бірлесіп сатып алады. Шындығында, тендер тоқтатылып, үкіметтік келіссөздер басталды.
Бірліктер
Аты Белгі нөмірі Салынған Басталған Қызметке кірген Басты порты Чилилік суасты кемесі О'Хиггинс SS 23 18 қараша 1999 1 қараша 2003 8 қыркүйек 2005 Талкауано Чилилік суасты кемесі Каррера SS 22 қараша 2000 24 қараша 2004 20 шілде 2006 Талкауано KD Тунку Абдул Рахман 25 сәуір 2004 23 қазан 2007 қаңтар 2009 Сепангар KD Тун Абдул Разак 25 сәуір 2005 қазан 2008 желтоқсан 2009 Сепангар S 21 1 сәуір 2009 6 сәуір 2015 14 желтоқсан 2017 Вишакапатнам / Мумбай S 22 қазан 2011 12 қаңтар 2017 28 қыркүйек 2019 Вишакапатнам / Мумбай S 23 желтоқсан 2012 31 қаңтар 2018 10 наурыз 2021 Вишакапатнам / Мумбай S 24 6 мамыр 2019 25 қараша 2021 Вишакапатнам / Мумбай 23 қаңтар 2023 Вишакапатнам / Мумбай Вишакапатнам / Мумбай Бразилиялық суасты кемесі Риачуэло S40 27 мамыр 2010 1 қыркүйек 2022 Мадейра аралдары, Итагуай Бразилиялық суасты кемесі Умаита S41 9 қыркүйек 2013 11 желтоқсан 2020 12 қаңтар 2024 Мадейра аралдары, Итагуай Бразилиялық суасты кемесі Тонелеро S42 13 қаңтар 2015 27 наурыз 2024 Белгісіз Мадейра аралдары, Итагуай Ангостура S43 2018 желтоқсан 2022 (күтілуде) Белгісіз Мадейра аралдары, Итагуай
Скорпен 1000
Көрдіңіз бе?