Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаш түрі
Species of tree
Agonis flexuosa – Батыс Австралияның оңтүстік-батысында өсетін ағаш түрі. Бұл Agonis түрлерінің ең көп таралғаны және Батыс Австралияның ең танымал ағаштарының бірі, көбінесе Перт қаласының саябақтарында және жол жиектерінде кездеседі. Бұл түрді әдетте Батыс Австралиялық биязы жапырақты эвкалипт, Swan River биязы жапырақты эвкалипт немесе биязы жапырақты эвкалипт деп атайды, сондай-ақ оның иілгіш бұтақтары үшін саз мырты деп те аталады. Нунгар халқы бұл ағашты Ванил, Вонноу, Вононг немесе Ваннанг деп біледі.
Agonis flexuosa is a species of tree that grows in the southwest of Western Australia. It is easily the most common of the Agonis species, and is one of the most recognisable trees of Western Australia, being commonly grown in parks and on road verges in Perth. The species is commonly known as Western Australian peppermint, Swan River peppermint or peppermint, and willow myrtle for its weeping habit. The Noongar peoples know the tree as Wanil, Wonnow, Wonong or Wannang.
Сипаттама
Agonis flexuosa көбінесе кішкентай, мықты ағаш түрінде кездеседі, әдетте 10 метрден төмен болады, бірақ 15 метрге дейін өсуі мүмкін. Оның талшықты қоңыр қабығы, ұзын, тар, күлгін жасыл жапырақтары және жапырақ қойнауларында тығыз жиналған кішкентай ақ гүлдері бар. Ол көктеп өседі және алыстан қарағанда жылап тұрған иваға ұқсайды. Жапырақтары тар, ұзындығы 150 мм-ге жетеді. Оны жапырақтарын езіп немесе жыртып алғанда шығатын күшті ыстық бұрыш иісінен оңай тануға болады. Тамыз және желтоқсан аралығында гүлдейді. Жемісі – 3–4 мм диаметріндегі қатты қапшық, ішінде көптеген кішкентай тұқымдар бар үш жапырақшасы бар. Agonis flexuosa var. flexuosa, Оңтүстік-Батыс жағалау аймақтарында жиі кездеседі. Agonis flexuosa var. latifolia, Уолполдың батысынан Чейн жағажайына дейін, сондай-ақ Стирлинг тауында табылған. Сәндік өсімдіктер нұсқалары, кең таралған популяциядан шыққан болуы мүмкін, бұталар немесе ағаштар ретінде өседі және гүлсіз болуы да мүмкін. Коммерциялық түрлеріне Agonis ‘Belbra Gold’ және Agonis ‘Fairy Foliage’ жатады.
Agonis flexuosa occurs mainly as a small and robust tree, usually less than 10 metres tall, although it may grow to 15 metres. It has fibrous brown bark, long narrow dull green leaves, and tightly clustered inflorescences of small white flowers in the axes. It grows in a weeping habit, and looks remarkably like the weeping willow from a distance. Leaves are narrow and reach a length of 150mm. It is most readily identified by the powerful odour of peppermint emitted when the leaves are crushed or torn. It flowers between August and December. The fruit is a hard capsule, 3 – 4 mm across, with three valves containing many small seeds. Agonis flexuosa var. flexuosa, found in coastal areas of the Southwest, common. Agonis flexuosa var. latifolia, range from west of Walpole to Cheyne Beach, and also found at the Stirling Range. Horticultural variants are probably derived from the widespread population, growing as shrubs or trees and perhaps being flowerless. Some commercially produced cultivars include Agonis ‘Belbra Gold’ and Agonis ‘Fairy Foliage’.
Өсіру
Ағаш көшедегі ағаштар сияқты жаппай отырғызуда қолданылады және туған жеріне жақын Ротнест және Бақ аралдарына енгізілген. Agonis flexuosa – қоңыржай климаттағы тартымды бау-бақша немесе жеке тұрған ағаш. Дегенмен, оны ауладағыдай шағын аумақтарға таңдағанда сақтық тану керек. Жылдам өсетін бұл ағаш көп мөлшерде шөгінді түзеді, ал оның діңі кейде үлкен болып, ағаштың қалған бөлігімен үйлеспейді. Әдетте, A. flexuosa ағаштарының астында өсетін түрлердің саны аз, себебі жапырақтардың түсуі төменгі қабаттағы өсімдіктерді тежеуі мүмкін. A. flexuosa және var. nana түрлері кесуге жақсы жауап береді, көбінесе жаңа өсімділерді дамыту және тығыз, әдемі жапырақ қаптамасын сақтау үшін негізгі діңге дейін қысқартылады. Кеспесе, жапырақ қаптамасы сиреп қалады. Кейбір жағдайларда, мысалы, тасты, террасаланған жерлерде өскенде, бұл түрде тамырдың ісігі пайда болуы мүмкін, бірақ жазық, құмды жерлерде мұндай кездеседі деп айту қиын. A. flexuosa ағаштарының негізгі сабағындағы қабық жасы ұлғайған сайын бұрылып немесе спираль тәрізді болып келеді, бұл көбінесе жас өсімдіктерде байқалады. Бұл түр бонсай үшін қолданылмайды.
The tree is used in mass plantings, such as street trees, and has been introduced to Rottnest and Garden Islands near its native region. Agonis flexuosa is an attractive garden or specimen tree in temperate climates. However, care must be exercised in selecting it for small areas, as in a yard setting. Quick growing, the tree produces a large amount of detritus and its trunk sometimes becomes large and disproportionate to the rest of the tree. Typically, there are few species that grow under A. flexuosa trees, as the leaf litter can suppress understorey species. A. flexuosa and var. nana respond well to pruning and they are often pruned back to the main trunk to promote new growth and to keep a tidy and dense canopy. Without pruning, the canopy can become thin. The species, in some circumstances — such as when grown on rocky, terraced terrain — can grow buttress roots, but seldom does in flat, sandy areas. A. flexuosa trees can also have a twist or spiral effect in the bark of their main trunks that increases with age, usually evident in seedlings. It is not a species that is used for bonsai.
Қолданылуы
Нунгар халқы өсімдік жапырақтарын дезинфекциялау үшін қолданған, ал жас ағаш діңдерін – найза сабы мен қазу таяқтары ретінде пайдаланған.
The Noongar peoples used the plant leaves as an antiseptic; sapling trunks were used as spear shafts and digging sticks.