Кіріспе

Бельгиялық саясаткер (1949–2015)

Анн Мари Лизен Вандерспетен (5 қаңтар 1949 – 17 қазан 2015) – Бельгия саясаткері, 2004 жылдан 2007 жылға дейін Бельгия Сенатының төрағасы қызметін атқарған.

Саяси мансап

Оның саяси мансабы 1970-1976 жылдар аралығында Бен-Ахин қалалық кеңесінің мүшесі болып басталды. Ол 1977 жылы Хуй қалалық кеңесінде қызмет етті және 1980 жылдан 1982 жылға дейін Хуй қаласының әкімшісі болды. 1983 жылы ол Хуй қаласының мэрі болып тағайындалды, бұл лауазымды 26 жыл бойы атқарды. 2009 жылдың наурыз айында бірқатар дау-жанжалдарға байланысты отставкаға кетуге мәжбүр болды. Оның орнын Мишелин Туссен басты. 1979 жылы Лизин Еуропалық парламентке сайланды. 1988 жылы Бельгия үкіметіне сайланды және сегіз жыл қызмет етті. Өзінің алғашқы мерзімінде ол Еуропалық істер жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды, бірақ 1992 жылы адам саудасы жөніндегі тергеу комиссиясын құру мақсатымен бұл қызметтен бас тартты. 2003 жылы ол Бельгия Сенатының Сыртқы қатынастар және қорғаныс жөніндегі комиссиясының төрағасы болды; 2004 жылы Бельгия Сенатының президенті болып тағайындалды, ал 2007 жылдың шілдесінде сенатор атанды. Ол Бельгия Сенатының алғашқы әйел президенті болды (2004–07). 2009 жылдың 27 қаңтарында жемқорлыққа қатысты іс бойынша Социалистік партиядан шеттетілді. Бельгия саясатындағы қызметінен бөлек, Лизин 1998 жылдан 2004 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымының адам құқықтары және абсолютті кедейлік мәселелері жөніндегі тәуелсіз сарапшысы болды.

Сот процессі

2015 жылдың наурыз айында ол Льеждегі апелляциялық сотта сайлау заңын бұзғаны үшін кінәлі деп танылды. Ол бұл үкімге Жоғарғы Сотқа шағым түсірген еді.

Қайырымдылық

Лизин балаларға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылыққа, балалар порнографиясына және балаларды ұрлауға қарсы күресетін International Centre for Missing & Exploited Children (ICMEC) халықаралық коммерциялық емес ұйымының директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2008 жылы ол HOCRINT ұйымын құрды, ол – намысқа байланысты қылмыстар мен күштеп үйленулерге қарсы күрес бойынша халықаралық үйлестіру желісі. Ол End Human Trafficking Now (EHTN) ұйымында белсенді қызмет етті және өмірінің соңына дейін оның басқармасында отырды.

Жарияланымдар

Саясатта жүрген кезінде Лизин көптеген жариялымдар шығарды, оның ең белгілілері: «Еуропа және үшінші әлем әйелдері, қандай ынтымақтастық?» (1983), «Әлеуметтік демократияның болашағы» (1990) және «Косовоның тәуелсіздігі – сөзсіз» (1997).

Саяси мүдделері

Лизин адам құқықтары мәселелерін шешуге арнаған қызметі үшін жоғары бағаланды. Оның ерекше назарында әлемдегі әйелдердің құқықтары және адам саудасын жою қажеттілігі тұрды.

Өлім

Лизин 2015 жылдың 7 қазанында Париждегі ауруханаға түсті. Париждегі ауруханадан шыққаннан кейін бірнеше күн өткен соң, ол 2015 жылдың 17 қазанында Бельгияның Хуй қаласындағы Форт қонақ үйінде 66 жасында дүние салды.

Құрметтер

2003: Леопольд орденінің командирі. 2007: Леопольд II орденінің Ұлы крестінің иесі. : Польша Республикасының Еңбегі үшін орденінің 1-дәрежелі Ұлы кресті.